James Fitzjames Berwick

James Fitzjames, hertog van Berwick (spr. uit: berk), Frans veldheer, * 21 aug. 1670, † Philippsburg, 12 juni 1734, was een buitenechtelijke zoon van de hertog van York, de latere koning James II van Engeland, werd in Frankrijk opgevoed en nam onder Karl van Lotharingen deel aan de veldtochten tegen de Turken in Hongarije. Sloot zich aan bij de expeditie van James naar Ierland en raakte ernstig gewond tijdens de Slag aan de Boyne. Trad vervolgens in Franse dienst, vocht 1691/92 in Vlaanderen en werd door Lodewijk XIV bevorderd tot luitenant-generaal en genaturaliseerd.

In de Spaanse Successieoorlog voerde hij in 1704 het Frans/Spaanse leger in Spanje aan, werd in 1705 commandant van de Franse troepen in Savoye en veroverde 4 jan. 1706 Nizza. Werd daarna tot maarschalk benoemd en was opnieuw bevelhebber in Spanje, waar hij op 26 apr. 1707 de Slag bij Almanza won, die de Bourbons op de Spaanse troon bracht. In 1708 voerde hij het bevel aan de Rijn, vervolgens in Vlaanderen en tenslotte wederom in Savoye.

In 1714 beëindigde hij de Spaanse Successieoorlog door de inname van Barcelona op 11 sept. van dat jaar, en trok in 1718 met het Franse leger de Pyreneeën over om Spanje binnen de grenzen van de Vrede van Utrecht (1713) terug te dringen.

In 1733 nam hij bij het uitbreken van de Poolse Successieoorlog het opperbevel aan de Rijn ter hand. Nadat hij Kehl had ingenomen, belegerde hij in 1734 Philippsburg (benoorden Karlsruhe), waar hij op 12 juni door een kanonskogel uit het leven werd gerukt.

Lit.: The life of James Fitz-James, Duke of Berwick (1738); Wilson, Ch.T.: Duke of Berwick, marshal of France 1702-34 (1883).