Westwall

De Westwall, door de Engelsen wel aangeduid als Siegfriedlinie, maar niet te verwarren met de Duitse Siegfriedlinie uit de Eerste Wereldoorlog (door de Engelsen 'Hindenburglinie' genoemd), was een gigantisch vestingstelsel waaraan door de Duitsers - hoewel dit door het Verdrag van Versailles was verboden - onder leiding van ingenieur F. Todt vanaf 1934 werd gebouwd. Oorspronkelijk strekte de Westwall zich uit vanaf de Zwitserse grens langs de oostelijke Rijnoever tot aan Aken. Later werd hij doorgetrokken tot Emmerik en uitgebouwd tot aan de Franse, Luxemburgse, Belgische en Nederlandse grens.

Aan de Westwall werkten ca. 500.000 arbeiders, waarvan de kern behoorde tot de Organisation Todt; bovendien werden vele Duitse pionierbataljons ingezet. In 1939 telde de Westwall meer dan 17.000 bunkers en kazematten, 22.000 lichtere betonnen veldversterkingen en talrijke hindernissen. De totale bouwkosten beliepen ca. 3,5 miljard Reichsmark. In tegenstelling tot de Franse Maginotlinie beschouwden de Duitsers de Westwall niet alleen als een verdedigingswerk, maar tevens als uitgangspunt voor een offensief.

In 1944 werd de sterkte van de linie door de geallieerden niet beproefd en probeerden zij er in het noorden omheen te trekken, wat door het mislukken van de operaties bij Arnhem (sept. 1944, &rarr; Slag om Arnhem) moest worden opgegeven. Door gebrek aan troepen, die sinds de invasie vaak nodeloos in Frankrijk waren opgeofferd, kon de linie niet meer volledig door de Duitsers worden bemand. De Westwall vormde in het najaar van 1944 en in de daarop volgende winter evenwel de ruggengraat van het Duitse Westfront, dat eerst na verbitterde gevechten in het noorden kon worden doorbroken.

Lit.: Pöchlinger, J.: Das Buch vom Westwall (1940); Middelhoek, A.: Hollanders bouwen de 'Westwall' (1946); Liddell Hart, B.H.: The other side of the hill (1951); Thompson, R.W.: The battle of the Rhineland (1959); Poll, B.: Das Schicksal Aachens im Herbst 1944 (1961); Gruchmann, L.: Der Zweite Weltkrieg, Kriegführung und Politik (1967); Hansen, H.-J.: Auf den Spuren des Westwalls. Entdeckungen entlang einer fast vergessenen Wehranlage (1998); Fuhrmeister, J.: Der Westwall, Geschichte und Gegenwart (2003).