Johann von Kolowrat-Krakowsky

Johann Karl Graf von Kolowrat-Krakowsky, Freiherr von Ugezd, Oostenrijks veldmaarschalk, * Praag, 21 dec. 1748, † aldaar 5 juni 1816, werd op 18-jarige leeftijd luitenant in een cavalerieregiment, twee jaar later kapitein bij het 34ste infanterieregiment, maar kreeg in de Beierse Successieoorlog (1778-79) geen kans zich te onderscheiden, wat hem wel lukte tijdens de oorlog met de Turken, bij het begin waarvan (1788) hij luitenant-kolonel was. In juni van dat jaar werd hij kolonel en commandant van het 19de infanterieregiment, en dwong ontzag af bij de bestorming van Belgrado op 30 sept. Veldmaarschalk Laudon was zeer te spreken over K., en deze werd tot "Generalfeldwachtmeister" (generaal-majoor) benoemd en kreeg een brigade van het in Bohemen tegen Pruisen opgestelde verkenningsleger toevertrouwd. Daarna fungeerde hij als keizerlijk gevolmachtigde bij de overgave van de vesting Belgrado (23 okt. 1791), die in aug. bij de Vrede van Szistow aan Turkije was afgestaan.

In jan. 1792 werd K. naar de artillerie overgeplaatst, waar hij het bevel over een brigade kreeg en naamgever werd van het 2de artillerieregiment. Nadat hij zich bij de eerste veldtochten van de Franse Revolutieoorlog had doen kennen als een bekwaam artilleriecommandant, werd hij bevorderd tot luitenant-veldmaarschalk en met het opperbevel van het artilleriewapen bij de hoofdmacht aan de Rijn belast. De verdienste van K. bij dit legeronderdeel was zodanig, dat hem in 1797 het commandeurskruis van de Militaire Maria-Theresiaorde werd verleend. In okt. 1800 werd K. bevorderd tot Feldzeugmeister, in apr. 1801 benoemd tot hofkrijgsraad, tot geheimraad in werkelijke dienst en tot naamgever van het 36ste infanterieregiment. Toen generaal der cavalerie baron v. Melas in 1803 zijn functie als bevelhebber in Bohemen had neergelegd, werd K. zijn opvolger. In 1809 werd hij commandant van het 2de legerkorps, waarmee hij uit Bohemen Beieren binnendrong, op 19 apr. Stadtamhof en op 20 apr. Regensburg bezette. Maar doordat de zaken bij de hoofdmacht ongunstig verliepen, moest worden teruggetrokken naar zuidelijk Bohemen en daarna naar Oostenrijk.

Ook aan de Slag bij Wagram nam K. met zijn korps deel. Op 10 sept. 1809 werd hij tot veldmaarschalk benoemd. Als opperbevelhebber van Bohemen tijdens de oorlogsjaren 1813-15 onderscheidde hij zich door een doelmatige ondersteuning van de bondgenoten en door zijn zorg voor zieke en gewonde militairen en werd in mei 1815 beloond met het Gouden Kruis van het nieuwe Burgerlijke Ereteken. Door koning Lodewijk XVIII van Frankrijk werd hij tot grootofficier van het Legioen van Eer benoemd, omdat hij zich ook om gewonde en gevangengenomen Fransen had bekommerd.

Ten prooi aan algehele uitputting door alle inspanningen die hij zich had getroost, verzocht K. te worden ontheven van zijn opperbevel, hetgeen hem in mei 1816, onder het betuigen van innige dankbaarheid voor wat hij allemaal voor het vaderland had betekend en door toekenning van het grootkruis van de Leopoldsorde werd toegestaan. Maar lang kon de grijze veldmaarschalk niet van zijn zelfgekozen rust genieten, want kort daarop werd hij getroffen door een beroerte en overleed op 5 juni 1816.

Bron: Allgemeine Deutsche Biographie, dl. 16 (1882).