Bravo Two Zero

Bravo Two Zero (B20) is de naam van het uit 8 man bestaande SAS-team dat tijdens Operatie Desert Storm (1990-1991) belast was met het vernielen van SCUD-lanceerinstallaties. Deze missie liep faliekant af en staat bekend als de missie waarbij een van de leden een afstand van 300 km aflegde om aan gevangenschap te ontkomen.

= Begin Golfoorlog =

Operationele paraatheid
Op 2 augustus 1990 trekken de eerste onderdelen van de 100.000 man sterke Irakese invasie-macht de grens met Koeweit over. De Britse militaire top reageert onmiddellijk door het “G”-Squadron, 22 SAS, naar de Verenigde Arabische Emiraten te sturen om daar te beginnen met een intensieve woestijntraining. Tijdens de kerstperiode '90 wordt G naar huis gehaald. In wezen om de kerstperiode thuis bij familie en vrienden te vieren, maar in werkelijkheid een onlogische zet van het opperbevel. Aangezien tijdens de Falkland-oorlog A-Squadron als reserve thuis bleef, voeren de bevelhebbers van dit squadron druk uit op opperbevel om G in reserve te houden en in plaats daarvan A-Squadron, dat net terugkomt uit Colombia, te sturen. Ze krijgen welgeteld twee dagen tijd om van hun “vakantie” te genieten vooraleer ze naar Saudi-Arabië gevlogen worden. Ze worden later (in chronologische volgorde) gevolgd door D, B en het reserve-squadron. Ter plaatse blijkt dat het Britse leger niet voorbereid was op een oorlog, en zeker geen woestijnoorlog.

Maar: A. Betere kaarten waren aanwezig. Het Irakese militaire apparaat werkte met kaarten op schaal 1:100.000; en                                B. Het Amerikaanse leger beschikte over de nodige computertechnologie voor da aanmaak van betere kaarten.
 * Uitrusting was in slechte staat of niet aanwezig.
 * De voertuigen (voornamelijk Land Rover 110) waren niet aangepast aan het zanderige terrein.
 * Niet genoeg wapens, munitie en explosieven.
 * De radiotoestellen waren inadequaat voor woestijngebied.
 * De enige aanwezige kaarten waren luchtvaartkaarten met schaal 1:1.000.000.
 * GPS-toestellen (sinds deze oorlog in grote hoeveelheden gebruikt) waren amper aanwezig in het Britse kamp. Het was gepland om iedere SAS-soldaat uit te rusten met een eigen GPS-toestel. Uiteindelijk werd deze quota herleid naar een per zes man.
 * De RAF had te weinig inzetbare helikopters en piloten.

Het Opperbevel
Gedurende de Golfoorlog stonden twee mannen tegenover mekaar. Sir General Peter de la Billière (de Commandant van de Britse Strijdkrachten) en General Norman Schwarzkopf (de Commandant van de Amerikaanse troepen en het Hoofd van de Coalitie). De VS beschouwde de deelname van Groot-Britannië aan deze oorlog eerder als “vervelend”. De Britten hadden in het verleden zowel in Irak als in Koeweit nogal wat in de pap te brokken. Een ontzetting van Koeweit leek de VS het ideale middel om deze voordelen van de Britten af te snoepen. En net daar stak de Britse regering een stok in de wielen.

Peter de la Billière’s belangrijkste post voor de Golfoorlog, was die van Commandant van de Britse Troepen op de Falklands (1984-1985). Voor die periode was hij bevelhebber was van 22 SAS(!). Hij was ongeduldig om te laten zien hoe capabel zijn voormalige regiment was. Daarom kaartte hij bij Schwarzkopf, die nog altijd zijn baas was, het idee aan om Special Forces zogenaamde “Hit and Run”-aanvallen te laten uitvoeren op “Targets of Opportunity” (elk doelwit dat als vijandelijk kan beschouwd worden).

Norman Schwarzkopf zag de logica er echter niet van in. Was een met bommen beladen F-16 niet veel effectiever? Als voormalige instructeur van Zuid-Viëtnamese strijdkrachten tijdens de Viëtnamoorlog had hij het beperkte succes van de Special Forces van nabij gevolgd, alsmede de acties erna, zoals Operatie Eagle Claw (1980), waarbij het redden van het gegijzelde (VS) ambassade-personeel in Teheran (Iran) faliekant afliep. Ondanks deze bedenkingen gaf Schwarzkopf toch groen licht onder de titel “Baat het niet, dan schaadt het niet”.

Het startschot
Op 19 januari 1991 gebeurt hetgeen iedereen gevreesd had. Saddam Hoessein geeft het bevel SCUD-raketten te lanceren op Israëlische doelwitten. Drie SCUDS belanden in Tel Aviv en verwonden 17 burgers. De vrees voor een grootschalig conflict in het Midden-Oosten is reëel. De Israëlische strijdkrachten worden gemobiliseerd, maar hun regering wordt door de coalitie gesust. Patriot-raketinstallaties worden naar Israël verscheept om de SCUDS voortijdig neer te halen (hoewel de doeltreffendheid van deze installaties eerder beperkt was). De uitschakeling van deze installaties wordt een prioriteit. Aangezien de SCUD-lanceerinstallaties zeer mobiel zijn, missen luchtaanvallen hun doeltreffendheid. En zoals men al kan vermoeden is dit het ogenblik waarop de SAS gewacht heeft.

= Bravo Two Zero =

Teamleden

 * Andy McNab (leider van het team)
 * Chris Ryan
 * Malcolm “Stan” McGown
 * Mike “Mark the Kiwi” Coburn
 * Rob “Dinger” M.
 * Bob Consiglio
 * Steve(n) “Legs” Lane
 * Vincent “Vince” Phillips

Missie
A. Het opzoeken van de SCUD-lanceerinstallaties. Aangezien vanuit de lucht het opsporen van deze installaties in het beste geval al moeilijk is, moeten ze vanaf de grond opgespoord worden. Dan kan radio-contact opgenomen worden met vliegtuigen in de omgeving, die daarna het doelwit aanvallen.

B. Om het de Irakese legerleiding makkelijk te maken om hun troepen vanuit Bagdad bevelen te geven, waren er langsheen alle MSR’s glasvezelkabels gelegd. De MSR is een militaire term die gebruikt wordt voor wegen waarop belangrijk militair verkeer plaatsvindt. Het was de taak van Bravo Two Zero om deze kabels te saboteren. Het enige wat men wist dat deze kabels er waren. Meer details waren niet voorhanden.

De hele operatie zou 10 dagen in beslag moeten nemen. Het afzetten van de troepen zou gebeuren via CH-47 “Chinook”. Indien het team binnen 2 dagen geen radio-contact opnam met de Britse basis in Saudi-Arabië, dan zou de basis een nieuwe CH-47 sturen om ofwel het team te evacueren, ofwel een nieuwe radio aan te brengen.

Hoewel de aanwezige mannen van het regiment enkele Land Rovers gevechtsklaar hadden gemaakt, besloot Andy Mcnab als teamleider om de missie te voet af te leggen. Hoewel op deze beslissing later veel kritiek kwam, had McNab deze enkel genomen uit de overtuiging dat het landschap te vlak was om voertuigen te camoufleren. Nadeel van de beslissing was dat elk teamlid 90 tot 100 kilogram gewicht diende te dragen.

Eerste uren
In de nacht van 23 januari, om 21:00 uur werden de mannen van B20 door de CH-47 gedropt, 60 km ten zuid-westen van de stad Hadithah. Daarna moesten ze een voettocht van 20 km afleggen in noordelijke richting om een geschikte positie te vinden langs de MSR. Deze afstand werd zonder problemen afgelegd, waarna ze OP (Observation Point) opstelden in een wadi (grote zandheuvel) vlakbij een MSR. Toen het dag werd, ontdekten ze meer problemen dan ze in eerste instantie hadden verwacht
 * Op 400 meter van hun positie stond een Irakese luchtafweer-batterij.
 * Communicatie met de Britse basis blijkt onmogelijk. (later zal blijken dat er verkeerde frequenties werden meegedeeld)
 * Hoewel de eerste dag voorspoedig afloopt, worden ontdekt door een schapenhoeder. Hoewel ze proberen hem geen schrik aan te jagen, gebeurt dat jammer genoeg wel. Het jongentje loop naar de Irakese posities en verraadt daarmee de positie van het team.

Het gevecht
Hoewel het team in eerste instantie hoopt om onontdekt te blijven, worden ze opgeschrikt door het geluid van rupsbanden. Deze rupsbanden blijken te behoren aan een bulldozer. Hoewel ze besluiten niet te vuren, is hun positie nu duidelijk ontdekt. Ze besluiten het zekere voor het onzekere te nemen en trekken zich terug naar de locatie waar de CH-47 hen zou komen oppikken. Bij deze terugtrekking komen ze onder vuur te liggen van de Irakese strijdkrachten. De meningen over deze aanvallen zijn verdeeld, maar er zou op z'n minst 1 APC (Armoured Personnel Carrier) gebruikt zijn geweest (in dit geval hoogstwaarschijnlijk een BMP). Ze slagen erin deze aanvallen af te weren, hoewel ze onder vuur worden genomen door een DShK 12,7 mm machinegeweer (initieel gebruikt voor luchtafweer). Niemand van de patrouille wordt bij deze aanvallen gedood of gewond.

Exfiltratie
Als eerste maakt het team een schijnbeweging naar het zuiden. Doel is om het Irakese leger te doen vermoeden dat ze naar Saudi-Arabië zullen proberen te geraken (wat de kortste en meest logische weg is). Na 20 km komen ze aan op de plaats waar ze gedropt werden. Deze plaats werd aangeduid als oppikplaats, maar de helicopter zal nooit komen opdagen. Nadien zal blijken dat de enige beschikbare piloot van de CH-47 die dag ziek geworden was, waardoor hij onmogelijk kon vliegen. De mannen van B20 beslissen daarna de tocht te voet verder te zetten. Ze draaien naar het westen en later noord-westwaarts, richting Syrië. Op dit ogenblik komen ze terecht in een sneeuwstorm. Iets dat niemand ook maar had durven vermoeden van een land waar de temperatuur in de zomer rond de 50°C circuleert. De winter van 90-91 was de koudste in 30 jaar, met temperaturen rond de -10/-15 °C. Vince begon als eerste aan onderkoelingsverschijnselen te leiden en Stan verstuikte zijn voet. Het is omwille van deze redenen dat Andy besloot om hen vooraan in de colonne te laten lopen, samen met Chris, die fungeerde als hospik van het team. En dan gebeurt opnieuw iets wat niemand had verwacht. Opeens horen ze het geluid van straalmotoren. Andy slaagt erin even contact met de overvliegende jet te maken vooraleer dit opnieuw verbroken wordt. Wanneer Andy, die als vierde liep, opnieuw voor zich uitkijkt, merkt hij tot zijn grote verbazing op dat Chris, Stan en Vince verdwenen zijn in de sneeuwstorm. De zoektocht naar de teamleden die het grootste gedeelte van de nacht in beslag neemt, levert niets op.

Andy besluit om met de vijf overgebleven leden verder te trekken richting NW. Ze beseffen maar al te goed dat ze niet meer in staat zijn om de koude nog lang te overleven en op 26 januari komen ze op de grote N-MSR (noordelijke MSR) aan met de bedoeling een auto te stelen. Groot is hun verbazing wanneer de eerste auto die ze tegenhouden een oude Amerikaanse taxi blijkt te zijn.

De tocht van de vijf
Op 10 kilometer van de grens komen de vijf een Iraakse controle-post tegen. Omkeren kan niet meer en ze besluiten te vluchten. Volgens Andy McNab’s versie gebeurde dit met getrokken wapens. Andere bronnen spreken dit tegen. Feit is dat de mannen zich uit de voeten gemaakt hebben, de woestijn in. Het lukt ze om op een paar kilometer van de grens te komen, maar blijkbaar bleek de grens zwaar verdedigd (Irak vreesde naast een Amerikaanse, Britse en Israëlische inval, ook voor een Syrische invasie). Het komt opnieuw tot een vuurgevecht. Bob Consiglio weet zich kranig te verdedigen, maar wordt in het hoofd geraakt. De kogel raakt daarop een fosforgranaat, die explodeert. Trooper Consiglio sterft nog voor hij de grond raakt. De groep raakt verdeeld. Andy en Mark proberen langsheen de Irakese posten te geraken, terwijl Dinger en Legs Lane de Tigris willen overzwemmen. Ze beseffen onmiddellijk hun vergissing. De rivier heeft een sterkere stroming dan verwacht, en het water is ijskoud. Dinger weet nog op tijd aan land te komen, maar voor Legs Lane is het op dit ogenblik al te laat. Vlak na hun gevangenneming sterft hij aan onderkoeling. Andy en Mark, die op dit ogenblik nog amper munitie hebben, komen opnieuw in een vuurgevecht terecht, waarbij Mark in de voet geraakt wordt. Het is ieder-voor-zich en Andy maakt zich uit de voeten. Hij weet op nog geen twee kilometer van de grens te komen vooraleer hij ontdekt wordt.

=Abu Ghraib=

Conventie van Genève inzake behandeling van krijgsgevangenen Deel III, Sectie 1, Artikel 17 (Engels): ''Every prisoner of war, when questioned on the subject, is bound to give only his surname, first names and rank, date of birth, and army, regimental, personal or serial number, or failing this, equivalent information. If he wilfully infringes this rule, he may render himself liable to a restriction of the privileges accorded to his rank or status. '' en

''No physical or mental torture, nor any other form of coercion, may be inflicted on prisoners of war to secure from them information of any kind whatever. Prisoners of war who refuse to answer may not be threatened, insulted, or exposed to any unpleasant or disadvantageous treatment of any kind. Prisoners of war who, owing to their physical or mental condition, are unable to state their identity, shall be handed over to the medical service. The identity of such prisoners shall be established by all possible means, subject to the provisions of the preceding paragraph.''

Irak heeft de Conventie van Genève nooit erkend. Hoewel coalitiesoldaten altijd beter behandeld werden dan het binnenlandse verzet, werden zij ook blootgesteld aan intensieve folteringpraktijken in de gevangenis van Abu Ghraib in Bagdad De leden van Bravo Two Zero worden voor Israëli's gehouden (Denk even terug aan het “waarom” van de SAS-acties, zijnde scuds op Israël. De Irakezen vreesden aldus represailles van de Mossad).

Als krijgsgevangene het principe “hard zijn en zwijgen” gebruiken, mag dan misschien wel een optie zijn, maar daarmee is ook alles gezegd. Gevangengenomen Amerikaanse piloten hebben dit mogen ervaren tijdens en na de Viëtnam-Oorlog. Daarom dat sinds die tijd intensieve cursussen werden gegeven over “hoe te handelen tijdens krijgsgevangenschap”. De soldaat dient twee principes in het achterhoofd te houden:


 * Het opstellen van een “cover story”. Het vertellen van onwaarheden om de vijand op het verkeerde been te zetten. Natuurlijk dient het verhaal van de hele groep hetzelfe te zijn en dit moet desgevallend afgesproken worden.


 * Zo lang mogelijk de waarheid proberen verborgen te houden. Ieder mens heeft, hoe onwaarschijnlijk dat ook mag klinken, zijn breekpunt. Het is enkel een kwestie om dit breekpunt zo lang mogelijk uit te stellen. Indien de soldaat zowel fysiek als mentaal sterk staat, dan kan hij dit misschien zelfs volhouden tot zijn bevrijding.

Op 24 februari start de lang verwachte grondoorlog, die snel Koeweit weet te bevrijden. Na amper 3 dagen, op 27 februari, legt Saddam Hoessein zich neer bij de VN-resoluties en beveelt de terugtrekking van zijn leger. Bush Sr. kondigt een staakt-het-vuren af en Op 5 maart worden de deuren van Abu Ghraib opengezet en kunnen de vrijgelaten soldaten eindelijk naar huis. Na een uitgebreide de-briefing van alle overlevende leden van Bravo Two Zero, worden ze op het vliegtuig richting hun thuisbasis in Hereford gezet.

=De groep van Chris Ryan=

Chris besluit met Stan en Vince verder te trekken. Het feit dat beiden niet in de beste condite verkeren maakt de situatie er niet bepaald beter op. Vince begint langzaamaan krachten te verliezen door onderkoeling. Wanneer hij valt en niet meer rechtstaat, kunnen de andere twee niets meer doen dan hem in een beschutte berm achterlaten, hopend dat hij gevonden wordt. Een niet meer dan logische keuze met temperaturen tussen -10/-15 °C, een stormweer en overal vijandelijke eenheden. Op ogenblikken als deze is het kiezen tussen 1 dode of 3 snel gemaakt. De volgende dag proberen Chris en Stan zo veel mogelijk afstand af te leggen, hoewel dat door Stan’s verminderde conditie bemoeilijkt wordt.

Een herder daagt op en Stan besluit, meer uit wanhoop dat uit vrienschap, met hem mee te gaan. Chris vertrouwt het niet en blijft achter. 's Nachts merkt Chris een paar lichten op, waardoor hij in eerste plaats euforisch van vreugde is; tot hij een tweede paar lichten opmerkt. Hij weet de twee auto’s en inzittenden neer te schieten die allemaal Irakese soldaten blijken te zijn. Stan is op dat ogenblik al lang gevangen genomen. Chris Ryan is vanaf dit ogenblik het enige lid van Bravo Two Zero dat uit handen van de vijand is weten te blijven. Zijn enig overgebleven rantsoen bestaat uit een klein beetje water en een pakje crackers. Hij weet heelhuids, op 8 dagen tijd (incl. de tijd die hij met de rest van het team doorbracht) Syrië te bereiken. Hij legt daarbij een afstand van 320 km af. Wat dat betreft is nog niemand hem daarin voorafgegaan, en ook daarna heeft niemand het meer gepresteerd. Laat het duidelijk zijn dat toen hij Syrië bereikte, hij een lopend wrak was. Op 8 dagen tijd was hij 17 kg kwijt. Door een gebrek aan voedsel begon zijn lichaam te teren op de eigen reserves. Maar ondanks alle ontberingen had hij het er levend en wel vanaf gebracht. Vince Phillips stierf uiteindelijk aan onderkoeling. Stan werd in Abu Ghraib bij de andere leden van zijn team gevoegd en overleefde.

=Conclusie van Bravo Two Zero=

1) Uiteindelijk is het falen van de missie duidelijk te wijten aan menselijke fouten. Wie die fouten gemaakt heeft? Zelfs nu, bijna 20 jaar later, worden er nog stenen over en weer gesmeten. Iemand moet de verantwoordelijkheid dragen, maar er is geen duidelijkheid wie hem moet opnemen.

2) Bravo Two Zero, en de Golfoorlog op zich zijn voorbeelden genoeg om aan te duiden dat het Britse leger in een neergaande fase zat na de Falkland-oorlog. Waarom? Uiteindelijk is de prestatie van het beste dat een leger te bieden heeft, te reflecteren op het leger als geheel. Waar de Britse krijgsmacht tijdens de Falkland-oorlog een technologisch hoogtepunt had bereikt, zien we tijdens de Golfoorlog net het tegenovergestelde gebeurde. De Britten waren niet klaar om een grootscheepse operatie aan te gaan.

3) B20 is een van dè grote voorbeelden van de mens die fysiek tot het uiterste gaat om te overleven. Zowel Chris Ryan als Andy McNab worden vaak gevraagd als gastsprekers.

4) Andy McNab en Chris Ryan zijn gevierd schrijvers met beiden een groot aantal fictie-werken op hun naam. Daarnaast zijn ze nog altijd aan het werk als adviseurs op verschillende gebieden: Andy McNab heeft zich ondermeer beziggehouden met de opleiding van MI-6 leden en Chris Ryan heeft zijn eigen survival-bedrijfje opgestart. Beiden zijn ook actief adviseurs bij speelfilms.

=Bibliografie=


 * McNab, Andy, Bravo Two Zero, 1993.
 * Ryan, Chris, The One That Got Away, 1995.
 * Asher, Michael, The Real Bravo Two Zero, 2002.
 * Coburn, Mike, Soldier Five, 2004.
 * Connor, Ken, Ghost Force: The Secret History Of The SAS, 2002.