Van 28 juni 1914 tot 12 augustus 1914

Inleiding
Op 28 juni 1914 worden de Oostenrijkse kroonpretendent en zijn vrouw in Sarajevo in Bosnië vermoord door een Bosnisch-Servische nationalist. Een hels mechanisme van dreiging en mobilisaties wordt in gang gezet. Onder druk van het leger stuurt Oostenrijk aan op een oorlog met Servië. Oostenrijk stelt de Servische staat verantwoordelijk voor de aanslag. Rusland is nu helemaal betrokken partij. De Oostenrijkse Keizer aarzelt. De Duitse monarch Keizer Wilhelm II aarzelde eerst niet en steunde volop Oostenrijk, maar gaat dan twijfelen en probeert later vergeefs terug te krabbelen. Oostenrijk stelt zonder verder overleg een ultimatum aan Servië. Frankrijk verzekert Rusland van zijn steun. Londen probeert te bemiddelen maar Oostenrijk, gesteund door Duitsland wijst het aanbod af. Duitsland probeert vergeefs Oostenrijks-Russische onderhandelingen op te zetten. De Russische tsaar Nicolaas II ondertekent een mobilisatie order en probeert dan vergeefs het terug te roepen. De Britten sturen hun vloot alvast naar de oorlogsbasis Scapa Flow. Parijs belooft tussen te komen als de Belgische neutraliteit geschonden wordt. Op 28 juli verklaart Oostenrijk-Hongarije de oorlog aan Servië en bombardeert Belgrado. De protagonisten kondigen algemene mobilisatie of staat van oorlog af. Ultimatums en oorlogsverklaringen worden verstuurd. De Duitse Generale Staf stuurt aan op actie. Het Schlieffenplan wordt in werking gesteld en op 4 augustus valt Duitsland België binnen. Een week later zijn alle partijen in oorlog.

Data en gebeurtenissen

 * 28 juni
 * Aartshertog Franz Ferdinand wordt vermoord in Sarajevo.
 * 29 juni
 * De Oostenrijkse minister van buitenlandse zaken Berchtold zegt tegen de stafchef van het leger Franz Graf Conrad von Hötzendorf: “de tijd is gekomen om eens en voor altijd af te rekenen met Servië”.
 * Aangespoord door Berchtold en Conrad stuurt keizer Franz-Joseph een memorandum en persoonlijke brief naar keizer Wilhelm II met de vraag Oostenrijk te beschermen tegen Rusland.
 * 30 juni
 * Keizer Wilhelm II annoteert een rapport van zijn ambassadeur in Wenen waarin staat dat hij Oostenrijk gewaarschuwd heeft voor overhaaste stappen: “dit is idioot, we moeten de Serviërs uit de weg ruimen”.
 * 5 juli
 * Keizer Wilhelm II laat weten dat Oostenrijk kan rekenen op volledige steun van Duitsland moest het tot een oorlog komen met Rusland. De Duitse kanselier is daarvan op de hoogte en staat er achter.
 * Berchtold stelt een ultimatum op voor Servië.
 * Keizer Franz–Joseph leest het ultimatum en zegt: “Rusland kan dit niet aanvaarden. Dit betekent een algemene oorlog”.
 * 23 juli
 * Zonder verder te overleggen met Duitsland overhandigt Oostenrijk Servië om 18 uur een ultimatum met eisen die Servië onmogelijk allemaal kan aanvaarden. Het ultimatum loopt af 25 juli om 18 uur.
 * 24 juli
 * De Duitse regering wijst Londen, Parijs en Sint Petersburg er op dat elke bemoeienis onvoorspelbare gevolgen zou hebben.
 * Frankrijk verzekert Rusland van zijn steun.
 * Groot-Brittannië wordt onder druk gezet door zijn geallieerden om zich solidair te verklaren. In plaats daarvan formuleert Groot-Brittannië bemiddelingsvoorstellen. Parijs en Rome gaan er onmiddellijk op in.
 * 25 juli
 * Het Oostenrijks ultimatum aan Servië loopt af  om 18 uur.
 * Om 17 uur 58 antwoordt Servië extreem tegemoetkomend op het ultimatum.
 * De Oostenrijkse gevolmachtigde verlaat met al zijn personeel onmiddellijk Belgrado.
 * Keizer Wilhelm II commentariëert op het antwoord op het ultimatum: “elke grond voor een oorlog valt weg”.
 * De Duitse kanselier Bethman Hollweg gaat akkoord en laat zulks Oostenrijk weten.
 * Servië mobiliseert.
 * Oostenrijk-Hongarije beveelt gedeeltelijke mobilisatie voor het Servische front.
 * 26 juli
 * Montenegro verklaart de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije.
 * 27 juli
 * Berlijn stuurt de bemiddelingsvoorstellen van Groot-Brittannië door naar Wenen, volgens de regering omdat ze er iets in zien, volgens de Oostenrijkse ambassadeur met de bedoeling gemeen spel tussen Brittannië en Frankrijk te voorkomen.
 * Oostenrijk-Hongarije weigert op de bemiddelingsvoorstellen van Londen in te gaan.
 * 28 juli
 * Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Servië en bombardeert Belgrado.
 * Rusland wil beperkte mobilisatie maar de generaals beweren dat alleen algemene mobilisatie kan.
 * Oostenrijk weigert onder druk van het leger (Conrad) in te gaan op een Russisch voorstel voor besprekingen.
 * Duitsland waarschuwt Rusland: "mobilisatie betekent oorlog".
 * Duitsland komt tussen om Oostenrijks – Russische onderhandelingen op te zetten, maar vergeefs.
 * 29 juli
 * De Britse vloot verlaat Portland en vaart uit naar haar oorlogsbasis Scapa Flow.
 * Tsaar Nicolaas II ondertekent het order voor een algemene mobilisatie van het Russische rijk.
 * Om 10 uur ’s avonds belt Nicolaas II de Stafchef om de mobilisatieorders te laten intrekken.
 * 30 juli
 * Onder druk van de stafchef aanvaardt de tsaar weer de algemene mobilisatie.
 * Moltke, de Duitse stafchef stelt in een telegram aan de Oostenrijkse generale staf dat oorlog de enige manier is om Oostenrijk te redden en dat Duitsland helemaal achter Oostenrijk staan. Hij spoort hen aan Britse bemiddelingspogingen te negeren, Italië compensaties te beloven en onmiddellijk te mobiliseren.
 * 31 juli
 * Het Russische order voor een algemene mobilisatie in alle militaire districten wordt openbaar gemaakt.
 * De Britse regering peilt naar de intenties van Parijs en Berlijn in geval van een schending van de Belgische neutraliteit. Parijs antwoord met een belofte. Berlijn met een vraag.
 * Oostenrijk kondigt algemene mobilisatie af.
 * Duitsland kondigt de ”staat van oorlog” af.
 * Duitsland stuurt een ultimatum naar Rusland en naar Frankrijk: stop alle oorlogsmaatregelen tegen Duitsland en Oostenrijk.
 * Russisch antwoord: "kan niet, maar mobilisatie betekent niet noodzakelijk oorlog".
 * De Duitse keizer aarzelt, wil terugkrabbelen, maar kan niet.
 * Moltke stuurt aan op onmiddellijke actie.
 * België kondigt algemene mobilisatie af.
 * 1 augustus
 * Duitsland vaardigt bevel tot algemene mobilisatie uit.
 * Duitsland verklaart de oorlog aan Rusland “auf Grund der Bündnispflicht gegenüber Österreich-Ungarn”.
 * Frankrijk mobiliseert.
 * 2 augustus
 * Het Duits ultimatum dat op 29 juli opgesteld was wordt overhandigd aan de Belgische regering. Duitsland eist vrije doortocht door België.
 * België vraagt diplomatieke tussenkomst van Groot-Brittannië.
 * De Belgische regering, voorgezeten door Koning Albert I, verwerpt het Duitse ultimatum.
 * Het Duitse leger valt het Groothertogdom Luxemburg binnen.
 * 3 augustus
 * Duitsland verklaart Frankrijk de oorlog.
 * 4 augustus
 * Duitse troepen overschrijden de Belgische grens. Duitsland is in oorlog met België.
 * 1700 uur: De Britse ambassadeur te Berlijn protesteert tegen de schending van de neutraliteit van België en overhandigt een ultimatum.
 * 6 augustus
 * 2300 uur: Duitsland en Groot-Brittannië zijn in staat van oorlog.
 * Oostenrijk-Hongarije verklaart de oorlog aan Rusland.
 * 06-12 augustus
 * Servië verklaart de oorlog aan Duitsland.
 * Frankrijk verklaart de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije.
 * Groot-Brittannië verklaart de oorlog aan Oostenrijk-Hongarije.

bron
Captain B. H. Liddell Hart; The Real War (1914–1918) (1930), later republished as History of the First World War (London: Pan Books Ltd., 1972)