Jean Victor Moreau

Jean Victor Moreau, Frans generaal, * Morlaix (Bretagne), 14 febr. 1763, † Laun, Bohemen, 2 sept. 1813, studeerde rechten in Rennes en stelde zich in 1790 aan het hoofd van een vrijwilligersbataljon, waarmee hij zich aansloot bij het noordelijke leger. In 1793 werd hij brigadegeneraal, 1794 divisiegeneraal, had het commando over de rechtervleugel van het noordelijke leger onder Pichegru, onderwierp Nederland, kreeg eind 1795 het opperbevel over het noordelijke leger in de Nederlanden en werd na de afzetting van Pichegru opperbevelhebber van het Rijn- en Moezelleger. Hoewel hij aanvankelijk enkele successen kende, werd hij daarna door aartshertog Karl bij Emmendingen en Schliengen verslagen en in sept. 1797 van zijn functie ontheven.

Eind 1797 voerde hij onder Schérer het bevel over enkele divisies van het leger in Italië, maar werd, nadat hij op 25 apr. 1799 zelf het opperbevel in handen had genomen, op 27 apr. bij Cassano door Suworow verslagen en moest zich naar Genua terugtrekken. Nadat Joubert, die sinds 4 aug. het opperbevel had gevoerd, in de Slag bij Novi (15 aug. 1799) gevallen was, nam M. opnieuw het commando op zich, werd echter al snel teruggeroepen, begaf zich naar Parijs en ondersteunde Bonaparte bij de staatsgreep van de 18de brumaire (9 nov. 1799). Daarvoor droeg deze in 1800 het opperbevel over het Rijnleger aan hem over, en M. wierp nu de Oostenrijkers in een reeks succesvolle gevechten terug, versloeg aartshertog Johann bij Hohenlinden, rukte tot drie dagmarsen afstand van Wenen op en sloot de wapenstilstand van Steyr (25 dec.), waarop de Vrede van Lunéville volgde.

Na het tekenen van de vrede werd M. een tegenstander van Bonaparte, werd 15 febr. 1804 gevangengenomen, beschuldigd van hoogverraad en 10 juli tot twee jaar gevangenisstraf veroordeeld. Bonaparte zette deze straf om in verbanning, waarop M. naar Noord-Amerika ging. Op uitnodiging van tsaar Alexander van Rusland begaf M. zich in 1813 naar diens hoofdkwartier in Praag en nam aan de Slag bij Dresden deel, waar een kanonskogel zijn benen verbrijzelde, aan welke verwonding hij bezweek.

Lit.: Beauchamp, A.: Vie politique, militaire et privée du Général Moreau (1814); Lapierre de Châteauneuf, A.H. de: Histoire du général Moreau (1814).