Joseph Galliéni

Joseph Simon Galliéni (ook geschreven als Gallieni), Frans generaal en kolonisator, * Saint-Beat (Haute-Garonne), 24 april 1849, † Versailles, 26 mei 1916, was sinds 1878 in Afrika gedetacheerd (hoofdzakelijk in Senegal), herstelde in 1891 in Tongking en als gouverneur-generaal (sinds 1896) de rust in Madagaskar, was sinds 1905 commandant van diverse legerkorpsen, ook militair gouverneur van Lyon, en was in 1914 medewerker van Joffre. Hij besliste van 26 aug. tot 11 sept. 1914 als militair gouverneur van Parijs de Slag aan de Marne, toen hij het onder zijn gezag geplaatste 6de Franse leger (Maunoury) de Duitse legers in de rechterflank liet aanvallen. Zijn idee om daarbij voor de aanvoer van troepen Parijse taxi's in te zetten was een trouvaille, die vermoedelijk (er zijn voor- en tegenstanders van deze opvatting) één van de factoren is geweest die de krijgskansen deden keren. Van okt. 1915 tot mrt. 1916 was hij minister van Oorlog in het kabinet Briand, verhielp door reorganisatie van de oorlogsindustrie het chronische tekort van het Franse leger aan munitie en drukte de aanwezigheid van het Frans-Engelse expeditiekorps in Saloniki door. Hij schreef: "Deux campagnes au Soudan français, 1886-88" (1890), "Trois colonnes au Tonkin, 1894-95" (1899), "La pacification de Madagascar" (o.r.v. zijn medewerkers, 1900). Na zijn verscheiden verscheen: "Mémoires du général Galliéni; défence de Paris" (1920).

Lit.: Ellie, lieutenant: Le général Galliéni – Le Tonkin et Madagascar (1900); Basset, Charles: Madagascar et l'oeuvre du général Galliéni (1903); Gheusi, Pierre-Barthélemy: Galliéni, 1849-1916 (1921); Leblond, Marius-Ary: Galliéni parle (1920, 2 dln.).