Soekarno

Soekarno, geboren als Kusno Sosrodihardjo, in het Westen ook wel abusievelijk Ahmed Soekarno genoemd (Soerabaja, 6 juni 1901 - Jakarta, 21 juni 1970) was de eerste president van de Republiek Indonesië. In Indonesië werd hij meestal Bung (= vadertje) Karno genoemd.

S. studeerde als bouwkundig ingenieur af aan de Technische Hogeschool van Bandoeng en was vervolgens korte tijd werkzaam als architect. In 1927 richtte hij samen met anderen de Indonesische Nationalistische Partij (PNI) op. In de jaren 1920 en '30 ging hij een steeds prominentere rol spelen in het verzet tegen het Nederlandse koloniale bewind, totdat hij ten slotte via zijn PNI de leider werd van een stroming, die totale onafhankelijkheid van Nederland eiste. Om die reden collaboreerde hij in de Tweede Wereldoorlog met de Japanners om zo na de Japanse bezetting de macht over te kunnen nemen.

Onafhankelijkheidsverklaring
Op 17 augustus 1945 riep S. de onafhankelijke staat Indonesië uit. Tijdens de strijd tegen het Nederlandse militaire ingrijpen in 1947 en 1948, de zogenaamde Politionele acties, was hij de leider van de (door Nederland niet erkende) jonge Republiek Indonesië. In december 1948 werd hij gevangen genomen door Nederlandse soldaten, maar na de wapenstilstand weer vrijgelaten.

Vorming van Indonesië
Vanaf 1958 kwam Indonesië in dictatoriaal vaarwater terecht. De oppositiepartijen Masjoemi (Islamitisch) en PSI (sociaaldemocratisch) werden uit het parlement gezet. Daarvoor in de plaats werden leden van communistische mantelorganisaties benoemd. In 1959 nam S. zelf het premierschap over. In 1963 werd Indonesië een "geleide democratie" en liet S. zich tot president voor het leven benoemen. Zijn politieke oriëntatiepunt werd steeds meer de Volksrepubliek China.

Staatsgreep
Op 1 oktober 1965 vond in Jakarta de zogenoemde Untungputsch plaats Luitenant-kolonel Untung was de bataljonscommandant van de paleiswacht. Een door hem geleide groep officieren protesteerde tegen de corrupte legertop. Bij de putsch werden zes hoge generaals, onder wie generaal Yani ontvoerd en vermoord. De rol van S. bij deze coup was onduidelijk. De Untungputsch werd al snel de kop ingedrukt, maar was voor de legerleiding tevens een kans om met haar oude vijanden, de communisten van de PKI (de Communistische Partij van Indonesië), af te rekenen.

In het voorjaar van 1966 moest S. de macht overdragen aan generaal Soeharto en in 1967 raakte hij ook formeel alle macht kwijt. Hij werd onder huisarrest geplaatst tot hij in 1970 op 69-jarige leeftijd overleed. Een van zijn dochters, Megawati Soekarnoputri (* 1947), was van 2001-2004 ook president van Indonesië.