Alva

Uit Milpedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Alva.jpg
Fernando Alvarez de Toledo, hertog van Alva, Spaans legerleider en politicus, * Piedrahita (Spanje), 29 okt. 1507, † Lissabon, 11 dec. 1582. A. onderscheidde zich reeds als 17-jarig officier tegen de Fransen, streed daarna (1525) in Hongarije tegen de Turken en was present bij de expeditie van Karel V naar Tunis. Op zijn 25ste werd hij al generaal, en hij was pas 30 toen hij opperbevelhebber van het keizerlijke leger werd. Zijn verdediging van Perpignan tegen de Fransen in 1542 en de inbreng van zijn cavalerie, die de nederlaag van de Duitse protestantse vorsten bij Mühlberg (1547) inluidde, vestigden zijn naam definitief. Daarna begeleidde A. kroonprins Filips op diens reizen en dwong, toen deze koning was geworden, paus Paulus IV zijn verbond met Frankrijk op te geven. Voorts nam A. deel aan de vredesonderhandelingen van Cateau-Cambrésis (1559).

Zijn grootste en tevens meest omstreden vermaardheid verwierf hij echter in de Nederlanden, waar hij na de Beeldenstorm (1566) eerst als bevelhebber van de Spaanse troepen en daarna weldra als landvoogd optrad. Zijn rigide, niet op de Nederlandse verhoudingen afgestemde beleid en zijn hautaine hardvochtigheid drukten een groot stempel op het voorspel en de eerste jaren van de Tachtigjarige Oorlog. De ongunstige wending, die de gebeurtenissen in de Nederlanden in 1572 voor Spanje namen, waarvoor Filips II echter en niet zozeer A. zelf verantwoordelijk was, werd de landvoogd noodlottig. Reeds voor de verovering van Den Briel had Filips op advies van kardinaal Granvelle A. door Medina Celi doen opvolgen, maar toen de Geuzen dit succes hadden geboekt, wilde A. zelf het verzet breken. Medina Celi vertrok, maar in 1573 moest A. zijn post opgeven en keerde naar Spanje terug. In 1579 werd A. tijdelijk van het Hof verbannen, omdat hij een huwelijk verijdelde dat Filips op het oog had voor A.'s zoon. In 1580 werd hij aangewezen om Portugal te veroveren, waarvan hij zich inderdaad met succes kweet, hoewel hij tot woede van Filips de Portugese troonpretendent, Don Antonio, had laten ontsnappen.

Lit.: Kamen, H.: Alva. Een biografie (vert., 2006).