Falanx

De falanx (Oudgrieks: 🇬🇷 / phálanx) was de Griekse term voor de slagorde waarin zware infanterie werd opgesteld, in een ononderbrokene linie van enkele rangen diep. (Zie hoplieten) De bekendste falanx was die gevormd door koning Philippus II van Macedonië, en vormde de hoofdmacht van het Macedonische leger. Deze was eerst 8, later 12 à 16 rangen diep. In de acht-rangformatie zijn de lansen (sarissae) achttien voet lang, waardoor de lansen van alle rangen naar de vijand konden worden gericht. Zij werden met de rechterhand aan het uiteinde vastgehouden en, met de linkerhand, vier voet van het uiteinde; waardoor de lansen van de eerste linie veertien voet vooruit staken, terwijl de speerpunten van de laatste linies ter hoogte van of net voor de mannen in de voorste linies uitstaken. In de diepere formatie en na de reductie van de lengte van de sarissa tot veertien voet, staken enkel de eerste vijf rangen hun lansen naar voren uit; terwijl de overigen de hunne schuin boven de hoofden van hun strijdmakkers in de voorste linies hielden. De naam falanx, of taxis, werd ook voor de afzonderlijke regimenten van phalangitae gebruikt. De linie van zo'n falanx werd, van voren tot achteren, in vier chiliarchieën opgedeeld, elk chiliarchie werd vervolgens opgedeeld in vier syntagmata, elk syntagma werd nog eens in vier tetrarchieën opgedeeld. Het belang van deze formatie lag in de weerstand die het bood tegen naar vijandige aanvallen en in het gewicht waarmee het zich op de vijandelijke linies stortten. De zwakke punten waren het gebrek aan beweeglijkheid, de onmogelijkheid om van front te veranderen eens men tegenover de vijand stond en was ongeschikt voor man-tegen-man-gevechten. De Romeinse legioenen vochten in de vroegere tijden - voor de hervormingen van Camillus - ook in falanxformatie. In de keizertijd werd de falanx na 2e eeuw n.Chr. gebruikt in gevechten tegen barbaarse naties.

Referentie

 * , art. Phalanx, in, Dictionary of Classical Antiquities, Londen, 1894, p. 476.