Georg von Wangenheim

Georg August von Wangenheim, Hannoveraans generaal, * 9 nov. 1706, † Hannover, 24 sept. 1780, trad in 1722 als vaandrig in dienst van Hessen-Kassel, en werd in 1732 als kapitein bij de staf van de garde-infanterie van Hannover aangesteld, nam in 1734 deel aan de veldtocht aan de Rijn, streed in 1743 aan de Main en van 1744-48 tijdens de Oostenrijkse Successieoorlog in Brabant.

In 1741 was hij tot majoor bevorderd, was op 2 juli 1747 in de Slag bij Laffeld commandant van een regiment (dat daar 300 man verloor), en werd in mrt. 1751 tot kolonel en commandant van het met de staf in Hoya gestationeerde 14de infanterieregiment (eigenlijk maar één bataljon) benoemd. In 1757 werd hij tot generaal-majoor bevorderd en nam met zijn regiment deel aan de (verloren) Slag bij Hastenbeck (26 juli).

Toen hertog Ferdinand van Brunswijk het opperbevel overnam kreeg W. onder generaal v. Spörcken drie infanterieregimenten onder zijn hoede; toen de hertog echter begin 1758 naar de Rijn oprukte, kreeg W. opdracht om met 6 bataljons, 6 eskadrons en 10 stukken geschut op 18 febr. op te trekken naar de Wümme en Rotenburg en Ottersberg in te nemen. Het garnizoen van het fort van Rotenburg gaf zich na een 7 uur durende beschieting op 20 febr. over, dat van Ottersberg vertrok uit eigen beweging, wat ook gebeurde in Bremen, aan de verovering waarvan W. moest meedoen. Daarna kreeg hij het bevel Minden op de rechteroever van de Wezer in te sluiten, terwijl de stad op de linkeroever door andere troepen zou worden aangevallen. Op 16 mrt. gaf het garnizoen zich over, zonder dat de "divisie" van W. aan vechten was toegekomen.

Toen Ferdinand de Rijn overstak kreeg W. bevel met 4 bataljons en 4 eskadrons op de rechtervleugel schijnbewegingen te maken om de aandacht van de vijand af te leiden. Hiertoe brak deze op 28 mrt. zijn tenten bij Dorsten op, stak, nadat de operatie succesvol was afgesloten, bij Essenberg zelf de Rijn over, en was aanwezig toen de hertog op 23 juni de Fransen bij Krefeld aanviel; in W.'s tent gaf hij de voorafgaande nacht zijn orders aan de generaals. In zijn berichten aan koning George II schreef Ferdinand, dat het succes van die dag wel voornamelijk te danken was aan de energie, dapperheid en schranderheid van de erfprins (Karl van Brunswijk, die de infanterie op de rechtervleugel aanvoerde), en aan de onverschrokkenheid waarmee W. de gegeven bevelen uitvoerde, en tegenover koning Frederik II prees hij W.'s bekwaamheid, ijver en moed. Vastbesloten, de behaalde overwinning naar vermogen uit te buiten, zond Ferdinand W. al 24 juni 's morgens vroeg op pad om Düsseldorf in te nemen. 27 juni verscheen W. voor de stad, sloot deze op beide Rijnoevers in, en liet deze, omdat het garnizoen weigerde zich over te geven, in brand schieten. Er volgde nu een wapenstilstand, die op 7 juli door de capitulatie beëindigd werd.

In 1759 werd W. bevorderd tot luitenant-generaal. In de op 1 aug. van dat jaar geleverde zegerijke Slag bij Minden was W. bevelhebber van een apart korps van 12.300 man (15 bataljons, 19 eskadrons), dat in het kamp van Todtenhausen bij de uiterste linkervleugel was ingedeeld. Volgens de plannen van de Franse legerleiding moest de hertog van Broglie tegen dit korps de eerste aanvalsstoot uitdelen. W. werd volledig verrast, maar aangezien de aanval niet agressief genoeg werd uitgevoerd, had dit verzuim geen verdere gevolgen. Hij deed het aanzienlijk beter in de herfst van dat jaar bij allerlei operaties in Hessen, en de hertog liet zijn grote waardering blijken voor de troepen, die hij de moeilijke en gevaarlijke op 7 jan. 1760 door W. uitgevoerde proviandering van Dillenburg opgedragen had.

Op 19 sept. evenwel werd deze met 5 bataljons, 9 eskadrons ruiters en 9 stukken geschut met lichte troepen in een vooruitgeschoven stelling bij Löwenhagen bij Dransfeld liggend, door Broglie op klaarlichte dag overvallen en onder zware verliezen tot de terugtocht gedwongen. Bij het offensief naar het zuiden, dat in febr. 1761 de winterslaap van de Fransen verstoorde, voerde W. het bevel over een van de beide colonnes, waarin Spörcken zijn troepencontingent had ondergebracht; daarna over het cordon aan de benedenloop van de Diemel ter bescherming van de door de eigen troepen betrokken onderkomens en bij het opnieuw uitbreken van de vijandelijkheden over 5.500 man in het legerkamp van Rüthen. Veel kans om zich onderscheiden kreeg hij dat jaar niet; een samen met de Hessische generaal v. Wutgenau op 5 aug. uitgevoerde poging, twee Franse afdelingen in de omgeving van Stadtberge gevangen te nemen, mislukte.

Bij de veldtocht van 1762 stond W. onder bevel van lord Granby, die op 24 juni de Slag bij Wilhelmsthal besliste. Aan het eind van de oorlog maakte Freytag hem het verwijt, dat hij op 27 aug. niet had ingegrepen in het bij Alsfeld geleverde gevecht, "anders zouden er van het vijandelijke korps niet veel ontsnapt zijn".

W.'s laatste noemenswaardige wapenfeit bestond uit de leiding over een omvangrijke legeroefening, die van 16 tot 26 sept. 1779 in de buurt van de vesting Hameln, waarvan hij tot commandant was benoemd, werd gehouden. In 1777 was W. bevorderd tot generaal der infanterie.

Bron: Allgemeine Deutsche Biographie, dl. 41 (1896).