Michail Koetoesow

Michail Ilarionowitsj Golenisjtsjew Koetoesow, prins van Smolensk, Russisch veldmaarschalk, * St. Petersburg, 16 sept. 1745, † Bunzlau in Silezië, 28 apr. 1813, kwam, 16 jaar oud, bij de artillerie, nam van 1764-69 aan de veldtochten in Polen deel en vocht vervolgens van 1770-74 onder Roemjantsew tegen de Turken. Hij onderscheidde zich met name bij de bestorming van de Turkse vesting Sjoemla, droeg later veel bij aan het bedwingen van de opstandeling Poegatsjew en werd in 1787 gouverneur-generaal op de Krim. Door een verwonding bij Otsjakow verloor hij het rechteroog. Grote roem oogstte hij ook in 1789 en 1790 onder Soeworow in de oorlog tegen de Turken. Nadat hij hierop tot luitenant-generaal was benoemd, versloeg hij de Turken op 14 juni 1791 bij Babadagh.

Hij werd gouverneur-generaal van Finland en chef van het cadettenkorps in St. Petersburg, en in 1801 gouverneur-generaal van deze stad. Bij de veldtocht van 1805 kreeg hij het opperbevel van het 1ste Russische legerkorps tegen de Fransen. Ook bij de opmars naar de Inn was hij commandant van dit korps, kwam daar zelf echter pas na de capitulatie van Ulm aan, waarop hij samen met het Oostenrijkse korps van generaal Kienmayer de opmars van het Franse leger stuitte; ook behaalde hij op 11 nov. bij Dürnstein een overwinning op maarschalk Mortier. Nadat hij zich bij de andere Russische troepen had aangesloten, was hij onder tsaar Alexander I commandant van het leger van de bondgenoten op 2 dec. 1805 tijdens de Slag bij Austerlitz, die tegen zijn advies in werd geleverd.

Van 1806 tot 1811 was hij gouverneur-generaal van Litouwen en Kiew, nam in 1811 het opperbevel tegen de Turken ter hand en sloot op 28 mei 1812 de Vrede van Boekarest. Bij de oorlog van 1812 gaf hij gehoor aan de roep om Barclay de Tolly als opperbevelhebber af te lossen. De veldtocht eindigde met de ondergang van het Franse leger, en voor zijn overwinning op Davout en Ney verleende de tsaar hem de titel "Prins van Smolensk".

In 1813 nam hij in Kalisch het opperbevel over het Russisch-Pruisische leger op zich, en riep in een proclamatie op 25 mrt. 1813 heel Europa op tegen Napoleon ten strijde te trekken, maar stierf bij het begin van de veldtocht in Bunzlau.

Lit.: Mikhailovsky-Danilevsky, A.I.: Vie du feld-maréchal Koutouzoff (1850).