Jacob van Wassenaer Obdam

Jacob van Wassenaer, heer van Obdam, Nederlands generaal en admiraal, * 1610, &#9876; voor Lowestoft, 13 juni 1665, telg van het geslacht Duvenvoorde. W. onderscheidde zich als cavalerie-officier in de Tachtigjarige Oorlog, werd in 1644 kolonel, 1653 gemachtigde der Staten op de vloot en na de dood van Maarten Harpertszoon Tromp diens opvolger als luitenant-generaal van Holland en West-Friesland. W. bevocht 1656-57 in de Oostzee belangrijke overwinningen. Zo ontzette hij in 1656 de door de Zweden belegerde stad Dantzig.

Op last van de Staten bracht W. in 1657 met een vloot de gezanten naar Portugal om rekenschap te eisen voor de schade die de Nederlanden in Brazilië, Angola en St. Thomas hadden geleden. Daar de Portugezen geen voldoening gaven, werd deze staat de oorlog verklaard, en bemachtigde W. bij de Portugese kust in nov. 15 van de uit ca. 40 schepen bestaande Portugese suikervloot, die uit Brazilië naar Lissabon terugkeerde.

In 1658 ontstond er oorlog tussen Zweden en Denemarken. Bevreesd dat hierdoor de Nederlandse handelsvaart door de Sont zou worden belemmerd, besloten de Staten om de Denen krachtig bij te staan. W. kreeg het bevel over de vloot, en na een hevig gevecht versloeg hij de Zweedse admiraal Wrangel (Slag in de Sont, 8 nov. 1658). Er werden drie schepen veroverd, acht in de grond geboord of verbrand, en er vielen aan Zweedse kant 1000 doden, terwijl de Staatse vloot 400 man verloor, onder wie de vice-admiraals Witte de With en Pieter Floriszoon.

Toen in 1665 de oorlog met Engeland was uitgebroken (&rarr; Tweede Engelse Oorlog), kreeg W. met de titel van luitenant-admiraal-generaal het opperbevel over een vloot, die ca. 100 schepen sterk was. Op 13 juni raakten beide vloten slaags nabij de stad Lowestoft. Het gevecht begon bij het aanbreken van de dag, doch omtrent 2 uur 's middags sprong W. met zijn schip de Eendragt in de lucht. Zijn lijk werd nimmer gevonden, doch op 's lands kosten werd te zijner ere een praalgraf in de kerk van zijn beschermheilige, de Grote Kerk te 's-Gravenhage opgericht.

Lit.: Milo, T.H.: Wassenaer en de zeemacht. Jacob van Wassenaer van Obdam en zĳn tĳd (1965); Scheepsjournaal van admiraal Jacob van Wassenaer van Obdam, betreffende eene reis van Hellevoetsluis naar Lissabon en terug in 1657 (1923); Journalen van de admiralen van Wassenaer-Obdam (1658/59) en de Ruyter (1659/60), (1907).