Huize Kleykamp

Huize Kleykamp was sinds 1909 het handelspand van Pieter en Ermina Kleykamp in Den Haag. In 1941 werd het pand door de Duitsers in beslag genomen en gebruikt als archief met duplicaten van alle uitgegeven persoonsbewijzen. Door dit archief konden de Duitsers steeds achterhalen of iemands persoonsbewijs vals was. Dit heeft vele verzetsstrijders en onderduikers het leven gekost.

Bombardement op Huize Kleykamp
In 1943 werd door Louis d'Aulnis aan de Nederlandse regering en aan de RAF voorgesteld het archief te bombarderen. Aanvankelijk werd zijn verzoek afgewezen uit angst voor teveel slachtoffers, maar het werd steeds duidelijker dat het moest gebeuren, vooral toen men zich realiseerde dat de oorlog nog wel een tijdje door zou gaan. Gen. Majoor J.W. van Oorschot gaf uiteindelijk op 11 april 1944 opdracht de missie uit te voeren.

Hoewel het heel gevaarlijk was, moesten de vluchten overdag en op een werkdag plaatsvinden omdat dan de groene stalen archiefkasten open zouden staan. De Kleykamp was een duidelijk doelwit, het was het enige witte huis tegenover het Vredespaleis.

De aanvliegroute was langs de Zuid-Hollandse eilanden met ± 650 km per uur, op 15 m hoogte om onder de Duitse radar te blijven. Met een bocht om Gouda werd het afweergeschut van Rotterdam ontweken. Daarna werd snelheid geminderd en kwamen de Mosquito’s aanvliegen over het Vredespaleis. Het pand werd gebombardeerd. Een aantal bommen miste hun doel. Hierdoor werd aan de Laan Copes (nu Patijnlaan) een deel van de Alexanderkazerne verwoest, waar de Grüne Polizei was gehuisvest.

Circa een derde deel van de persoonsbewijzen was vernietigd, een derde deel besmeurd en beschadigd en een derde deel nog intact. Geheel verloren ging onder andere de registratie van alle Joden met hun aanmeldingsformulieren. Voorbijgangers werd gedwongen de kaarten van straat op te rapen – als of de berging van de administratie voorrang had boven het redden van de in het pand aanwezige ambtenaren. Van de 160 personeelsleden kwamen er tijdens de aanval 60 om het leven, ‘waaronder vele meisjes’ zo meldde de gecensureerde pers. Een hoge prijs. In Londen redeneerde men dat dat toch in hoofdzaak ‘foute’ Nederlanders waren. In werkelijkheid waren onder het personeel slechts vijf NSB-ers.

De operatie was dus maar deels succesvol. Wat niet goed verbrand was, werd overgebracht naar de Scheveningseweg 106, om de gegevens op nieuwe kaarten over te brengen. Het was dus ook niet zeker of na deze actie onderduikers en verzetsstrijders aan veilige valse papieren geholpen konden worden omdat immers niet bekend was, wat precies verloren was gegaan.