Chassepotgeweer

Chassepotgeweer, Frans infanteriegeweer model M 1866, genoemd naar de uitvinder ervan, Antoine Chassepot (1833-1905). Hoewel Frankrijk niet meeging met de ontwikkelingen in Pruisen, waar al in 1840 een achterlader met slagpenontsteking (Zündnadelgewehr) in gebruik was genomen, vonden in Vincennes veelvuldig proefnemingen met achterladers plaats. Chassepot ontwikkelde een soortgelijk geweer in 1858. Het geweer (met een haan als ontstekingsmechanisme en een rubberen afdichting van de kamer) werd door een werkgroep onder leiding van luitenant-kolonel Nessler geperfectioneerd en in 1863 op beperkte schaal aan de troepen beschikbaar gesteld om er vertrouwd mee te raken, maar zonder dat dit direct tot een gunstig resultaat leidde. Pas na de Slag bij Königgrätz (Sadowa) kon de proefperiode worden afgesloten.

Bij decreet van 30 aug. 1866 werd het chassepotgeweer algemeen bij het Franse leger ingevoerd en de productie zodanig geïntensiveerd, dat in 1868 het hele actieve leger met dit geweer was uitgerust. Qua prestaties overtrof het chassepotgeweer de Pruisische Zündnadel door het kleinere kaliber van 11 mm, de betere, hoewel nog niet volmaakte gasafdichting en de grotere hanteerbaarheid. In de Frans-Duitse Oorlog van 1870-71 bleek de superioriteit van het chassepotgeweer ten opzichte van het Zündnadel-geweer vooral bij het schieten op middelgrote en grote afstand. Allerlei technische mankementen waren evenwel in 1874 aanleiding het chassepotgeweer op een aantal punten te verbeteren. Er werd overgestapt op metalen patronen en het door eskadronscommandant Gras ontwikkelde mechanisme werd toegepast.

Het grote aantal door de Duitse troepen in de Frans-Duitse Oorlog buitgemaakte chassepotgeweren werd lange tijd voor de beveiliging van de Duitse bevoorradingscolonnes (trains) ingezet.

Lit.: Meinecke, H.: Das Chassepot-Gewehr der französischen Infanterie (1867, herdr. 1980).