Slag om Orléans

De Fransen gingen tijdens de Frans-Duitse Oorlog van 1870/71 aan de Midden-Loire over tot de vorming van een nieuw veldleger, de "Armée de la Loire" (200.000 man onder Aurelle de Paladines) ten einde van Orléans uit het door de Duitsers belegerde Parijs te ontzetten. Hierop zond het Duitse opperbevel op 6 oktober 1870 het 1ste Beierse korps, de 22ste infanterie- en de 2de en 4de cavaleriedivisie onder generaal von der Tann naar Chartres en Orléans. Op 10 okt. stieten de in verschillende colonnes oprukkende Duitsers bij Artenay-Ormes-Laon op de achterhoede van het 15de Franse legerkorps, dat onder bevel stond van generaal La Motterouge en reeds was aangetreden voor de terugtocht over de Loire, en dreven de Fransen naar Orléans terug.

Hard werd er de 11de okt. in het noorden van de stad (voorstad St. Jean) gevochten en Orléans werd 's avonds ingenomen. De snel aangroeiende Franse strijdmacht noopte von der Tann op 9 nov. echter om Orléans te ontruimen, terwijl hij tegelijkertijd een nederlaag leed bij Coulmiers, hoewel de Fransen verzuimden hun offensief naar Parijs voort te zetten. Dit verzuim stelden de in ijlmarsen aangerukte 3de, 9de en 10de Duitse legerkorpsen onder prins Friedrich Karl in staat om samen met de intussen geformeerde legergroep van de groothertog van Mecklenburg, concentrisch naar Orléans op te trekken, het Loireleger in hevige gevechten bij Beaune-la-Rolande (28 nov.) en bij Loigny (2 dec.) te bedwingen, uiteen te jagen en Orléans opnieuw in te nemen.

Op 3 dec. begon de gezamenlijke concentrische opmars van het noorden uit naar Orléans. Het 3de Duitse korps rukte uit het oosten op door het bos van Orléans naar Loury in de richting van het 15de Franse korps; de 22ste en 17de Duitse divisie bereikten Chevilly, de Beieren met de 4de cavaleriedivisie namen Patay in, het 10de Duitse korps bezette Neuville-aux-Bois, en het 9de Duitse korps drong, in een strijd op leven en dood verwikkeld, langzaam op langs de straatweg van Artenay. Al deze gevechtshandelingen eindigden met de terugtocht van de Fransen.

Op 4 dec. werd de versterkte stelling van Cercottes-Gidy door het 9de Duitse korps en de 17de divisie ingenomen, en tezelfdertijd de oostelijke toegang tot Orléans door het 3de korps; de zuidwestelijke door de Beieren en de 17de divisie. Hierop gaf de stad zich over; de Franse troepen werd een vrije aftocht toegestaan en Orléans om middernacht door de troepen van de groothertog bezet.

Op 5 dec. werd onmiddellijk cavalerie de wegen naar Tours, Vierzon en Gien opgestuurd om de Fransen te achtervolgen. Rond 18.000 gevangenen en 74 stukken geschut vielen in handen van de Duitsers. Friedrich Karl trok op 5 dec. Orléans binnen, dat tot het einde van de oorlog het steunpunt tegen het Franse Loireleger bleef.

Lit.: Kunz, H.: Die Schlacht von Orléans am 3. und 4. Dezember 1870 (1894); Hönig, F.A.: Die entscheidenden Tage von Orléans im Herbst 1870 (1892).