Iwan Paskewitsj

Iwan Fedorowitsj Paskewitsj, graaf Eriwanskij, prins van Warschau, Russisch veldmaarschalk, * Poltawa, 19 mei 1782, † Warschau, 13 febr. 1856, werd door tsaar Paul I tot zijn lijfpage benoemd en trad in 1800 als luitenant en keizerlijk vleugeladjudant toe tot het Preobrashenski-regiment. Nadat hij bij Austerlitz had gevochten, werd hij in 1806 naar het Donauleger overgeplaatst en nam tot 1812 deel aan de veldtochten tegen de Turken. Als generaal-majoor onderscheidde hij zich bij Smolensk, Borodino, Malo-Jaroslawez en Krasnoj. Na de Volkerenslag bij Leipzig werd hij luitenant-generaal en vergaarde in 1814 roem in de gevechten bij Parijs.

P. begeleidde van 1817-1820 grootvorst Michael op diens reizen door Europa en werd in 1823 generaal-adjudant van de tsaar. Op 25 sept. 1826 versloeg P. de Perzen onder Abbas Mirza bij Jelisawetpol, veroverde het jaar daarop Perzisch Armenië en sloot, nadat hij op 13 okt. 1827 Jerewan had ingenomen en Tauris en Arbedil had bezet, op 22 febr. 1828 de Vrede van Turkmantsjai, waarna hij tot graaf van Jerewan werd verheven. P. drong nu Aziatisch Turkije binnen (&rarr; Russisch-Turkse Oorlog 1828/29), versloeg de Turken bij Kars, nam de vestingen Achalzych, Kars, Bajasid in en vernietigde een tweede Turks leger bij de bronnen van de Euphraat. Op 9 juli 1829 trok P. Erzerum binnen en werd veldmaarschalk. Hij onderwierp in 1830 de bergvolkeren van Dagestan en nam in 1831 het opperbevel van het leger in Polen ter hand.

Na de val van Warschau op 7 sept. werd hij door de tsaar tot "Prins van Warschau" verheven en tot stadhouder van Polen benoemd en begon terstond het land te russificeren. Op 26 febr. 1832 kondigde hij het "organisch statuut" af, dat Polen met Rusland verenigde en verijdelde verscheidene pogingen tot een opstand. Toen in 1849 tot een Russische interventie in Hongarije werd besloten, verscheen P. opnieuw op het slagveld en droeg bij aan de capitulatie van het Hongaarse leger bij Világos (10 aug.) en de onderwerping van het land.

In 1850 werd hij zowel door de keizer van Oostenrijk als door de koning van Pruisen tot veldmaarschalk benoemd. In apr. 1854 aanvaardde hij het opperbevel aan de Donau, maar keerde in juni naar zijn functie als stadhouder van Polen terug.

Lit.: Tolstoj, J.N.: Essai biographique et historique sur le feld-maréchal Prince de Varsovie etc. (1835); Stcherbatov, A.P.: Le feld-maréchal Prince Paskévitsch (1888-1904, 7 dln.).