Maarten Tromp

Uit Milpedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Maarten Harpertszn. Tromp (Naar een schilderij van Jan Lievens)
Maarten Harpertszoon Tromp, Nederlands admiraal, * Den Briel, 23 apr. 1598, ⚔ bij Terheyde, 10 aug. 1653. Door zijn vader, een zeekapitein, werd hij reeds als achtjarige meegenomen op diens zeereizen. In 1607 was T. aanwezig bij de Slag bij Gibraltar. Later vocht hij onder admiraal Piet Hein tegen de Duinkerker kapers. Na diens dood raakte hij gebrouilleerd met admiraal Van Dorp, en verliet de dienst tot 1637. Toen hij in 1639 admiraal werd, bracht hij bij Duins op 31 okt. de grote Spaanse vloot een verpletterende nederlaag toe; van de 67 Spaanse schepen ontkwamen er slechts 18; T. verloor slechts één schip.

Tijdens de Eerste Engelse Oorlog (1652-54) leverde T. bij de eerste de beste gelegenheid, terwijl de oorlog nog niet eens verklaard was, op 29 mei 1652 bij Dover slag met de Engelse admiraal Blake. Nadat hij dat jaar door een storm de helft van zijn schepen was kwijtgeraakt, moest hij als opperbevelhebber plaats maken voor De With, doch kreeg deze functie weldra terug, en in dec. 1652 versloeg hij de Engelse vloot onder Blake niet ver van Dover (Slag bij Dungeness) opnieuw.

In 1653 leverden T. en De Ruyter bij Portland van 28 febr.-2 mrt. slag met een oppermachtige Engelse vloot. Deze slag bleef weliswaar onbeslist, maar T. bracht wel de meeste koopvaardijschepen, die hij moest beschermen, veilig terug. Daarop viel T. in juni de Engelse vloot bij Nieuwpoort aan, maar moest met verlies terugtrekken. In aug. streed hij wederom met de Engelsen langs de Hollandse kust, doch werd in een onbeslist gevecht bij Terheyde tussen Scheveningen en de Maas op 10 aug. 1653 door een musketkogel dodelijk in de borst getroffen. T. heeft naar het schijnt in totaal 33 zeegevechten gewonnen. Hij rust in een praalgraf in de Oude Kerk in Delft.

Lit.: Oudendijk, J.K.: Maarten Harpertszoon Tromp (1952).