Koninklijke Luchtmacht (Nederland)

De Koninklijke Luchtmacht is een integraal onderdeel van de Nederlands krijgsmacht. Tot 2005 was de Koninklijke Luchtmacht nog een zelfstandig lichaam naast de Koninklijke Landmacht en de Koninklijke Marine, maar valt door reorganisaties tengevolge van bezuinigingen met het doel meer taken gezamenlijk te kunnen uitvoeren, nu rechtstreeks onder de hoogste gezaghebber van de krijgsmacht, de Commandant der Strijdkrachten.

De oervorm van de Koninklijke Luchtmacht was de "Luchtvaartafdeeling" (LVA) van de Koninklijke Landmacht, opgericht op 1 juli 1913 op de vliegbasis Soesterberg. In 1938 werd de LVA omgedoopt in "Luchtvaartbrigade" en in 1939, tijdens de mobilisatie, in "Wapen der Militaire Luchtvaart", in juli 1944 door de regering in Londen ondergebracht in een "Directoraat Nederlandse Luchtstrijdkrachten". Nadien was meestal sprake van de neutrale term "Luchtmacht", en in maart 1953 ten slotte ontstond de luchtmacht als zelfstandig onderdeel van de krijgsmacht, dat gelijk het predicaat "koninklijk" meekreeg. Sindsdien heeft Nederland een "Koninklijke Luchtmacht".

In Nederlands-Indië bestond van 1914 tot 1950 een (sinds 1939) autonome luchtmacht met de naam "Militaire Luchtvaart van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger" (ML-KNIL), oorspronkelijk "Proefvliegafdeling ..." (PVA-KNIL) en toen "Luchtvaartafdeeling ..." (LVA-KNIL) geheten.

Internationale taken
Na de val van De Muur, of - anders gezegd - sinds het einde van de Koude Oorlog levert de Koninklijke Luchtmacht een actieve bijdrage aan diverse crisisbeheersingsoperaties,. meestal uitgevoerd in NAVO- of VN-verband. Daarnaast voert de luchtmacht regelmatig humanitaire operaties uit.

Nationale taken
De luchtmacht is 24 uur per dag, 7 dagen in de week beschikbaar voor de reddingsoperaties op zee. Transporthelikopters worden ingezet voor brandbestrijding of voor het vervoer van mensen en middelen bij calamiteiten. Gevechtshelikopters ondersteunen opsporingacties van politie of Openbaar Ministerie. Jachtvliegtuigen staan continue paraat voor het beschermen van het luchtruim. Patrouillevliegtuigen worden ingezet voor kustwachttaken. De militaire luchtverkeersleiding draagt bij aan een veilig, ordelijk en vlot verloop van het luchtverkeer.

Organisatie
Onder de Commandant Luchtstrijdkrachten, diens plaatsvervanger en Staf ressorteren de Eenheid Kustwachtvliegtuigen Schiphol, de vliegbases Leeuwarden, Gilze-Rijen, Volkel, Eindhoven en Woensdrecht, Luchtmachtbasis De Peel, het Maritiem Vliegkamp De Kooy, het Militaire Luchtvaartterrein Deelen, het Air Operations Control Station, het Vliegveiligheid Oefen- en Test- Centrum, de Luchtmacht Meteorologische Groep, het Centrum Mens en Luchtvaart Soesterberg, en de Groep Luchtmachtreserve.

Vliegend materieel

 * Gevechtsvliegtuigen:
 * F-16. Aantal gekocht 213 stuks (177 éénzitters en 36 tweezitters), nu operationeel 87 stuks
 * Helikopters:
 * Apache AH-64D gevechtshelikopter, 29 stuks
 * AB-412 reddingshelikopter, 3 stuks
 * Alouette III-helikopter, 4 stuks
 * Eurocopter AS-532U2 Cougar MK II transporthelikopter, 17 stuks
 * Boeing CH-47D Chinook transporthelikopter, 11 stuks
 * NH90, 20 stuks (levering loopt)
 * Westland SH-14D Lynx helikopter, ? stuks
 * Lesvliegtuigen:
 * Pilatus PC-7 Turbo Trainer, 13 stuks
 * Transportvliegtuigen:
 * Lockheed C-130 Hercules, 4 stuks
 * Gulfstream IV, 1 stuks
 * McDonnell Douglas KDC-10 / DC-10, 2 tankvliegtuigen en 1 transportvliegtuig
 * Fokker-50, 2 stuks
 * Kustwachtvliegtuigen:
 * Dornier 228-212 Kustwacht, 2 stuks

Bewapening en geleide wapens

 * (Semi-)automatische wapens:
 * Diemaco (karabijn)
 * Mitrailleur 7.62 mm
 * Luchtverdedigingswapens:
 * Patriot luchtverdedigingssysteem
 * Vliegtuigbewapening:
 * AGM-65 Maverick (Air-to-Ground-Missile)
 * AIM-120B (radargeleide raket)
 * AIM-9 Sidewinder (infrarood geleid wapen)
 * Lasergeleide bommen
 * Vuurwapens:
 * Glock 17 9 mm (semi-automatisch pistool)

Voertuigen

 * Brandweerwagens:
 * E-One Titan crashtender, 25 stuks
 * The Bull, 5 stuks

Bron: Ministerie van Defensie, e.a.