Oude Veurnevaart

Uit Milpedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Oude Veurnevaart
Het Kattesas

De Veurnevaart, het Langgeleed, de Oude Veurnevaart, de Arkevaart, het Spaanse Sas of Kattesas.

De Veurnevaart vormt als het ware een dam tussen de polders Oost en de polders West van de vaart. Het deel van de Polder Noordwatering Veurne tussen de zee en de Veurnevaart watert af langs het Langgeleed, ook gekend als Langelis. Het Langelis loopt evenwijdig met de Veurnevaart en mondt bij Nieuwpoort uit in de Oude Veurnevaart of Arkevaart. Deze loopt ten Zuiden en ten Westen rond Nieuwpoort en mondt uit in de havengeul langs het Spaanse Sas of Kattesas. Het Spaanse Sas of Kattesas is nu voorzien van een kanteldeur. De Oude Veurnevaart gaf als oorspronkelijk scheepvaartkanaal toegang tot de havengeul langs een schutsluis. In 1914 was die schutsluis nog steeds operationeel hoewel ze enkel gebruikt werd om te spuien. De schutsluis bestond uit een stel bovendeuren en een stel benedendeuren, elk met vloeddeuren en ebdeuren.

De eerste pogingen tot inundatie van de IJzervlakte hadden daar plaats met de daadwerkelijke hulp van Karel Cogge. Dat kon, omdat in die tijd de Oude Veurnevaart door een duiker onder de Veurnevaart verbonden was met de Koolhofvaart (ten Oosten van de Veurnevaart) die op haar beurt uitmondt in de Noordvaart. Deze poging had weinig succes. Bij de allereerste poging werden de vloeddeuren opengezet bij opkomende tij. Toen bleken haken om de vloeddeuren te verankeren te ontbreken. Onder druk van het binnen stromende water sloegen de deuren dicht, een reactie waarvoor ze gebouwd waren. Wanneer het de nacht daarna toch lukte de deuren te verankeren met gelegenheidsmaterieel bleek het debiet van de schutsluis, van de Oude Veurnevaart en van de duiker onder de Veurnevaart te klein.

Een detachement dat de deuren van het Spaanse Sas met een kanon wou stuk schieten kon gelukkig gestopt worden. Het bevel daartoe kwam van het hoofdkwartier van het Belgische leger. De uitvoering ervan zou een ongecontroleerde overstroming veroorzaakt hebben en een deel van het land gewoon teruggegeven hebben aan de zee. Zie ook: Slag aan de IJzer.