Landing bij Anzio

De Landing bij Anzio op 22 januari 1944 tijdens de Italiaanse campagne van de Tweede Wereldoorlog, was een geallieerde amfibische landing bij Anzio en Nettuno in Italië. De operatie werd geleid door generaal-majoot John P. Lucas en was bedoeld om de Winterlinie te omtrekken en een aanval op Rome te forceren. De landing kreeg de codenaam Operatie Shingle. De operatie mislukte. Churchill, altijd op zoek naar metaforen, schertste: 'We wilden een wilde kat aan land zetten, maar zitten met een gestrande walvis'

Aan het eind van 1943 zat de geallieerde opmars na de geallieerde landing in Italië vast op de Duitse Gustav-Linie, ook wel winterlinie genaamd. Deze verdedigingslinie in Zuid-Italië blokkeerde de opmars naar het psychologisch belangrijke doel Rome.

Het landschap van Midden-Italië is ideaal geschikt voor de verdediging, en veldmaarschalk Kesselring was in staat gebleken hier zeer goed gebruik van te maken. Er waren een aantal voorstellen geweest om deze patstelling te doorbreken, maar Churchill's voorstel voor "Operatie Shingle" werd door Roosevelt en Stalin geaccepteerd. Een belangrijke aanval in het zuiden door het Amerikaanse vijfde leger en het Britse achtste leger zouden Duitse eenheden uit de reeds dun verdedigde omgeving van Rome en de heuvels ten zuiden van Rome weglokken naar de winterlinie.

Dit zou een verrassingslanding door het Amerikaanse 6de korps onder bevel van generaal Lucas in het gebied van Anzio en Nettuno mogelijk maken, evenals een snelle opmars door de heuvels van Alban om de Duitse verbindingen af te snijden en het Duitse 24ste korps dat de Winterlinie verdedigde van achteren te bedreigen.

Het plan
De geallieerden gingen ervan uit dat wanneer Kesselring (verantwoordelijk voor de Duitse strijdkrachten in Italië) troepen uit de Gustav-Linie terugtrok om zich tegen de nieuwe landing te verdedigen, geallieerde strijdkrachten door de verzwakte Gustav-Linie konden breken. Wanneer Kesselring dit niet deed, zou Operatie Shingle Rome bedreigen en de Duitse strijdkrachten in het zuiden dreigen af te snijden.

Als Duitsland voldoende strijdkrachten zou aanvoeren om zowel Rome te verdedigen als de Gustav-Linie, dan zou de operatie nog steeds een succes zijn omdat deze Duitse strijdkrachten niet op andere fronten konden worden ingezet.

De operatie werd op 18 december 1943 afgelast, maar later toch weer uitgevoerd.

Lucas had geen volledig vertrouwen in zijn superieuren of in het operationele plan. Een paar dagen voor de aanval schreef hij nog in zijn dagboek: "Tenzij we kunnen krijgen wat we willen, wordt de operatie naar mijn mening zo'n wanhopige onderneming dat we hem niet zouden moeten willen." En: "Deze operatie riekt sterk naar Gallipoli en het lijkt er sterk op dat dezelfde amateur op de bok van de koets zit". Met deze 'amateur' kan alleen Winston Churchill bedoeld zijn, minister van Marine tijdens de rampzalige landing bij het Turkse Gallipoliin 1915 en vurig pleitbezorger van operatie Shingle.

Beschikbaarheid van Marine-eenheden
Een van de problemen bij het plannen was de beschikbaarheid van voldoende landingsschepen. Vooral de Amerikaanse commandanten waren er op gebrand dat de Invasie in Normandië niet zou worden vertraagd, evenmin als de ondersteunende landing in Zuid-Frankrijk (Operatie Dragoon). Operation Shingle vereiste de inzet van landingsschepen die later voor deze operaties ingezet zouden worden. Oorspronkelijk zou Shingle deze schepen op 15 januari weer vrij moeten geven. Toen dit problematisch bleek, gaf president Roosevelt toestemming om de schepen tot 15 februari te gebruiken.

Oorspronkelijk waren er slechts voldoende landingsschepen beschikbaar voor een enkele divisie. Op Churchill's persoonlijke aandringen werden er genoeg vrijgemaakt voor twee divisies. De geallieerde inlichtingendiensten dachten dat er vijf of zes Duitse divisies in het gebied aanwezig waren.

Samenstelling geallieerde strijdmacht
De geallieerde strijdmacht voor deze aanval bestond uit 5 kruisers, 24 fregatten, 238 landingsschepen, 62 transportschepen, en ca. 40.000 soldaten en 5000 voertuigen.

De aanval werd in drie groepen uitgevoerd, één Britse en twee Amerikaanse.

Britse strijdmacht
Deze strijdmacht viel op een strand 10 km ten noorden van Anzio aan:
 * Britse 1ste infanteriedivisie
 * 46th Royal Tank Regiment
 * 2nd Special Service Brigade (deels)
 * No. 9 Command
 * No. 43 Command (RM)

Noordwestelijke Amerikaanse strijdmacht
Deze strijdmacht viel de havenstad Anzio aan:
 * 1ste Ranger bataljon
 * 3de Ranger bataljon
 * 4de Ranger bataljon
 * 509de (parachutisten)bataljon
 * U.S. 83ste chemische bataljon
 * U.S. 93ste evacuatie hospitaal

Oorspronkelijk bevatte het plan hier ook een luchtlanding van het 504de parachutistenbataljon, maar deze werd geschrapt.

Zuidwestelijke Amerikaanse strijdmacht
Deze strijdmacht viel 6 km ten oosten van Anzio aan:
 * 3de infanteriedivisie

Zuidelijke aanval
Het vijfde leger begon op 16 januari 1944 met een nieuwe aanval op Monte Cassino. Hoewel men er niet in slaagde de berg in te nemen, slaagde het strategische doel, want generaal Heinrich von Vietinghoff, commandant van de Gustav-Linie, vroeg om versterkingen en Kesselring stuurde hem de 29ste en 90ste pantsergrenadiersdivisies uit Rome.

Initiële landingen
De landingen begonnen op 22 januari 1944. Hoewel er op tegenstand was gerekend, zoals bij Salerno in 1943, verliepen de landingen aanvankelijk zonder enige tegenstand, met uitzondering van een aantal aanvallen door de Luftwaffe.

Tegen middernacht waren er reeds 36.000 soldaten en 3.200 voertuigen op de stranden geland. De geallieerde verliezen bedroegen 13 doden en 97 gewonden, terwijl ongeveer 200 Duitsers krijgsgevangen werden gemaakt. De 1ste divisie drong 3 km landinwaarts door, de rangers namen de haven van Anzio in, Het 509de PIB nam Nettuno in, en de 3de divisie rukte 5 km landinwaarts op.

Na de landingen
Het is duidelijk dat Lucas' superieuren een of andere offensieve actie van hem verwacht hadden, mogelijk zelfs een aanval op Rome. Het doel van de landing was om óf Duitse troepen uit de Winterlinie weg te trekken, óf gebruik te maken van zwakheid in het gebied achter de Duitse linies. Wat Lucas echter deed was zijn kleine bruggenhoofd opvullen met steeds meer mensen en materiaal, en zijn verdediging versterken.

Zoals gezegd had Lucas niet veel vertrouwen in het plan. Zijn orders van zijn directe superieur generaal Clark waren: "landen, bruggenhoofd veilig stellen en optrekken". Met twee divisies aan land, en twee of drie keer zoveel Duitse troepen tegenover hem, is het niet onredelijk te veronderstellen dat Lucas zijn bruggenhoofd niet als veilig beschouwde. Lucas werd op 23 februari van zijn commando ontheven en werd vervangen door generaal Lucian Truscott.

Kesselrings antwoord
Kesselring werd om 03:00 uur 's nachts op de 22 januari 1944 geïnformeerd. Om 05:00 gaf hij de 4. Fallschirmjäger en reservetroepen van de Hermann Göring Divisie om de wegen vanuit Anzio naar de Albaanse heuvels te blokkeren. Verder vroeg hij van het opperbevel (OKW) versterkingen uit Frankrijk, Joegoslavië en Duitsland. Later die ochtend gaf hij aan Generaloberst Eberhard von Mackensen (14de leger) en Gen. von Vietinghoff (10de leger, Gustav-Linie) opdracht om hem extra versterkingen te sturen.

De Duitse eenheden in de onmiddellijke omgeving waren in feite al enkele dagen tevoren vertrokken om de Gustav-Linie te versterken. Alle beschikbare eenheden aan het zuidelijke front, of op weg daarheen, werden met spoed richting Anzio gedirigeerd. Dit inclusief de 3de pantsergrenadierdivisie, de 71ste infanteriedivisie en de bulk van de Hermann Göring Pantserdivisie. Kesselring meende eerst dat een succesvolle verdediging onmogelijk zou zijn wanneer de geallieerden een belangrijke aanval op de 23ste of 24ste zouden uitvoeren. Maar tegen het eind van de 22ste had het uitblijven van aanvalsacties hem overtuigd dat een succesvolle verdediging mogelijk moest zijn.

Het 14de leger onder bevel van Gen. von Mackensen nam de coördinatie van de verdediging op 25 januari op zich. Eenheden van acht Duitse divisies werden rondom het bruggenhoofd ter verdediging ingezet, met nog vijf andere divisies onderweg. Op 28 januari gaf Kesselring bevel tot een aanval op het bruggenhoofd, maar dit werd uitgesteld tot 1 februari.

Lucas lanceerde op 30 januari een aanval op twee plaatsen. Terwijl een strijdgroep snelweg 7 overschreed bij Cisterna alvorens naar het oosten te trekken, zou een tweede langs de Albanoweg optrekken.

Verder verloop van de strijd
Het Duitse leger wist 4 maanden lang te voorkomen dat de geallieerden uit het bruggenhoofd uitbraken. Op 23 mei 1944 slaagden deze er uiteindelijk in om uit te breken en twee dagen later konden de beide geallieerde legers in Italië verenigd worden. De Duitsers werden toen teruggeworpen op de Grüne Linie tussen La Spezia en Rimini.

Externe links

 * U.S. report on German Defense Area on the Anzio Front
 * MilitaryImages.Net Images and Discussion Anzio