Koreaanse Oorlog

De Koreaanse Oorlog was een oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea, die begon in juni 1950 en in juli 1953 met een wapenstilstand eindigde. De Koreaanse Oorlog was een gewapend conflict in de Koude Oorlog.

Aanloop
Korea was decennialang bezet geweest door Japan. Na de Tweede Wereldoorlog was het noordelijk deel bezet door de Sovjet-Unie en het zuidelijke door de Verenigde Staten. De 38ste breedtegraad vormde de grens tussen de twee Korea's. Men was overeengekomen de beide landen te herenigen tot één Korea. Na het einde van de bezetting door de twee grote mogendheden kreeg Noord-Korea echter een communistische regering en werd in Zuid-Korea een democratisch bestuur gevestigd. Noord-Korea werd gesteund door de Sovjet-Unie. Zuid-Korea werd door de Amerikanen praktisch aan zijn lot overgelaten. De Noord-Koreaanse regeringsleider Kim Il Sung probeerde daarop om Zuid-Korea te veroveren.

Verloop van de oorlog
Op 25 juni 1950 werd Zuid-Korea door Noord-Koreaanse troepen binnengevallen. Daarop besloot de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties tot militaire steun aan Zuid-Korea. Uiteindelijk bestond die militaire steun uit een troepenmacht waaraan naast troepen van de Verenigde Staten nog vijftien landen deelnamen: Australië, België, Canada, Colombia, Filipijnen, Ethiopië, Frankrijk, Griekenland, Verenigd Koninkrijk, Luxemburg, Nederland, Nieuw-Zeeland, Thailand, Turkije en Zuid-Afrika. De Amerikaanse generaal Douglas MacArthur werd benoemd tot bevelhebber.

Na enkele dagen werd de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel bezet en begin september 1950 was 90 % van Zuid-Korea in handen van Noordelijke troepen. Alleen een klein gebied rondom Busan hield nog stand. Bijna waren de Zuid-Koreanen op de knieën gedwongen. Dankzij een tactisch hoogstandje, de amfibische landing bij Incheon, ver achter de Noord-Koreaanse linies, en het nodige geluk slaagde MacArthur erin de Noord-Koreanen terug te dringen tot ver achter de 38ste breedtegraad. De Chinezen, beducht voor een uitbreiding van de oorlog tot hun eigen grondgebied, intervenieerden en drongen de westerse coalitie terug. Opnieuw viel Seoul in communistische handen. MacArthur stelde voor de atoombom in te zetten tegen Volksrepubliek China, maar dat werd verworpen. Dit zou de wereld volgens president Truman in een nucleaire oorlog storten, wat rampzalige gevolgen zou hebben. MacArthur werd 11 april 1951 ontheven uit zijn functie als bevelhebber over de VN-troepen in Korea.

In de periode die volgde sleepte de oorlog zich voort waarin successen en tegenslagen elkaar afwisselden. Medio 1951 werden er pogingen gedaan vredesonderhandelingen te beginnen. Daarmee kon op 10 juli 1951 in Kaesong worden begonnen. De onderhandelingen sukkelden maandenlang voort en werden herhaalde malen gestaakt. Groot struikelblok was de uitwisseling van krijgsgevangenen. Pas na de dood van Sovjetleider Stalin in maart 1953 werd er weer voortgang geboekt en kon er op 27 juli 1953 te Panmunjeom een wapenstilstand worden afgekondigd.

De onderhandelingen hadden dan wel tot een staakt-het-vuren geleid, maar de vrede tussen Noord- en Zuid-Korea is nooit gesloten, zodat beide landen officieel nog steeds in staat van oorlog verkeren. De Koreaanse Oorlog kostte volgens een - zeer ruwe - schatting aan twee miljoen burgers en militairen het leven. Noord- en Zuid-Korea bleven als puinhopen achter.

Sinds de oorlog staan de legers van de twee landen onafgebroken oog in oog tegenover elkaar bij de gedemilitariseerde zone, een soort IJzeren Gordijn dat de twee landen van elkaar scheidt.

Er zijn wel voorzichtige pogingen ondernomen om toenadering tussen beide staten tot stand te brengen. Onder andere is er een regeling dat over en weer families elkaar weer kunnen bezoeken. Door politieke fricties wordt die regeling echter nogal eens buiten werking gesteld.

Onlangs werd bekend dat Noord-Korea wederom bezig is met kernonderzoek en zelfs (in oktober 2006) kernproeven heeft uitgevoerd, hetgeen het land weer op gespannen voet bracht met Zuid-Korea, de VS, Japan en na de proef zelfs met de enige bondgenoot China.

De Koreaanse oorlog wordt ook wel eens de vergeten oorlog genoemd, omdat hij in de schaduw staat van zowel de Tweede Wereldoorlog als de Vietnamoorlog. Deze oorlog was echter bloedig genoeg voor een prominente plaats in de krijgsgeschiedenis.

Nederlandse bijdrage aan de Koreaanse Oorlog
De Nederlandse regering was niet direct gemotiveerd gevolg te geven aan de oproep van de VN-Veiligheidsraad om een bijdrage te leveren aan de strijd in Korea. Minister-president Willem Drees was bang dat een agressieve Amerikaanse reactie zou leiden tot een wereldwijd conflict. Ook was de regering bevreesd dat de oplopende defensie-inspanningen erg zwaar op de Nederlandse begroting zouden drukken waardoor de naoorlogse wederopbouw in eigen land in gevaar zou komen. Een probleem was dat men ook niet de eigen internationale positie al te zeer wilde belasten. Een oplossing vond men in een bijdrage van de Koninklijke Marine en op 4 juli 1950 werd de torpedobootjager Hr. Ms. Evertsen naar de Koreaanse wateren gestuurd. De Evertsen was de eerste van in totaal zes Nederlandse marineschepen die aan het Koreaanse conflict zouden deelnemen in de periode 1950-1955. Onder bevel van de commandant van de Amerikaanse zeestrijdkrachten in het Verre Oosten voerde de Nederlandse marine verschillende taken uit. Zij escorteerden vliegkampschepen, voerden patrouilles uit en ondersteunden grondtroepen met artillerievuur.

Na zware Amerikaanse druk besloot de Nederlandse regering tot het uitzenden van grondtroepen en in augustus 1950 werden in Nederland vrijwilligers opgeroepen voor de strijd tegen de Noord-Koreaanse agressie. Er meldden zich meer dan 16.000 vrijwilligers en in oktober werd het "Nederlands Detachement Verenigde Naties" (NDVN) opgericht. Het eerste detachement van 636 man onder bevel van luitenant-kolonel M.P.A. den Ouden vertrok op 26 oktober 1950 met het transportschip Zuiderkruis. Het laatste detachement vertrok in juli 1954. Eind 1954 waren alle manschappen van het Nederlandse detachement huiswaarts gekeerd. In de periode 1950-1954 waren 3972 Nederlandse landmachtsoldaten ingezet bij de strijd in Korea waarvan er 123 het leven lieten. De zwaarste gevechten waarbij zij waren betrokken waren die te Hoengseong, Wonju en Inje. Bij Hoengseong (februari 1951) sneuvelden 17 Nederlanders, waaronder de commandant, overste Den Ouden. Bij Inje (juni 1951) kwamen 14 Nederlandse soldaten om.

Tussen 13 en 16 februari 1951 werd gestreden om Wonjoe, een stad van vitaal belang, in handen te houden. Het NVDN werd ingezet bij de verdediging van Heuvel 325. Na hevige gevechten waarin de Nederlanders zich onderscheidden, bleef de belangrijke heuvel in geallieerde handen. Volkomen verdiend werd dan ook aan het NDVN de "Distinguisted Unit Citation" toegekend voor Hoengsong en Wonjoe. De Nederlanders kregen daarna enkele maanden om op adem te komen tot de Chinezen op 22 april 1951 aan het eerste lenteoffensief begonnen. In die periode (29 mei-8 juni 1951) werd het NDVN ingezet in de buurt van Inje. Een doorbraak werd verijdeld en eindelijk konden medio 1951 de bestandsbesprekingen beginnen. Tijdens de besprekingen gingen de gevechten in wisselende hevigheid gewoon door! Kort voor het tekenen van het bestand sneuvelde de van het Korps Commandotroepen afkomstige luitenant Douna tijdens de laatste patrouilles voor de wapenstilstand van kracht werd. Dat die besprekingen zouden duren tot 27 juli 1953, toen de wapenstilstand door beide partijen te Panmoenjon werd ondertekend, kon niemand bevroeden. Ook kon niemand bevroeden dat tot op heden nog steeds de vrede niet is getekend en dat de wapenstilstand nog steeds van kracht is.

In totaal waren aan het eind van de oorlog 3418 man daadwerkelijk uitgezonden (waarvan 516 man tweemaal en 38 man driemaal dienden). Hiervan hebben er 2980 man deelgenomen aan de gevechten. In totaal sneuvelden er 120 man, terwijl er 3 man vermist werden. Naast deze mannen, die niet terugkeerden, vielen er 463 gewonden. Naast de Nederlandse gesneuvelden, sneuvelden er ook 40 Koreanen die bij het NDVN waren ingedeeld. Het NDVN werd viermaal onderscheiden met een Presidential Unit Citation. Verder zijn de militairen, die in Korea gediend hebben, onderscheiden met: - Het Kruis voor Recht en Vrijheid, namens de Nederlandse Regering - De United Nations Service Medal, namens de Verenigde Naties - De Korean War Medal, namens de Republiek Korea, speciaal voor NDVN.

De Militaire Willemsorde, de hoogste Nederlandse dapperheidonderscheiding werd driemaal uitgereikt. Postuum werd de Willemsorde verleend aan lkol M.P.A. den Ouden en soldaat Ketting Olivier. De laatste Militaire Willemsorde werd verleend aan kapitein J. Anemaet, oud-officier van het Regiment Speciale Troepen. Daarnaast werd de Bronzen Leeuw vijf keer uitgereikt, waaronder aan de toenmalige onderofficier van het Korps Commandotroepen, sergeant Henk Kok, die dezelfde hoge onderscheiding ook al verdiend had in Nederlands-Indië. Het Bronzen Kruis werd 19 keer uitgereikt en het Kruis van Verdienste vier maal. Daarnaast kreeg men in totaal nog 120 Amerikaanse onderscheidingen en 43 Koreaanse onderscheidingen. De meeste militairen die aan de gevechten hebben deelgenomen, zijn gerechtigd tot het dragen van de "Combat Infantry"-badge.

Belgische bijdrage aan de Koreaanse oorlog
Op vraag van de Verenigde Naties besloot de Belgische regering om een bataljon soldaten samen te stellen om naar Korea te zenden. Op 18 september 1950 ontving het trainingscentrum voor commando's te Marche-Les-Dames 3000 kandidaten voor een intensivee opleiding die zou voorafgaan aan hun operationele inzet. Ongeveer 700 onder hen beëindigden deze 3 weken durende opleiding met succes. Het tweetalige bataljon kreeg de naam Vrijwilligerskorps voor Korea en werd ter plaatse onder Amerikaans bevel geplaatst. Het bataljon ging er door het leven als het Belgian United Nations Command oftewel BUNC. Eén van de Detachementen van dit bataljon was daarenboven volledig samengesteld uit militairen van het Groothertogdom Luxemburg. Op 18 december 1950 scheepte de BUNC in aan boord van het schip de "Kamina" in de haven van Antwerpen met als eindbestemming Poesan, waar het op 31 januari 1951 aanlegde.

Tijdens haar inzet in het conflict, nam het bataljon deel aan verschillende militaire operaties waarbij het ontzag en respect afdwong bij de geallieerde troepen. Het vaandel van de eenheid werd versierd met maar liefst 6 eervolle vermeldingen waaronder één Amerikaanse en één Koreaanse. Het bataljon ontving de nestel in de Leopoldsorde en het erekruis van militaire verdiensten in goud van het Groothertogdom Luxemburg.

Op het einde van het conflict werd de balans opgemaakt: meer dan 100 Belgische en Luxemburgse militairen sneuvelden, 478 onder hen geraakten gewond.

Het derde bataljon parachutisten van de Belgische landcomponent heeft de eer toebedeeld gekregen de tradities van het Belgisch-Luxemburgs Korea-bataljon te mogen overnemen. Het vaandel van de eenheid werd toevertrouwd aan de korpscommandant van 3 Para in 1955. De militairen van dit bataljon dragen de nestel van de Leopoldsorde. Het thuiskwartier van deze eenheid te Tielen draagt de naam van kapitein Pierre Gailly, een officier van de BUNC die sneuvelde te Chatkol op 20 maart 1953. Ook het mutskenteken van 3 Para en het schild “Korea” op hun uniform zijn overgenomen van de BUNC. Enkel de kleur van de muts werd niet overgenomen. De bruine mutsen van de BUNC worden in België gedragen door de eenheden van de infanterie. Het 3 Para draagt, zoals bijna alle parachutisteneenheden ter wereld, een wijnrode muts.