Eerste Boerenoorlog

De van oorsprong Nederlandse Boeren, die door de Engelsen uit de Kaapkolonie en daarna uit Natal waren verdreven, trokken van daar uit verder de Drakensbergen over en stichtten in 1842 de Oranjerivier-Republiek (later: Oranje Vrijstaat) alsmede de vrijstaten Potchefstroom, Zoutpansberg en Lydenburg, die door M. Pretorius in 1852 tot de Republiek Transvaal verenigd werden. De jonge republiek werd op 12 apr. 1877 door Engeland tot kolonie verklaard, maar na groeiende ontevredenheid werd door de Boeren op 16 dec. 1880 opnieuw eenzijdig de onafhankelijkheid uitgeroepen. Hierop volgde een oorlog (Eerste Transvaalse Oorlog of Eerste Boerenoorlog) met de Engelsen, die na nederlagen bij Bronkhorstspruit (20 dec. 1880), Langnek (28 jan. 1881), Skuinshoogte (9 febr.) en Majuba (27 febr.) op 3 aug. 1881 (Verdrag van Pretoria) het land de onafhankelijkheid teruggaven hoewel ze de externe betrekkingen in eigen hand hielden. Bij de Conventie van Londen (27 febr. 1884) werd de volledige onafhankelijkheid hersteld.