Slag bij Hochkirch

Hochkirch of Hohkirchen is een dorp in de Oberlausitz in Oost-Duitsland. In de geschiedenis is het bekend door de Slag bij Hochkirch van 14 okt. 1758 tijdens de Zevenjarige Oorlog.

Na de zege over de Russen bij Zorndorf snelde Frederik de Grote prins Heinrich te hulp, die in Saksen ernstig in de verdrukking was geraakt. Hij sloot zich op 12 sept. bij Reichenberg bij deze aan en trachtte vervolgens de Oostenrijkse veldmaarschalk Daun tot een slag te verleiden, doch laatstgenoemde brak pas op uit zijn versterkte steunpunt bij Stolpen toen Frederik de Lausitz binnentrok en de belangrijke Oostenrijkse opslagplaatsen in Zittau bedreigde en betrok met 65.000 man een versterkt legerkamp bij Kittlitz benoorden Löbau. Frederik speculeerde op de bangelijke voorzichtigheid waar Daun om bekend stond en sloeg op zijn beurt in de buurt van de Oostenrijkers zijn tenten op bij Hochkirch.

Op 14 okt. om 5 uur 's morgens viel Daun echter plotseling het kamp van het 42.000 man sterke Pruisische leger verrassend van alle kanten aan. Een dichte mist begunstigde de onderneming. Toen de koning naar het midden van zijn stelling ijlde, waren de voorposten al overweldigd, de rechtervleugel bijna geheel uiteengevallen, verscheidene batterijen veroverd en op het kamp van de Pruisen zelf gericht. Half naakt grepen de soldaten hun wapens en stelden zich in gelid op, maar nergens was er sprake van een samenhangend gevecht. Het dorp Hochkirch ging verloren en werd weer veroverd, tot Frederik ten slotte onder dekking van Möllendorf verder terug op de hoogten van Drehsa met zijn leger probeerde stand te houden. Weliswaar werd de koning ook hier na een gevecht van vijf uur tot de terugtocht naar de een uur gaans van het slagveld gelegen Kreckwitzer Höhe gedwongen, maar ontmoette daar versterkingen onder generaal Retzow, zodat Daun van een verdere achtervolging afzag.

De Pruisen hadden 246 officieren, 8.851 man, 101 kanonnen, 30 vaandels, de tenten en het grootste deel van het overige oorlogsmateriaal verloren; de koning en veel generaals raakten licht gewond. Keith en Prins Franz van Brunswijk waren in de strijd gebleven, en veldmaarschalk prins Moritz van Dessau was dodelijk gewond in handen van de vijand gevallen. Maar de verliezen van de Oostenrijkers waren ook hoog: 325 officieren, 5.614 man, 10 kanonnen en drie vaandels zodat ze de overwinning niet konden uitbuiten.

Lit.: Amon von Treuenfest, G.: Überfall von Hochkirch am 14. Oktober 1758 (1897).

Tijdens de Slag bij Bautzen van 21 mei 1813 kwam het bij Hochkirch eveneens tot een gevecht, in dit geval tussen de Fransen en de Bondgenoten, wier linkervleugel tegen Hochkirch aanleunde maar die niet opkonden tegen de gezamenlijke aanvallen van Marmont en Macdonald, nadat de Fransen bij Wurschen om de rechtervleugel van de Bondgenoten waren heengetrokken.