Opstand in Libië

De Opstand in Libië of de Libische Burgeroorlog of ook wel aangeduid als de Libische Revolutie van 2011 was een gewapend conflict in Libië. Er werd gevochten tussen troepen van kolonel Muammar Khadaffi en opstandelingen. Op 15 februari 2011 begonnen demonstraties die mede waren geïnspireerd door protesten in de Arabische wereld, met name door de Egyptische Revolutie en de Jasmijnrevolutie in Tunesië. De opstandelingen eisten het vertrek van Khadaffi en het instellen van een democratisch bewind. Voorafgaand waren er al acties in Zawiya op 8 augustus 2009 en uiteindelijk, bij de protesten in Benghazi op dinsdag 15 februari, 2011, openden veiligheidstroepen van Khadaffi het vuur op de menigte wat leidde tot een patstelling.

Na de eerste successen van de rebellen ontstond er een beweging om de regering van Khadaffi te verdrijven. De rebellen, die zich verenigd hadden in de Nationale Overgangsraad, hadden Benghazi en andere steden in het oosten van het land onder controle, terwijl Khadaffi zijn macht behield in de westelijke helft van het land, inclusief de hoofdstad Tripoli, maar niet in de stad Misratah.

Sinds begin maart 2011 voerden de troepen van Khadaffi een oostwaartse campagne, waarbij onder meer de steden Bin Jawad, Ras Lanoef en Brega veroverd werden. Het geweld tegen de bevolking werd door Khadaffi niet geschuwd, hetgeen hem op veel kritiek van de internationale gemeenschap kwam te staan. Eind februari kondigde de VN-Veiligheidsraad in een resolutie al maatregelen, zoals een wapenembargo aan. Op 17 maart werd in een tweede resolutie een no fly-zone (vliegverbod) boven Libië ingesteld om aanvallen op burgers te voorkomen. De regering-Khadaffi stelde kort daarop een staakt-het-vuren in. Beide zijden in het conflict gingen echter door met militaire acties hoewel de regering vervolgens de rebellen beschuldigde van het schenden van het staakt-het-vuren als ze bleven doorvechten. Tijdens het conflict wezen de rebellen verschillende voorstellen van de overheid af.

In augustus keerden de kansen toen de rebellen een offensief tegen de regering ontplooiden. Ze slaagden erin grondgebied aan de kust van Libië te heroveren, daarbij geholpen door luchtbombardementen door NAVO-vliegtuigen, en rukten steeds verder op naar Tripoli, tot ze de stad ten slotte binnentrokken. Ze veroverden Khadaffi's hoofdkwartier en op 28 augustus hadden zij controle over de hele stad. Op 16 september werd de Nationale Overgangsraad erkend door de Verenigde Naties als de wettelijke vertegenwoordiger van Libië, in plaats van de regering van Khadaffi. .Op 20 oktober werd de laatste stad in Libië veroverd door de rebellen waarbij Khadaffi door hen werd gevangengenomen en gedood, Hij probeerde nog te ontsnappen maar dat mislukte. De Nationale Overgangsraad, die eerder al vrije verkiezingen had aangekondigd, verklaarde Libië op 23 oktober 'bevrijd' en de strijd was daarmee officieel ten einde. De NAVO beëindigde de missie officieel op 31 oktober 2011.

In de nasleep van de burgeroorlog waren er nog diverse schermutselingen, en een voortgezette low-level optand van voormalige aanhangers van Khadaffi. Er hadden nog gevechten plaats tussen lokale milities en groeperingen met ca. 90.000 pro-Khadaffi-strijders. Ca. 7000 pro-Khadaffi-militairen, burgers en zwarte Afrikanen werden vastgehouden in de gevangenissen van de nieuwe regering. Volgens Amnesty International vonden er op grote schaal martelingen en executies plaats van degenen die als vijanden van die nieuwe regering werden beschouwd.