Neville Chamberlain

Arthur Neville Chamberlain (Birmingham, 18 maart 1869 - Reading, 9 november 1940) was een Brits politicus voor de Conservative Party en Eerste Minister van het Verenigd Koninkrijk van 1937 tot 1940. Hij zou de geschiedenis ingaan als de man die dacht de wereldvrede te hebben gered. ("Peace for our time").

Neville Chamberlain werd geboren op 18 maart 1869 als zoon van Joseph Chamberlain, de burgemeester van Birmingham. Zijn moeder stierf in het kraambed toen hij 6 was. Hij had 3 zussen en een halfzus en halfbroer uit een vorig huwelijk van zijn vader. De halfbroer Joseph Austen zou hem voorgaan in de politiek en werd Minister van Financiën.

Neville groeide op als een fijnzinnig man met sterke interesse in muziek, literatuur, plantkunde en ornithologie. Hij haalde zijn ingenieursdiploma en specialiseerde in metaalkunde. Zijn carrière begon hij in het bedrijfsleven in Birmingham waar hij geprezen werd als manager.

Pas op 42-jarige leeftijd zette hij zijn eerste stappen in de politiek en werd verkozen in de gemeenteraad van zijn thuisstad. Zeven jaar later op zijn 49ste (hoogste leeftijd ooit voor een toekomstig premier om parlementslid te worden) werd hij MP (Member of Parliament).

Zijn politieke carrière kwam toen op gang en in 1923 werd hij voor het eerst minister. Hij kreeg het Ministerie van Volksgezondheid onder zich en onderscheidde zich door hervormingen met een sociale inslag. Vooral huisvesting zag hij als een manier om het leven van de minder bedeelden te verbeteren. Hij zorgde voor betaalbare woningen via subsidies aan bouwondernemingen.

Met een kleine onderbreking van enkele maanden bleef hij deze post bekleden tot 1929 toen hij "Chancellor of the Exchequer" werd (Minister van Financiën). In deze functie liet hij zich weer als sociaal hervormer gelden door de excessieve bedrijfswinsten af te romen. Ook zette hij zich in voor het wegwerken van de oorlogsschulden en de vernieuwing van fabrieken en mijnen. Dankzij dit laatste kon het Verenigd Koninkrijk met de modernste technologie en middelen WO II beginnen, al was dit voor Chamberlain niet de uiteindelijke doelstelling van dit beleid. Ook in het buitenland bleven zijn prestaties niet onopgemerkt; hij haalde de cover van het Amerikaanse blad "Time".

Een volgende opstap kon niet uitblijven en op 28 mei 1937 bereikte hij het hoogste ambt en werd Prime Minister. Al snel werd hij geconfronteerd met de oorlogszucht van Nazi-Duitsland, dat ondertussen reeds Oostenrijk had geannexeerd. Vanwege de oorlogsmoeheid van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk probeerde hij bij de Conferentie van München in september 1938 Hitler te paaien met een zeer grote concessie. Hitler mocht namelijk een groot deel van Tsjechoslowakije (Sudetenland waar veel "Volksduitsers" woonden) inlijven. Voor Tsjechoslowakije zelf een grote ramp, want zeer veel industrie en defensielijnen waren gesitueerd in Sudetenland. Dit Verdrag van München luidde zijn politieke ondergang in; op 1 september 1939 viel Duitsland ondanks uitdrukkelijke waarschuwingen toch Polen binnen, waarmee de Tweede Wereldoorlog onvermijdelijk was geworden en het Verdrag van München dode letter bleek te zijn. Daarna begon zijn positie onhoudbaar te worden. Binnen zijn eigen coalitie begon de weerstand te groeien. Die weerstand werd nog aanmerkelijk vergroot na het falen van de Britse marine tijdens de Duitse bezetting van Noorwegen. Toen Nazi-Duitsland op 10 mei 1940 België, Nederland en Frankrijk binnenviel, zag hij zich gedwongen af te treden. Hij werd opgevolgd door anti-appeaser Winston Churchill en 6 maanden later overleed hij aan maagkanker, terwijl Duitse bommenwerpers over Engeland zwermden. Hij liet een echtgenote en 2 kinderen achter.