Theobald von Bethmann Hollweg

Uit Milpedia
Ga naar: navigatie, zoeken
Bethmann.jpg
Theobald von Bethmann Hollweg, Duits staatsman, * Hohenfinow bij Eberswalde (Brandenburg), 29 nov. 1856, † aldaar 2 jan. 1921, was sinds 1886 in verschillende bestuurlijke functies op districts- en provinciaal niveau werkzaam, werd in 1905 Pruisisch minister van Binnenlandse Zaken, 1907 idem van het rijk en algemeen vervanger van de rijkskanselier. Van 14 juli 1909 tot 14 juli 1917 was B. rijkskanselier, en trachtte vergeefs een compromis met Engeland te bereiken over de marinewedloop en wederzijdse neutraliteit. Hoewel hij het gevaar van de crisis van 1914 onderkende, liet hij de leiding over aan de Oostenrijkse diplomatie en vermeed alles, wat als voorbereiding op een oorlog zou kunnen worden opgevat.

Na het uitbreken van de Wereldoorlog besefte B. al vroeg dat de situatie voor Duitsland ongunstig verliep, liet echter in 1916 de militair-politieke leiding uit handen glippen, en slaagde er niet in tot een duidelijke oorlogsdoelstelling te komen en internationaal de indruk van Duitse eensgezindheid te wekken. Hoewel hij tegenstander was van de onbeperkte onderzeebootoorlog, bleef hij bij de hervatting hiervan (febr. 1917) in functie. Toen de onderzeebootoorlog niet het resultaat opleverde, waarop gehoopt was, lieten in juli 1917 alle partijen B. vallen. Hij trad af en stierf bij het schrijven van zijn memoires ("Betrachtungen zum Weltkrieg", 2 dln., 1919-21).

Lit.: Vietsch, Eberhard v.: Bethmann Hollweg. Staatsmann zwischen Macht und Ethos (1969).