Douglas MacArthur

Douglas MacArthur, Amerikaans generaal, * Little Rock, 26 jan. 1880, † Washington D.C., 5 apr. 1964. A. werd opgeleid in West Point en werd in 1930 chef van de generale staf. In 1935 werd hij adviseur van het leger van de Filippijnen. Toen op 8 dec. 1941 de oorlog met Japan uitbrak, kreeg hij het opperbevel van de Amerikaanse landstrijdkrachten in het Verre Oosten (USAF-FE) in handen, maar ondanks zijn inspanningen bleken zijn troepen niet in staat de Japanse landingen op 10 dec. 1941 op de Filippijnen te verhinderen en werden ze gedwongen zich op 7 jan. 1942 naar het schiereiland Bataan terug te trekken. M. moest hierop zijn commando overdragen aan generaal Wainwright en werd naar Australië overgeplaatst. Daar kreeg hij de kans zich te revancheren en werd in apr. 1942 belast met het opperbevel van het nieuwe commando South-West Pacific Area, waartoe Australië, het grootste deel van Nederlands-Indië en de Filippijnen gerekend werden.

Nadat het Japanse offensief op Nieuw-Guinea en de Solomon-archipel was gestuit, kon M. tot de tegenaanval overgaan. Het ene na het andere eiland werd heroverd in gezamenlijke acties van luchtmacht en marine. Op 20 okt. 1944 landde hij op Leyte op de Filippijnen en in jan. 1945 op Luzon. Nadat hij in dec. 1944 was bevorderd tot vijf-sterren-generaal, kreeg hij in apr. 1945 het commando over alle Amerikaanse legereenheden in de Stille Oceaan. Op 30 aug. 1945 arriveerde hij in Japan zelf, waar hij aan boord van het Amerikaanse slagschip Missouri in de Baai van Tokio op 2 sept. 1945 de Japanse capitulatie accepteerde.

Als Supreme Commander of the Allied Powers in Japan (SCAP) oefende M. vervolgens, als hoofd van de bezettingsmacht aldaar, toezicht uit op het herstel van de economie en op de omvorming van het land tot een democratie. Hij werd in feite absoluut heerser in Japan en schreef o.m. de (nog steeds in gebruik zijnde) grondwet voor dat land. Het verhinderde overigens niet dat hij er ongekend populair werd.

Toen de Ver. Staten in de zomer van 1950 betrokken raakte bij de Koreaanse Oorlog, werd M. benoemd tot commandant van de strijdkrachten van Amerika en van de Verenigde Naties. Nadat de Noord-Koreanen tegen het einde van 1950 zo goed als verslagen waren, zette M. de opmars, tegen de wens van Washington in, voort tot aan de rivier de Yalu, maar werd daar volkomen verrast door het winteroffensief van het Chinese Rode Leger. Bij een lid van het Congres (Amerikaans parlement) beklaagde hij zich dat hem geen toestemming werd verleend om Mantsjoerije te bombarderen en de Chinese kust te blokkeren, waarop president Truman hem van zijn commando onthief en hem begin 1951 terugriep. Het was waarschijnlijk het belangrijkste conflict tussen burgerlijke en militaire autoriteiten in de geschiedenis van de Ver. Staten. Weliswaar werd hij bij zijn terugkeer in het vaderland als een held ontvangen en sprak hij zelfs het Congres officieel toe, maar hij kreeg geen werkelijke steun en de politieke ambities die hij nog koesterde, werden verijdeld, toen hij op de Republikeinse conventie in de zomer van 1952 niet meer dan tien stemmen kreeg. Hij schreef: "MacArthur on war" (1943), "Revitalizing a nation" (1952) en "Reminiscences" (1964).

Lit.: Gailey, H.A.: MacArthur's victory. The war in New Guinea, 1943-1944 (2004); Weintraub, S.: MacArthur's war. Korea and the undoing of an American hero (2000); Imparato, E.T.: MacArthur. Melbourne to Tokyo (1997); Perret, G.: Old soldiers never die. The life of Douglas MacArthur (1996); Rasor, Eugene L.: General Douglas MacArthur, 1880-1964. Historiography and annotated bibliography (1994); Manchester, W.: American Caesar. Douglas MacArthur 1880-1964 (1978).