Slag bij Eylau

Eylau, of Preussisch-Eylau, een stad 38 km ten zuiden van Koningsbergen (tegenwoordig Pools als Iława), is in de geschiedenis vooral bekend door de Slag bij Eylau op 8 febr. 1807 tijdens de Vierde Coalitieoorlog. Het Russische leger onder Bennigsen had op 7 febr. op de hoogten noordelijk van Eylau stelling genomen. 's Middags drong Napoleon de Russische voorhoede weg in de richting van Eylau. Davout had gelijktijdig de weg naar Koningsbergen bereikt, terwijl Ney bij Orschen stond. Het Pruisische korps onder Lestocq was nog 15 km van Eylau verwijderd. Soult vormde de linkervleugel van het Franse leger voor Eylau, dat gedurende de nacht door de Russen ontruimd werd; rechts daarvan stond Augereau, naast deze de divisie Saint-Hilaire, achter beiden de reservecavalerie onder Murat; achter de Kirchhofshöhe werden de gardes onder Bessières in reserve gehouden. Het Franse leger telde 80.000 man. De Russen, 58.000 man sterk, leunden met hun rechtervleugel onder Toetsjkow tegen Schmoditten; hun centrum onder Sacken stond aan weerskanten van de weg naar Domnau; hun linkervleugel onder Osterman-Tolstoi reikte tot aan de Kreegebergen; talrijke reserves onder Doctorow en prins Golitsyn stonden achter het centrum opgesteld.

De door weersomstandigheden verlate aankomst van Davout, het uitblijven van Ney en het arriveren van het Pruisische korps Lestocq maakten dat er van een tactische beslissing geen sprake kon zijn. De Franse aanval van de colonnes van Soult, Saint-Hilaire en Augereau werd door het vuur van de Russische artillerie afgeslagen, waarop de Russische infanterie en de reservecavalerie onder Golitsyn in de richting van Eylau de achtervolging inzetten, maar door de reservecavalerie onder Murat tegengehouden werden. Rond het middaguur dook Davout bij de linkerflank van de Russen op en nam, door Saint-Hilaire ondersteund, Serpallen in; beiden drongen naar de Kreegebergen op, die na dapper verzet veroverd werden en met 30 stukken geschut werden bezet. De Russische linkervleugel leek verloren. Davout omvatte deze, veroverde Auklappen en het dorp Kutschitten, waardoor de verbinding van de Russen met Koningsbergen in gevaar kwam.

Tegen 9 uur verscheen Lestocq met het Pruisische korps en redde de Russen. Ney had hem tijdens de mars zo hevig geattaqueerd, dat slechts 5.500 man het slagveld bereiken konden; de rest werd naar Kreuzburg verdreven en door Ney achtervolgd, die pas 's avonds laat vergeefs bij Schmoditten de strijd hervatte. Lestocq nam Kutschitten weer in, waarop de Russische linkervleugel Auklappen bezette; de Kreegebergen konden echter niet worden heroverd.

De duisternis maakte ten slotte aan de bloedige, maar onbeslist gebleven slag een einde. Het verlies bedroeg aan beide zijden 18.000 man.

Lit.: Goltz, C. v.d.: Von Jena bis Preussisch-Eylau (1907).