Isoroku Yamamoto

Isoroku Yamamoto was tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijk Japans admiraal. Hij ontwierp het plan om de Amerikaanse basis van Pearl Harbor aan te vallen waardoor Amerika in het wereldconflict werd betrokken. Ook tijdens de Slag bij Midway, waarbij Japan zijn overwicht in de Stille Oceaan verloor, en bij de Slag om Guadalcanal was Yamamoto commandant van de Japanse vloot. In 1905, tijdens de Russisch-Japanse Oorlog, deed hij dienst bij de Japanse marine en verloor twee vingers van zijn linkerhand.

Tussen 1919 en 1921 studeerde hij aan de Harvard-universiteit in de Verenigde Staten. Van 1926 tot 1928 vervulde hij er een officiële functie bij de Japanse ambassade, waardoor hij de mogelijkheid kreeg door het land te reizen en zich een beeld te vormen van zijn militaire en economische macht. Onder de indruk van wat hij gezien had, verzette hij zich (zonder resultaat) tegen een oorlog met de VS en een bondgenootschap met Duitsland.

Toen Japanse vliegtuigen in 1937 een Amerikaanse kanonneerboot beschoten op de Yangtse-rivier, verontschuldigde Yamamoto zich persoonlijk bij de Amerikaanse ambassadeur. Extreem-rechtse organisaties in zijn land poogden hem uit de weg te ruimen, omdat ze in hem een pro-Amerikaanse verrader zagen. Toch werd hij op 30 augustus 1939 benoemd tot admiraal en chef van de Japanse vloot.

Op 17 september 1940 ondertekenden afgevaardigden van de Japanse regering het Driemogendhedenpact met Duitsland en Italië. Yamamoto waarschuwde eerste minister Fumimaro Konoe geen oorlog te starten met de VS, omdat hij wist dat Japan op lange termijn hierbij het onderspit zou delven.

Yamamoto's plicht tegenover de keizer stond boven alles, en toen anderen beslisten dat een oorlog onvermijdelijk was, moest hij zorgen dat zijn land voorbereid was op de strijd. Hij startte de bouw van twee nieuwe vliegdekschepen die hij van groter militair belang achtte dan de slagschepen die op stapel stonden. Hij was ervan overtuigd dat vliegdekschepen, beschermd door kruisers en torpedojagers de doorslaggevende factor waren in een zeegevecht. De beste slang zal door een zwerm mieren worden overwonnen zei hij. Hij legde nadruk op het verbeteren van de opleiding in aanvallen van op vliegdekschepen gestationeerde vliegtuigen.

Hij kwam tot de conclusie dat het beschermen van Japan's logistieke lijnen zoals de olietoevoer uit Nederlands-Indië, onvermijdelijk tot een oorlog met de VS zou leiden. Hij dacht na over een plan om de Amerikaanse marine in haar thuisbasis (zie Aanval op Pearl Harbor) te vernietigen. Daarbij realiseerde hij zich dat Japan zich misschien een jaar staande kon houden, maar dat het moeilijk zou worden om de eindoverwinning te behalen.

Tijdens een rondvlucht langs Japanse steunpunten, bedoeld om het moreel van zijn troepen op te krikken, vond hij de dood toen zijn vliegtuig door Amerikaanse jachttoestellen werd neergehaald in de omgeving van de Salomonseilanden. Dit was mogelijk omdat het bericht waarin zijn reisweg werd beschreven, was ontcijferd door de Amerikaanse inlichtingendiensten.