Jom Kippoeroorlog

De Jom Kippoeroorlog (ook Oktoberoorlog genoemd, 6 tot 22/25 okt. 1973) was de vierde in een reeks Israelisch-Arabische oorlogen, die met ondersteuning van de USSR (vooral bij de opbouw van luchtafweer) verrassend door Egypte en Syrië werd begonnen. De Egyptenaren bezetten de oostelijke oever van het Suezkanaal (de Sinaïwoestijn was in de Zesdaagse Oorlog door Israel bezet), wat Israel pas in de laatste oorlogsdagen met het vormen van een bruggenhoofd op de Egyptische westelijke oever en de uitbreiding tot 25 okt. daarvan kon beantwoorden; het Syrische offensief kon door Israel eerst na verbitterde gevechten over het Golanfront naar het oosten worden teruggedrongen. Na de wapenstilstand gelukte het de Ver. Staten in jan. 1974 de ondertekening van een Egyptisch-Israelisch akkoord over de posities van de troepen aan het Suezkanaal en in juni 1974 een soortgelijke Israelisch-Syrische overeenkomst aan het Golanfront als basis voor de eerste fase van een Nabije-Oosten-conferentie in Genève te bereiken.

Gelet op de aanhoudende bloedige confrontaties tussen Palestijnse bevrijdingsbewegingen en Israelische militaire commandotroepen alsmede de ongewisse toekomst van de Palestijnse vluchtelingen, is het Israelisch-Arabische conflict waarschijnlijk slechts in samenhang met de oplossing van het Palestijnse vraagstuk tot een bevredigend einde te brengen.

De oorlog brak uit op de Joodse "Grote Verzoendag" ("Jom Kippoer" in het Hebreeuws), vandaar de naam.

Een van de neveneffecten van de oorlog was de zogeheten "oliecrisis", toen diverse landen, die Israel op de een of andere wijze hadden gesteund, waaronder Nederland, getroffen werden door een Arabische olieboycot. Dat betekende in Nederland dat de benzine "op de bon" ging, en er met ingang van zondag 4 nov. 1973 een autoloze of autovrije zondag werd ingevoerd. Het was de tijd, dat premier Den Uyl in een televisietoespraak verklaarde: "Het wordt nooit meer zoals het geweest is." Dat bleek nogal mee te vallen, want de boycot verliep en toen bovendien bleek, dat de benzinevoorraden nog ruimschoots voldoende waren, werden deze maatregelen weer ingetrokken; zondag 6 jan. 1974 was de laatste autoloze zondag.