Srebrenica

Nadat in 1991 Kroatië en Slovenië zich onafhankelijk hadden verklaard, brak er in Joegoslavië een burgeroorlog uit. Een jaar later verklaarde ook Bosnië-Herzegovina zich onafhankelijk. Bosnische Serviërs vreesden echter overheersing van Bosnische moslims ('Bosniaken'), en gingen over tot etnische zuiveringen. Daarop sloegen vele moslims massaal op de vlucht. De Veiligheidsraad van de VN riep toen op 8 juni 1992 zes gebieden waar gevluchte moslims verbleven uit tot 'veilige' gebieden ('safe areas') en stuurde er een VN-vredesmacht heen. Eén van die gebieden was Srebrenica (stadje van ca. 20.000 inwoners en omliggend gebied in Oost-Bosnië).

In januari 1994 losten Nederlandse militairen, Dutchbat, hun Canadese collega's in Srebrenica af. Dutchbat had tot taak:


 * toezien op naleving van de wapenstilstand
 * ontwapening van de moslimstrijders
 * ondersteunen van de humanitaire hulp
 * bescherming van de moslimbevolking in de safe area

In het voorjaar van 1995 brachten de Bosnische Serviërs Dutchbat (commandant Thom Karremans) steeds verder in het nauw. De moslim-enclave Srebrenica, die Dutchbat moest beschermen, was omsingeld door het Bosnisch-Servische leger onder leiding van generaal Mladić. Op 11 juli 1995 nam het Bosnisch-Servische leger Srebrenica in. Dutchbat trok zich terug op de nabij gelegen compound en vanuit Srebrenica kwam een stroom van duizenden vluchtelingen op gang. Van deze vluchtelingen werden er ruim 5.000 door Dutchbat toegelaten op de compound, waaronder 239 weerbare jongens en mannen (d.w.z. tussen de 16 en 60 jaar oud). Een veel groter aantal vluchtelingen (vermoedelijk rond de 27.000) verbleef buiten de compound in de open lucht. De vluchtelingen op en rond de compound werden op 12 en 13 juli 1995 met bussen door de Bosnische Serviërs weggevoerd. Het overgrote deel van de weerbare mannen die werden weggevoerd werd door hen vermoord, waarschijnlijk meer dan 7.000 mensen, een groot deel door massa-executies.

Dutchbat trok zich op 21 juli 1995 terug. De moslimbevolking was toen al afgevoerd.

Bronnen: Parlement & Politiek; de Rechtspraak.

Weblinks:
 * Blom, J.C.H. e.a.: Srebrenica, een 'veilig' gebied. Reconstructie, achtergronden, gevolgen en analyses van de val van een Safe Area (2002).
 * Rapport "Missie zonder vrede, Parlementaire enquête Srebrenica" (2003).