Slag bij Tsushima

De Slag bij Tsushima was een zeeslag tijdens de oorlog tussen Rusland en Japan (1904/05), welke oorlog zich voornamelijk afspeelde rond de door de Russen van China gepachte stad Port Arthur, die door de Japanners belegerd werd. Om Port Arthur te bevrijden, hadden de Russen in Kronstadt (bij St. Petersburg) het 2de Oost-Aziatische eskader onder admiraal Rosjestwenskij uitgerust. Het duurde 6 maanden voor dit, Kaap de Goede Hoop rondend, ter plekke was; het kwam te laat voor het ontzet van Port Arthur en werd 28 mei 1905 op weg naar Wladiwostok bij Tsushima vernietigend door de Japanse vloot verslagen. Deze slag besliste de oorlog.

Het 2de Oost-Aziatische eskader had zich tot 16 mrt. 1905 in Madagaskar opgehouden en bereikte 14 apr. de oostkust van Annam, om eerst het 3de eskader onder admiraal Nebogatow af te wachten, waarmee het zich op 9 mei verenigde. De Russische vloot telde nu 8 linieschepen, 3 gepantserde kustverdedigingsschepen, 3 pantserkruisers, 2 zware kruisers, 4 lichte kruisers en 9 torpedobootjagers, waaronder vele verouderde schepen. Ze verliet 14 mei 1905 de kust van Annam, passeerde Formosa aan de oostzijde en naderde op 26 mei 's avonds de Straat van Korea.

De Japanse vloot had zich verzameld bij Ma-san-po aan de zuidkust van Korea. Ze telde onder admiraal Togo 4 linieschepen, 8 pantserkruisers, 3 oudere pantserschepen, 5 zware en 11 lichte kruisers.. Daarbij kwamen nog een aantal hulpkruisers en 60-70 torpedovaartuigen. De doorvaarten ten oosten en westen van het eiland Tsushima werden geobserveerd door het 3de eskader met twee kruiserdivisies. Toen admiraal Togo 's morgens op 27 mei 1905 via draadloze telegrafie het bericht doorkreeg, dat de Russische vloot in opmars was in de richting van de oostelijke doorvaart van Korea, stoomde hij met zijn 1ste en 2de eskader, een kruiserdivisie en de torpedoboten oostwaarts tot op 10 zeemijl van het eiland Okinoshima. Hier sloot hij zich aan bij de vooruitgestuurde schepen, die na het signaleren van de vijand langzaam teruggeweken waren.

Admiraal Rosjestwenskij was, de bevoorradingsschepen in het midden, in twee linies opgestoomd en met de voorhoede de oostelijke doorvaart van de Straat van Korea ingevaren. De om 11 uur 40 's morgens bevolen gevechtsformatie mislukte. De strijd begon om 2 uur 's middags, waarbij de Japanners het vuur op de voorste Russische schepen concentreerden. Een poging van de Russische admiraal, om in noordwestelijke richting te ontkomen, werd verhinderd. De Russische vloot werd omsingeld, en de achterhoede verstrooid. Rosjestwenskij werd ernstig gewond aan boord van de torpedojager Bujnoj gebracht en gaf het bevel over aan schout-bij-nacht Nebogatow. Om 2 uur 45 was de slag ten gunste van de Japanners beslist. Nebogatow ontkwam met 7 pantserschepen naar het noorden, terwijl 4 schepen naar het zuiden uitweken, die later de Russische hoofdmacht bereikten. Om 6 uur hadden de Japanners reeds het Russische gros ingehaald en opnieuw onder vuur genomen. Spoedig na zonsondergang waren reeds 6 pantserschepen, deels door torpedoaanvallen, tot zinken gebracht. Op 28 mei 's morgensvroeg naderde admiraal Nebogatow, nu nog met 5 schepen de Liancourteilanden. Hier door de Japanse vloot ingehaald en omsingeld, capituleerde de admiraal. Het pantserschip Isumrud ontkwam naar het noorden, maar werd, daar het Wladiwostok niet meer halen kon, door de commandant tot zinken gebracht.

De Russen verloren in de Slag bij Tushima in totaal 24 schepen. Drie kruisers, Oleg, Aurora (thans museumschip in St. Petersburg) en Zemtsjoek wisten te ontkomen naar de Filippijnen en één kruiser en twee torpedoboten slaagden erin Wladiwostok te bereiken. Aan manschappen bedroeg het verlies 10.000, waarvan er 4.000 sneuvelden of verdronken. De Japanners verloren slechts 3 kleine torpedoboten en 537 man.

Lit.: Bruce, G.: Seeschlachten des 20. Jahrhunderts (1975), p. 5-21.