Slag bij Krefeld

Tijdens de Zevenjarige Oorlog behaalden de geallieerde troepen (Hannoveranen, Hessen, Brunswijkers en Pruisen, 33.000 man) onder hertog Ferdinand van Brunswijk op 23 juni 1758 bij Krefeld een overwinning op de Fransen (47.000 man) onder graaf de Clermont: de Slag bij Krefeld.

De Fransen hadden hun kamp, dat zich over een lengte van anderhalve kilometer uitstrekte, opgeslagen achter een hoge wal, de zgn. landwering, die slechts op enkele punten kon worden gepasseerd, en dat aan de linkerflank en in de rug werd gedekt door een diepe sloot met drassige oevers en aan de rechterflank door drassig laagland, maar toch besloot Ferdinand op 22 juni tot de aanval, riep 's avonds zijn generaals bij zich, en beval in drie colonnes op te trekken, waarvan de linkervleugel en het centrum de aandacht van de vijand moesten afleiden en de rechtervleugel de eigenlijke aanval moest uitvoeren. Om 5 uur 's morgens brak men op, maar het terrein stond een snelle opmars niet toe. Tegen de middag opende generaal Spörcken van Krefeld uit een hevig vuur op de landwering, om de schijn te wekken de rechterflank van de vijand te bedreigen. Hetzelfde gebeurde in het centrum, waar generaal Oberg bij Stöcken en Hückesmey schijnbaar probeerde door een sterke kanonnade het oversteken van de landwering te forceren.

Intussen had Ferdinand in St. Antonius nog eens de toren beklommen en zag, dat zijn troepen dikwijls met slechts drie man naast elkaar konden optrekken, daarna de vooruitgeschoven posten van de vijand uit hun schuilplaatsen moesten verdrijven en pas om 1 uur 's middags zich in de laagvlakte van Anradt in slagorde konden opstellen.

Nu zagen de Fransen plotseling hun linkerflank bedreigd, en hoewel deze nog door een diepe sloot werd beschermd, en ze nog haastig troepen ter verdediging aanvoerden, forceerde Ferdinand het oversteken van de landwering bij Platenerb, Langefeldshof en Stormshof met zoveel geweld, dat hij zelfs zijn reserve voor de bestorming naar voren haalde en met de volle kracht van zijn infanterie de in het nauw gebrachte Fransen uit hun voorste stelling, zij het pas na felle strijd, verdreef.

Toen dit plaatsgreep had Ferdinand alleen zijn cavalerie als reserve achter zich staan, en deze mocht zich niet in de strijd mengen. Wellicht was de overwinning de geallieerden nog ontgaan, als Clermonts bevelen allemaal waren opgevolgd. Vergeefs had hij echter zijn reserve, 12 frisse bataljons opgeroepen, toen het gevaar van de aanval tot hem doordrong. Maar omdat zijn generaals weigerden te gehoorzamen of door kwade opzet kwamen deze niet opdagen, en zo werd hij al snel uit de tweede omwalling gestoten.

Nog eenmaal ontbrandde nu een fel gevecht tussen de cavalerie van beide partijen, die Ferdinand eveneens over de sloot en door de omringende bosjes had aangevoerd. De overwinning bleef aan de bondgenoten; ze veroverden drie standaards en vernietigden een deel van de vijandelijke cavalerie. Het was hier dat de Fransen, ondanks heldhaftig verzet, moesten buigen voor de overmacht en luitenant-generaal graaf Gisors, de enige zoon van maarschalk Belleisle, door een schot in de lendenen werd getroffen en drie dagen later, 26 jaar oud, bezweek.

Om 6 uur sloot Ferdinand zich al bij Obergs korps aan, omdat hij de vijand al tot Viecheln (Fischelen) had teruggedrongen en de overgang bij Hückesmey onder controle had. Ook generaal Spörcken kwam steeds dichter bij de landwering, en nu verliet Clermont het slagveld, hoewel hij over meer frisse, nog niet in de strijd geworpen troepen beschikte dan Ferdinand. Deze achtervolgde de vijand niet, maar stelde zich tevreden hen net zo lang onder vuur te nemen, als de reikwijdte van het geschut toestond, en aangezien Clermont ook 's nachts doormarcheerde, keerde hij 's morgens in zijn verlaten legerkamp bij Neuss terug.

Beslissend voor de veldtocht in het westen was deze slag niet, hoewel de Fransen 4.000 man, drie stukken geschut en zes vaandels verloren hadden en de geallieerden 1.700 man. Clermont raakte spoedig daarop het commando kwijt, en op 7 juli ging het in de handen van de bekwamere luitenant-generaal de Contades over.

Lit.: Fern, A.E.: Friedrich der Grosse, dl. 2.4: Der Siebenjährige Krieg (1861); Decker, C. v.: Die Schlachten und Hauptgefechte des siebenjährigen Krieges (1837); Schaefer, A.D.: Geschichte des siebenjährigen Kriegs (3 dln., 1867-74, herdr. 2010).