Leopold Berchtold

Leopold Berchtold, * Wenen, 18 apr. 1863, † Slot Peresznye bij Ödenburg (Hongaars: Sopron, spr. uit sj-), 21 nov. 1942, Oostenrijks staatsman.

Graaf Berchtold, telg van een zeer bemiddeld adellijk geslacht uit Moravië, was sedert 1893 in Oostenrijkse diplomatieke dienst, o.a. van 1907-1911 in St. Petersburg. In 1912 werd hij als opvolger van Ahrenthal (Oostenrijks diplomaat, 1854-1912) tegen zijn zin minister van Buitenlandse Zaken, een ambt dat hij tot jan. 1915 bekleedde. Vervolgens vervulde hij functies aan het Oostenrijkse hof als grootmeester en kamerheer.

Hoewel Berchtold blijk gaf van een grote mate van verantwoordelijkheid in de buitenlandse politiek van de Donaumonarchie, met name met betrekking tot het Zuidslavische vraagstuk, stond daar een bangelijke besluiteloosheid tegenover, die vaak ten onrechte voor oppervlakkigheid werd aangezien. De oorlog in Tripolis en de Balkanoorlogen dwongen hem zijn koers van niet-interventie en handhaving van de status-quo op de Balkan te verleggen. De Groot-Servische expansiedrift trachtte Berchtold door de vorming van de staat Albanië in te dammen. Na de moordaanslag in Serajewo zette hij met zijn ultimatum aan de Servische regering (23 juli 1914) de zaken op scherp, wat de zgn. Julicrisis teweeg bracht, die de Eerste Wereldoorlog deed ontbranden. Zijn slappe houding inzake de eisen om gebiedscompensatie (Trentino) die Italië stelde als voorwaarde voor de Italiaanse neutraliteit in de oorlog, leidde na ernstige kritiek van Graaf Tisza (Hongaars minister-president, 1861-1918) tot Berchtolds aftreden.

Lit.: Hantsch, H.: Leopold Graf Berchtold, Grandseigneur und Staatsmann (2 dln., 1963).