Maginotlinie

De Maginotlinie (genoemd naar de Franse minister van Defensie André Maginot (1877-1932)) was een Franse keten van verdedigingswerken langs de Frans-Duitse grens met uitlopers langs de grens met Luxemburg en België. De Maginotlinie werd gebouwd in de Jaren Dertig (aanvankelijk alleen om Elzas-Lotharingen te beschermen) en werd in tien jaar voltooid. De linie werd geacht bij een frontale aanval onneembaar te zijn, en vormde zo in feite het voorbeeld voor de Duitse Westwall of Siegfriedlinie.

De eigenlijke Maginotlinie strekte zich uit van Lauterbourg via Bitche tot bij de Saar, waar ze aansloot op een moerassig, ca. 50 km breed gebied tot bij Faulquemont; daarna liep ze verder tot Longuyon (ca. 60 km), waar de Ardennen begonnen. Ze bestond uit grote en kleinere betonnen bunkers, forten, kazematten en allerlei versperringen. De met geschut en mitrailleurs bewapende verdedigingswerken waren meestal verenigd in groepen van 15-18 of 3-8 en waren onderling verbonden door diep gelegen gangen. De grotere werken hadden doorgaans een bezetting van 1100-1200 man. De personeelsverblijven waren voorzien van airconditioning, die bescherming bood tegen strijdgassen; er waren ruimtes voor ontspanning en vertier, er waren voorraaddepots en zelfs ondergrondse spoorwegen.

De Maginotlinie was een verre echo van de loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog. Ze gaf de Fransen een fataal gevoel van veiligheid - in feite schijnveiligheid - een zelfgenoegzame houding, die bekend werd als de "Maginotmentaliteit".

Na het inspecteren van een fort van de Maginotlinie bij Weissenburg in jan. 1940 vertrouwde de Britse veldmaarschalk Lord Alanbrooke (1883-1963) de volgende regels aan zijn dagboek toe:


 * Het fort deed mij denken aan een slagschip op het droge, in zijn soort een meesterwerk; en men kan het concept van de Maginotlinie gerust geniaal noemen. Maar toch! Het geeft me nauwelijks een gevoel van veiligheid, en ik had het beter gevonden als de Fransen hadden geïnvesteerd in een mobiele defensie zoals een betere luchtmacht en meer pantserdivisies dan al hun geld in de grond te stoppen.

De Maginotlinie, waarvan nog talrijke bunkers bewaard zijn gebleven, heeft eigenlijk nooit dienst gedaan, omdat de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog Frankrijk van het noorden uit binnenvielen en om de linie heentrokken.