Radomir Putnik

Radomir Putnik, Servisch generaal, * Kragujevac, 2 febr. 1847, † Nice, 17 mei 1917, was meermaals Servisch minister van Oorlog, sinds 1903 chef van de generale staf, werd 25 juli 1914 in Boedapest gearresteerd, echter op keizerlijk bevel vrijgelaten en stond tot 1916 aan het hoofd van het Servische leger.

Putnik begon de Eerste Wereldoorlog onder tamelijk bizarre omstandigheden, wat in diplomatieke kringen in augustus 1914 enige hilariteit verwekte. Putniks gezondheid had tijdens de Tweede Balkanoorlog (1913) te lijden gehad, en hij zocht herstel in een Oostenrijks kuuroord. Maar toen Oostenrijk-Hongarije op 28 juli 1914 Servië de oorlog had verklaard, werd hij door de Oostenrijkse autoriteiten in de kraag gevat.

De Oostenrijkse keizer, Franz Josef, was geschokt en ontstak in woede toen hij vernam dat de 67-jarige veldmaarschalk als een ordinaire misdadiger was opgepakt en gaf bevel om Putnik onmiddellijk in vrijheid te stellen.

In 1914 had Putnik reeds een opmerkelijke carrière als gevechtscommandant achter de rug, die zich uitstrekte van de Balkanoorlogen van de jaren 70 en 80 van de 19de eeuw tot aan de laatste Balkanoorlog die slechts een jaar voor het begin van de Wereldoorlog eindigde.

In 1906 werd hij benoemd tot minister van Oorlog van koning Peter I, in welke hoedanigheid hij de rol die Servië in beide Balkanoorlogen (1912 en 1913) speelde, met vaste hand dirigeerde. Servië kwam uit die oorlogen tevoorschijn als een staat van dubbele omvang en moderniseerde tegelijk zijn leger tot een geduchte strijdmacht. In 1912 werd Putnik bevorderd tot veldmaarschalk, de eerste Servische militair die zulk een eer te beurt viel.

Toen Putnik er in augustus 1914 eenmaal in geslaagd was uit Oostenrijk-Hongarije naar Servië terug te keren, nog enigszins broos, begon hij de Servische defensie te organiseren tegen de woeste, door Potiorek geleide Oostenrijkse aanvallen, hoewel Prins Alexander op papier de Servische opperbevelhebber was. In alle opzichten was Putnik daarin succesvol, want hij zorgde ervoor dat de Oostenrijkse troepen allemaal van Servisch grondgebied werden verjaagd.

Maar dat mocht natuurlijk niet duren. De tweede Oostenrijkse invasie die in oktober/november 1915 met de hulp van Duitse en Bulgaarse troepen zijn beslag kreeg, en geleid werd door de roemruchte Duitse generaal August von Mackensen, verdreef het Servische leger dwars door de besneeuwde bergen van Albanië naar Korfoe. Putnik zelf, zwaar ziek, zat de hele afstand in een draagstoel.

Nadat op 7 december 1915 de Albanese haven Skoetari was bereikt werd Putnik door veldmaarschalk Misic van zijn verantwoordelijkheden ontheven. Hij reisde naar Frankrijk, waar hij in mei 1917 overleed.

Bron: Meyers Lexikon, First World War, e.a.