Wolf von Retzow

Wolf Friedrich von Retzow, Pruisisch generaal, * Maethlow bij Nauen, 1699, † Schweidnitz (Silezië), 5 nov. 1758. R. werd aan de Ridderacademie in Brandenburg a.d. Havel opgeleid en trad in 1716 als vaandrig toe tot infanterieregiment v. Schlabrendorf en werd in 1745 als kolonel commandant van het gardebataljon grenadiers, dat Frederik de Grote in 1740 na zijn vaders dood uit de drie bataljons van de grote Potsdammer garde grenadiers had gevormd. R. had de beide eerste Silezische oorlogen actief meegemaakt en zich vooral in 1742 door zijn dappere verdediging van de magazijnen in Pardubitz onderscheiden. In 1747 droeg de koning, nadat generaal v.d Goltz was overleden, hem de zorg over het algemene commissariaat op, d.i. de leiding van de intendance (bevoorradingsdienst van het leger), en daarnaast kreeg hij in de loop der jaren tal van andere bevoegdheden toevertrouwd, die meestal op het gebied van maatschappij en welzijn lagen.

Toen de Zevenjarige Oorlog op het punt van beginnen stond, moest R. de bevoorrading van het leger verzorgen, maar mengde zich ook persoonlijk in de strijd als commandant te velde en was bij Praag en Rossbach, bij Leuthen en Hochkirch persoonlijk op het strijdtoneel aanwezig. In de winter van 1756/57 was hij commandant van Dresden. Een bijzonder gevecht leverde hij na het opheffen van het beleg van Olmütz op 12 juli 1758 bij Holitz. Hij was toen commandant van een van de drie legercolonnes, die van Moravië naar Bohemen trokken, en het gelukte hem, de onder zijn bevel gestelde troepen samen met alle voorraden zonder ernstige verliezen naar de koning, die vooruit was gegaan, te geleiden.

Bij Leuthen, waar R. bij de eerste slag het bevel voerde over de infanterie van de linkervleugel, onderscheidde hij zich zodanig, dat de koning hem nog op het slagveld benoemde tot luitenant-generaal. Minder tevreden was hij met R.'s optreden bij Hochkirch, waar deze een afzonderlijke eenheid commandeerde. Dat R. een belangrijke hoogte, de Stromberg, niet had bezet, leverde hem zelfs een korte detentie op, de eerste in zijn leven; toen de koning overvallen werd, droeg R., die daarvan geen getuige was geweest, echter veel tot de redding van het leger bij, en wel zodanig, dat prins Heinrich, die iedere gelegenheid te baat nam, om alsnog de loftrompet te steken over iedereen die bij zijn koninklijke broeder in ongenade gevallen was, op een ter ere van prins August Wilhelm in Rheinsberg opgerichte obelisk bij de naam van R., die er ook op stond, toe liet voegen: "qui sauva l'armée à Hochkirch".

Tijdens die druilerige oktoberdagen had R. dysenterie opgelopen, en daarnaast had de ergernis over de straf die hem was opgelegd een ongunstige invloed op zijn gezondheid. Hij verzocht voor zijn herstel naar Dresden te mogen gaan, maar de koning weigerde hem dit, omdat hij daarvoor aan Daun, die het gebied waar R. door moest bezet hield, een pas zou moeten vragen. R. ging daarom mee met de vermoeiende mars van prins Heinrich door het gebergte naar Silezië, kwam doodziek in Schweidnitz aan en stierf aldaar op 5 nov. 1758.

In een bericht over R.'s dood wees de Berlinische Zeitung er nadrukkelijk op dat de koning altijd van zijn waardering voor R. had blijkgegeven. Ook in de nagelaten werken van de vorst was het niets anders dan lof over R. (Oeuvres posthumes III, 324, 325) en nergens is sprake van een berisping. Toch moest de generaal zich na de aanval op Hochkirch het onterechte verwijt laten welgevallen, dat hij door het niet bezetten van de Stromberg de schuld was van het rampzalige verlies op die dag.

Bron: Allgemeine Deutsche Biographie, dl. 28 (1889).