Franz Fischer

Franz Fischer (Bigge (Duitsland), 10 december 1901 – Bigge-Olsberg, 19 september 1989) was een Duitse SS-Sturmbannführer (majoor), die in de Tweede Wereldoorlog in Nederland actief betrokken was bij de Jodenvervolging.

Fischer kwam in 1922/23 in dienst van de Kriminalpolizei (recherche) in Bochum en in 1937 van de Gestapo in Düsseldorf. In 1933 werd hij lid van de NSDAP. Op 28 mei 1940 werd hij geplaatst bij de Aussenstelle der Sicherheitspolizei und des SD in Utrecht, waar hij enkele maanden werkzaam zou blijven. In november 1940 werd hij overgeplaatst naar Referat IV-B4 in Den Haag. Dit bureau hield zich bezig met de deportatie van Joden en de opsporing van Joodse onderduikers. Zijn directe chef was Regierungsrat Willy Zöpf, maar deze liet de dagelijkse leiding over aan Fischer. Zijn fanatieke jacht op Joden leverde hem de bijnaam "Judenfischer" op.

Levenslang, doodstraf en toch weer levenslang
Fischer werd door het Bijzonder Gerechtshof in Den Haag op 17 maart 1949 veroordeeld tot levenslange gevangenisstraf. Dat hij niet de doodstraf kreeg, kwam doordat het hof zijn sterke geldingsdrang, zijn gemis aan schuldbesef en zijn onmiskenbare antisemitisme als bijzondere psychische aspecten beschouwde waarmee in de toewijzing van de strafmaat rekening gehouden moest worden. Met andere woorden: hij werd verminderd toerekeningsvatbaar verklaard.

De Bijzondere Raad van Cassatie veroordeelde hem echter op 12 juli 1950 alsnog ter dood. Dit arrest werd echter nooit ten uitvoer gelegd. Aan Fischer werd namelijk in 1951 gratie verleend, zodat de doodstraf opnieuw werd teruggebracht tot levenslange opsluiting. Daarop werd hij gedetineerd in de Bredase koepelgevangenis, waar onder meer ook Willy Lages, Joseph Kotälla en Ferdinand aus der Fünten waren opgesloten (zie ook: Vier van Breda).

Fischer werd, samen met Aus der Fünten op 27 januari 1989 vrijgelaten. Fischer overleed nog datzelfde jaar, op 19 september in het Sankt Josef Hospital in Bigge-Olsberg en werd daar op maandag 25 september begraven. Aus der Fünten was eerder al, op 19 april, overleden.