Charles Dumouriez

Charles François Dumouriez, Frans generaal, * Cambrai, 25 jan. 1739, † bij Londen, 14 mrt. 1823, werd in 1857 kornet en 1761 kapitein, kreeg 1763 ontslag, zwierf, op zoek naar een baantje, rond in Spanje en op Corsica en werd ten slotte kolonel-generaalkwartiermeester bij het Franse leger, dat Corsica veroverde, kon het echter niet met zijn meerderen vinden, en werd in 1770 naar Polen gestuurd, nam in 1771 aan de zijde van Polen aan de veldtocht van Polen tegen Rusland deel, voerde in 1772 in Hamburg onderhandelingen met Zweden, maar ging zijn bevoegdheden te buiten en werd in de Bastille geworpen.

In 1776 maakte hij deel uit van een commissie, die langs de noordkust naar een geschikte plaats voor een oorlogshaven zocht, werd 1778 commandant van Cherbourg, 1788 brigadegeneraal en in 1789 gouverneur van Neder-Normandië. Tijdens de Revolutie trad hij in contact met de Jacobijnen en werd onder Luckner commandant in de Elzas in de rang van luitenant-generaal, werd in 1792 minister van Buitenlandse Zaken (onder hem werd de oorlog aan Oostenrijk verklaard) en was 4 dagen lang minister van Oorlog.

Hij nam daarna in aug. het opperbevel van het leger in Vlaanderen in handen, vertraagde de opmars van de Pruisen en de Oostenrijkers door stellingen in het Argonner Woud en bij Grandpré en sloot een wapenstilstand, op grond waarvan de bondgenoten zich uit Frankrijk terugtrokken. Hij versloeg de Oostenrijkers bij Jemappes en stootte in de winter van 1792 op 1793 door tot aan de Maas. In febr. 1793 belegerde hij Maastricht en trachtte, van Breda en Klundert uit, Holland binnen te vallen. Na het ontzet van Maastricht en nadat hij bij Neerwinden was verslagen, zag hij aankomen dat hij in ongenade zou vallen; trachtte nog vergeefs zijn troepen te winnen voor de monarchie, en liep naar de Oostenrijkers over. Hij hield zich een tijdlang op in Brussel, Keulen, in Zwitserland en in Engeland en vestigde zich ten slotte in Hamburg. In 1805 ging hij, nadat hij enige tijd deel had uitgemaakt van het Oostenrijks-Russische leger in Moravië, naar Londen, waar hij van een pensioentje leefde en in 1823 stierf.