Burkhard von Münnich

Burkhard Christoph, graaf von Münnich, Russisch veldmaarschalk en staatsman, * Neuenhuntorf (Oldenburg), 19 mei 1683, † St. Petersburg, 27 okt. 1767, trad op jeugdige leeftijd in Franse dienst, in 1701 als kapitein in die van Hessen-Darmstadt, in 1717 als generaal-majoor in Pools-Saksische, en in 1720 in Russische dienst. Tsaar Peter II bevorderde hem in 1727 tot général-en-chef en verhief hem in 1728 tot Russisch graaf; in 1732 werd hij generaal-veldmaarschalk en minister van oorlog. Hij reorganiseerde de landmacht en richtte het adellijke cadettenkorps op.

In 1734 veroverde hij Dantzig. In de oorlog tegen de Turken verwoestte hij in 1737 de Krim, veroverde in 1737 Otsjakow, trok in 1739 de Dnjestr over, versloeg de Turken bij Stawoetsjana, maakte zich meester van de vesting Chotin en bezette Moldavië. Na de dood van tsarina Anna bracht hij de als voogd van de minderjarige troonopvolger Iwan benoemde regent hertog Biron van Koerland ten val en liet hem opsluiten, waarop prinses Anna, Iwans moeder, het regentschap overnam. M. werd nu premier en haalde onmiddellijk de banden met Pruisen aan. Toen de regentes echter toenadering zocht tot Oostenrijk en Saksen, nam hij in mei 1741 ontslag. Kort daarvoor was hij tot Duits rijksgraaf verheven. Hij stond op het punt naar Koningsbergen af te reizen, toen hij op bevel van tsarina Elizabeth gevangen werd genomen en ter dood werd veroordeeld, daarna echter van zijn bezittingen en benoemingen vervallen verklaard en naar Pelym in Siberië verbannen. Daar verbleef hij tot 1762, tot tsaar Peter III hem terug liet keren.

Catharina II ("Catharina de Grote") benoemde hem datzelfde jaar nog tot algemeen directeur van de Baltische havens. Vijf jaar later stierf hij in Petersburg. Hij schreef: "Ébauche pour donner une idée de la forme du gouvernement de l'empire de Russie" (1774). Ook zijn omvangrijke dagboeken, die in verschillende publicaties toegankelijk werden gemaakt, zijn een belangrijke bron voor de geschiedschrijving.

Lit.: Hempel, C.F.: Leben, Thaten und betrübter Fall des weltberufenen russischen Grafens Burchards Christophs von Münnich, gewesenen kayserlichen Premier-Ministers und General-Feld-Marschalls in Russland etc. (1742); Halem, G.A. v.: Lebensbeschreibung des russisch-kaiserlichen General-Feldmarschalls B.C. Grafen von Münnich (1803, herdr. 2008); Kostomarow, M.I.: Feldmarschall Münnich (Russische Geschichte in Biographien, 1888)