Anton von Puchner

Baron Anton von Puchner, Oostenrijks generaal, * Schemnitz (Hongarije), 11 nov. 1779, † Wenen, 28 dec. 1852. P. werd in 1799 als 2de luitenant bij de adellijke Hongaarse lijfgarde in Wenen ingedeeld, en in 1801 bij het 5de regiment der lichte cavalerie, waarna in 1805 zijn bevordering tot 1ste luitenant volgde. Hij nam met zijn regiment deel aan de veldtocht van 1805 in Duitsland en had weldra de gelegenheid de aandacht op zich te vestigen, toen hij door een overval op het klooster van Kirchheim het samentrekken van de Franse troepen wist te voorkomen.

In 1809 werd P. ritmeester van de hertog van Brunswijk-Oels voor de oprichting van een korps bij Nachod. In de Slag bij Znaim op 11 juli onderscheidde hij zich door een geslaagde flankaanval op de vijand. In 1813 werd P., nadat hij zich met zijn eskadron en twee compagnieën Kroaten bij verkenningsgevechten op 15 sept. bij Dippoldiswalde had doen gelden, ingedeeld bij het korps van Kozakkengeneraal Ataman Platof, en slaagde erin op 22 sept. een vijandelijk legeronderdeel bij Frauenstein te overrompelen. In gevechten bij Altenburg en Zeitz op 28 sept. gelukte het hem, door het terugwerpen van de vijandelijke infanterie en cavalerie de terugtocht van de vijandelijke vleugel te bewerkstelligen en door het binnendringen van Zeitz maakte hij het mogelijk de Fransen tot aan de Saale op te jagen. Bij die gelegenheid werden ook twee vijandelijke stukken geschut buitgemaakt.

Bij het verdere verloop van de veldtocht blonk hij ook nog op 4 okt. bij Chemnitz uit, waar hij met een Russische batterij en twee eskadrons generaal Lauriston in de rug aanviel. Toen tegen eind 1813 het Oostenrijks-Duitse legioen (ook het Westfaalse genoemd) werd opgericht, werd P. daarbij op 1 nov. ingedeeld, werd 26 jan. 1814 majoor en werd na de opheffing van dit korps op 31 aug. 1814 naar het kurassiersregiment nr. 7 overgeplaatst.

Tijdens de veldtocht van 1815 was P. werkzaam in het hoofdkwartier bij de prinsen Ferdinand en Clemens van Saksen. Op 1 jan. 1816 volgde zijn overplaatsing naar het 1ste regiment lichte cavalerie. In 1821 werd hij luitenant-kolonel en nam met zijn regiment deel aan de bezetting van Napels en bleef daar tot de bezetting werd opgeheven. Op 2 okt. 1824 werd hij kolonel en commandant van zijn regiment, wat hij tot 12 mei 1832, toen hij tot generaal-majoor werd bevorderd, bleef. In die tijd lag hij in garnizoen in Avensa, Padua en Milaan, was brigadegeneraal en kwam als commandant van de Oostenrijkse troepen in de Kerkelijke Staat naar Bologna; op deze uiterst moeilijke post, waar hij ook diplomatieke plooibaarheid ontwikkelde, bleef hij tot 1839 en werd daarna als luitenant-veldmaarschalk overgeplaatst naar de hofkrijgsraad in Wenen.

Hier bleef hij tot 1846, toen hij bevelvoerend generaal in Zevenburgen werd. Onder de moeilijkst denkbare omstandigheden wist P. weldra zowel zijn manschappen als de bevolking voor zich in te nemen. Dat verklaart ook, dat hij met een betrekkelijk geringe troepenmacht in staat was de revolutie die woedde het hoofd te bieden. Zodra P. het bericht van de woelingen in Hongarije bereikte, verbrak hij op eigen initiatief terstond alle verbindingen met Hongarije en greep naar de wapens om de opstandige Szeklers (gewapende inboorlingen) en Hongaren in Zevenburgen te onderwerpen. In twee veldslagen, bij Hermanstad (21 jan. 1849) en Salzburg in Zevenburgen (4 febr. 1849) voerde P. zijn troepen naar een klinkende overwinning op Bem, de aanvoerder van het opstandelingenleger, en slechts zijn lichamelijke toestand (hij werd inmiddels geplaagd door ziekte) en het gebrek aan versterkingen hielden hem van verdere successen af. Wat P. onder deze moeilijke omstandigheden vermocht te presteren, had hij gedaan, en toen ten slotte het veld geruimd moest worden voor een overmacht, gebeurde dit pas, toen tegenstand zinloos was geworden en P. zelf fysiek gebroken was. Daarom was P. genoopt het commando van het korps over te dragen aan generaal Balliani, later aan luitenant-veldmaarschalk Malkowsky en had derhalve met het laatste deel van de catastrofe geen bemoeienis. Wel viel hem de benoeming tot generaal der cavalerie ten deel.

Nadat hij in sept. 1849 tot 2de kapitein van de "Arcièrenleibgarde" (een erebaan voor invalide officieren als keizerlijke lijfwacht) was benoemd, werd P. de maand daarop de functie van burgerlijk en militair gouverneur van Venetië aangeboden; maar vanwege zijn ziekte, die sinds de laatste veldtocht nog verergerd was, zag P. daarvan af, wat hem werd toegestaan; en zo bracht hij de laatste jaren van zijn leven deels in Wenen, deels op zijn landgoed in Bikál bij Fünfkirchen in Hongarije door.

Bron: Allgemeine Deutsche Biographie, dl. 53, 1907.