Jan Campert

Jan Campert, Nederlands journalist en schrijver (poëzie, proza), * Spijkenisse, 15 aug. 1902, † Neuengamme, 12 jan. 1943. C., vader van de nog beroemdere schrijver Remco Campert, op wie hij op foto's verbazend veel lijkt, is vooral bekend door zijn verzetsgedicht "De Achttien Dooden" (1941) dat hij schreef naar aanleiding van de executie van 18 verzetsstrijders op de Waalsdorpervlakte bij Den Haag op 13 mrt. 1941.

C. zelf zat ook in het verzet. Al vanaf 1933 keerde hij zich in woord en geschrift tegen het gedachtengoed van het nationaal-socialisme. Tijdens de oorlog hielp hij Joden te ontsnappen naar België, waar de vervolging minder intensief was dan in Nederland of waar vandaan ze verder konden reizen naar veiliger oorden. Op een kwade dag werd hij daarvoor gearresteerd en kwam ten slotte in het concentratiekamp Neuengamme terecht, waar hij begin 1943 aan de doorstane ontberingen bezweek. Ter nagedachtenis aan hem is in 1947 de Jan Campertstichting opgericht, die ten doel heeft de Nederlandse literatuur te bevorderen. Jaarlijks kent de stichting een aantal letterkundige prijzen toe, waarvan de Constantijn Huygensprijs de bekendste is.

C. kwam in opspraak toen werd beweerd, dat hij niet door de omstandigheden in het kamp zou zijn overleden, maar daar zou zijn vermoord door medegevangenen wegens zijn vermeende pro-Duitse houding (om aan beter voedsel te komen bijvoorbeeld), een verhaal dat al geruime tijd rondzong en in 2005 door NRC-Handelsblad nog weer eens werd opgerakeld. Uit een naar aanleiding van laatstgenoemd bericht ingesteld onderzoek bleek dat dit gerucht niet op waarheid berust. Er was dan ook geen enkele reden, de naam van de Jan Campertstichting te wijzigen, zoals aanvankelijk werd overwogen.