Eerste Slag bij Aboekir

Aboekir of Abukir, het oude Canopus, is een dorp aan de kust van de Middellandse Zee, 18 km noordoostelijk van Alexandrië, en bekend door een tweetal gevechten, die in de buurt daarvan plaats hadden: de Eerste en de Tweede Slag bij Aboekir. De Eerste Slag bij Aboekir was een zeeslag, waarin de Engelse admiraal Nelson de Franse vloot vernietigde. Toen Bonaparte op 1 juli 1798 in Alexandrië was geland, kreeg vice-admiraal Brueys van hem de opdracht, met 13 linieschepen, 4 fregatten en 30 kleinere vaartuigen voorlopig op de rede voor Aboekir voor anker te gaan. Ondertussen spoedde Nelson zich met 14 linieschepen, een fregat en een brik naar de Egyptische kust. In de vroege middag van 1 aug. 1798 kreeg hij de Franse vloot in het vizier. Brueys had in de halfcirkelvormige rede van Aboekir met zijn linieschepen een linie evenwijdig aan de kust geformeerd op 3 zeemijl afstand daarvan die aansloot op een eilandje waarop een geschutsbatterij stond opgesteld. Hij meende dat de rugzijde van zijn stelling door de ondiepten aldaar gedekt was. Een aanval uit het zuiden was vanwege de wind onmogelijk. Maar Nelson glipte plotseling met vijf van zijn schepen tussen het eiland en de Franse slaglinie door en kon daardoor een deel van de Franse vloot van twee kanten bestoken, terwijl de wind verhinderde dat de Franse linkervleugel door de rechtervleugel ondersteund werd (Afb. 1 en 2).

's Avonds om half zeven opende Nelson het vuur. De Fransen streden met buitengewone moed, zodat verscheidene Engelse schepen zwaar beschadigd langs de Franse linie dreven. Toen de duisternis inviel was de situatie voor de Engelsen zeer ernstig. Nelson raakte zwaar gewond. Het keerpunt in de strijd volgde om 10 uur 's avonds, toen het Franse admiraalsschip "Orient" in de lucht vloog (Afb. 3). Daardoor konden de Engelsen het nachtgevecht in hun voordeel beslissen. De rechtervleugel van de Fransen onder schout-bij-nacht Villeneuve was werkeloos gebleven, maar daarvan konden zich de volgende ochtend slechts twee linieschepen en twee fregatten redden, door naar Korfoe te vluchten; de overige schepen gingen verloren. Op een van die linieschepen bevond zich de latere admiraal Villeneuve, die, als hij meer daadkracht zou hebben getoond, wel wat meer had kunnen doen om zijn admiraal terzijde te staan. Hij werd later de commandant van de Franse vloot bij Trafalgar en daar, net zoals hij zelf bij Aboekir had gedaan, door zijn plaatsvervanger in de steek gelaten. Bonaparte verweet Villeneuve, niet onmiddellijk na de explosie van de "Orient" met de rechtervleugel zee te hebben gekozen, om nog te redden, wat er te redden viel.

Brueys was gesneuveld. Bonaparte was na de vernietiging van zijn vloot van Frankrijk afgesneden. Door deze overwinning werd Engeland heer en meester in de Middellandse Zee.

Zie voor de Tweede Slag bij Aboekir het betreffende artikel.