Harry S. Truman

Harry S. Truman (Lamar (Missouri), 8 mei 1884 – Independence (Missouri), 26 december 1972) was in 1945 de 34ste vicepresident en van 1945 tot 1953 de 33ste president van de Verenigde Staten. Hij werd president nadat Franklin D. Roosevelt stierf als zittend president.

Truman had geen tweede voornaam maar alleen het middeninitiaal "S". In zuidelijke staten, waaronder Missouri was dat niet ongebruikelijk. De initiaal "S" was een compromis tussen de namen van zijn grootvaders Anderson Shippe Truman en Solomon Young.

Bij de presidentsverkiezingen van 1944 werd Harry Truman gekozen tot 34ste vicepresident van de Verenigde Staten. Toen Roosevelt op 12 april 1945 overleed als zittend president werd Truman zijn opvolger. Zijn voornaamste taak aan het begin van zijn presidentschap zou het beëindigen van de Tweede Wereldoorlog worden.

Trumans presidentschap was veelbewogen: hij was president tijdens het einde van de Tweede Wereldoorlog, het begin van de Koude Oorlog, de oprichting van de Verenigde Naties en het merendeel van de Koreaanse Oorlog. Truman was een informele president, met vele bekende stopwoorden en leuzen, zoals "The buck stops here", waarmee hij bedoelde dat hij degene was die de beslissingen en verantwoording nam en behoorde te nemen. (To pass the buck betekent de schuld afschuiven; dus met the buck stops here bedoelde hij "geef mij maar de schuld")

Truman wordt door sommigen wel gezien als één van de grootste oorlogsmisdadigers uit de geschiedenis wegens zijn verantwoordelijkheid voor de dood van meer dan 200.000 burgers bij de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, en voor de dood van ongeveer 140.000 burgers tijdens de Slag om Okinawa. Anderen menen echter dat door het met grof geweld afdwingen van de Japanse capitulatie de oorlog bekort werd en veel levens gered zijn van mensen in de door Japan bezette gebieden.

Na de Duitse overgave op 7 mei 1945 woedde de oorlog nog in alle hevigheid verder in het Verre Oosten, voornamelijk in Japan. Om het conflict tot een snel einde te brengen besliste Truman om atoomwapens in te zetten tegen Japan. Het onmiddellijke gevolg van het inzetten van kernwapens was de Japanse overgave op 13 augustus 1945 en daarmee het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Na de oorlog stond Truman bekend als een fervente anticommunist die er belang aan hechtte dat Europa buiten de invloedssfeer van de toenmalige Sovjet-Unie zou blijven. Ondanks zijn harde houding tegen het communisme toonde Truman zich een voorstander van internationale samenwerking en stond hij in 1945 mede aan de wieg van de Verenigde Naties. In 1947 steunde Truman ook de oprichting van de staat Israël en erkende als allereerste het bestaansrecht van de jonge staat.

Bij de presidentsverkiezingen van 1948 werd Truman tegen alle verwachtingen in herkozen. De Chicago Tribune had zijn opponent Thomas Dewey zelfs al tot winnaar uitgeroepen. Bij het uitbreken van de Koreaanse Oorlog in 1950 nam Truman de beslissing om Zuid-Korea militair te hulp te snellen.

In 1947 werd het door George Marshall bedachte Marshallplan goedgekeurd door Truman, voornamelijk omdat het correspondeerde met zijn Trumandoctrine. Dit plan hield in dat Europa door subsidies, geschonken door de Verenigde Staten, zelf kon zorgdrsagen voor wederopbouw en economisch herstel.

In 1951 werd het 22ste amendement van de Amerikaanse Grondwet goedgekeurd. Dit amendement zorgde ervoor dat de Amerikaanse president voortaan slechts éénmaal herkiesbaar zou zijn. (F.D. Roosevelt, de voorganger van Truman, was driemaal herkozen.) Deze regel was echter nog niet van toepassing op Truman aangezien hij zittend president was, maar nadat hij de voorverkiezing van de staat New Hampshire verloren had trok hij in 1952 zijn kandidatuur voor een derde ambtstermijn in.

Truman overleed op 88-jarige leeftijd aan de complicaties van een longoedeem.