Falklandoorlog

De Falklandoorlog vond in 1982 plaats tussen het Verenigd Koninkrijk en Argentinië. Inzet waren de Falklandeilanden, door Argentinië Islas Malvinas genoemd, en Zuid-Georgië.

De Falklandeilanden werden in 1592 ontdekt door de Engelsman John Davis. Hij noemde de archipel Falklands, naar de toenmalige schatbewaarder van de marine. De Fransman Louis-Antoine de Bougainville, afkomstig uit Saint-Malo, zette er voet aan wal in 1763 en noemde de eilandengroep de Îles Malouines. In 1765 vestigden de Britten er een kolonie. De Falklandeilanden werden in 1831 opgeëist door Argentinië, maar in 1833 onderstreepten de Britten hun soevereiniteit.

De eilanden kwamen onder Britse controle te staan, maar Argentinië eiste ze sindsdien op. In 1981 besloot de Argentijnse junta van Leopoldo Galtieri gebruik te maken van nationalistische gevoelens en de Falklandeilanden te bezetten, om zo de aandacht af te leiden van interne problemen. De Argentijnse legerleiding had onterecht aangenomen dat het Verenigd Koninkrijk, dat in die tijd zware economische en sociale problemen kende, niet op de herovering zou reageren. Dit bleek een misvatting aangezien juist ook premier Margaret Thatcher de aanval om dezelfde redenen gebruikte om het land te herenigen en en passant haar volgende verkiezingsoverwinning veilig te stellen. In maart en april van 1982 had Argentinië de eilanden op de Engelsen veroverd en bezet. Hierop verklaarde het Verenigd Koninkrijk Argentinië de oorlog. In juni landden Engelse troepen op de Falklandeilanden. De Britten wisten de eilanden vrij eenvoudig te heroveren. De oorlog kostte aan ongeveer 900 mensen het leven, onder wie 255 Britten.

In deze oorlog zijn vooral twee oorlogsschepen erg bekend geworden: de Argentijnse lichte kruiser ARA General Belgrano en de Britse torpedobootjager HMS Sheffield. De Belgrano was oorspronkelijk een Amerikaans oorlogsschip dat de aanval op Pearl Harbor had doorstaan. De Conqueror, een nucleair aangedreven Britse onderzeeboot, was verantwoordelijk voor de aanval met torpedo's die nog uit de Tweede Wereldoorlog dateerden. Omdat de Belgrano vooral dienst deed voor troepentransport, vielen bij deze aanval veel doden. Gevolg van het zinken van de Belgrano was dat de Argentijnse vloot terug de haven inging en er niet meer uitkwam, waardoor ze geen gevaar meer vormde voor de Britse vloot. De Belgrano is het enige schip dat tijdens oorlogstijd door een nucleair aangedreven onderzeeboot tot zinken is gebracht. Er was en is nog steeds controverse rond de aanval op de Belgrano omdat deze zich tijdens de aanval buiten de zogenaamde 'war exclusion zone' bevond en haar vaarrichting van de eilanden af was. Er wordt beweerd dat de aanval een vergelding was voor de veel zwaardere verliezen van de Britse vloot dan was verwacht, vooral door de onderschatting van de Argentijnse luchtmacht door de Britten. Andere bronnen beweren dat de Argentijnen in hetzelfde geval net zo gereageerd zouden hebben.

HMS Sheffield werd twee dagen na het zinken van de Belgrano midscheeps getroffen door een Exocetraket, die Argentinië van Frankrijk had gekocht. Deze werd vanaf een Argentijns vliegtuig op grote afstand gelanceerd. Hoewel iedereen vooraf al een aanval met raketten had gevreesd, was het effect van een raketaanval op een oorlogsschip tot dat moment nog niet duidelijk. Na het zinken van de Sheffield, trokken de grootste schepen van de Britse vloot (de vliegdekschepen) zich terug tot buiten het bereik van de Argentijnse vliegtuigen. Alleen de kleinere schepen waarmee de Argentijnse posities op de eilanden werden beschoten waren zo doelwit van de vrijwel dagelijkse aanvallen door de Argentijnse luchtmacht.

Deze voor Argentinië slecht verlopen oorlog leidde het einde van de junta in. In het Verenigd Koninkrijk nam hierdoor de steun voor de regering van Margaret Thatcher toe. De eilanden worden sinds de herovering weer bestuurd door het Verenigd Koninkrijk, maar nog steeds geclaimd door Argentinië.

Een andere controverse is de recente verdenking dat Margaret Thatcher zo onaangenaam verrast was dat de Argentijnen over de Exocetraket beschikten, dat zij van Frankrijk demontagecodes en informatie over de verkopen aan Argentinië heeft opgeëist. Zij zou hierbij gedreigd hebben dat indien de Britse vloot hierdoor in gevaar zou komen, zij het gebruik van een nucleair wapen tegen de Argentijnse stad Rosario zou overwegen. President Kirchner van Argentinië heeft hiervoor in 2006 excuses geëist van de Britse overheid.