Wilhelm von Freytag

Heinrich Wilhelm von Freytag, Hannoveraans veldmaarschalk, * Estorf (bij Hamburg), 17 mrt. 1720, † Hannover, 2 jan. 1798, begon zijn militaire loopbaan in 1737 als vaandrig bij een infanterieregiment, en nam deel aan de Oostenrijkse Successieoorlog (Dettingen, Fontenoy, Raucourt, Laffeld). In de Zevenjarige Oorlog was hij nauwelijks rechtstreeks bij de gevechten betrokken. In 1765 was hij tot adjudant-generaal opgeklommen. Tussen 1764-83 verbleef hij geregeld in Engeland als verbindingsofficier (de koning van Engeland was tevens hertog van Hannover).

In 1793 moest F., inmiddels veldmaarschalk, nogmaals naar het front. Het republikeinse Frankrijk had Engeland de oorlog verklaard en F. voerde in dienst van Engeland een korps van 13.000 Hannoveranen aan, dat onder het opperbevel van de hertog van York (zoon van koning George III) in Vlaanderen de strijd met de Fransen moest aanbinden. De intussen bejaarde F., wiens oorlogservaring weliswaar in een ver verleden was opgedaan, maar die toch heel wat meer gepresteerd had dan de eerste de beste huursoldaat, en wie bovendien de post van adlatus of zelfs opperbevelhebber in het vooruitzicht was gesteld, schikte zich met tegenzin naar de nukken van de 28-jarige, onervaren hertog, die als Engelsman in een vreemde omgeving bij de toch al moeilijke oorlogsvoering weinig concrete steun ondervond, en zo kwam het tot menige onenigheid en ontstond een gespannen sfeer, wat natuurlijk voor de gang van zaken weinig bevorderlijk was. Nauwelijks gearriveerd kwamen F. en de zijnen midden in de oorlogsellende terecht.

Op 23 mei namen ze aan de aanval op het versterkte legerkamp van Famars deel, dat direct daarop werd ingenomen, en op 28 juli volgde de verovering van Valenciennes, en de verdrijving van de Fransen uit hun onderkomen op 7 aug., bij welke operaties F. als bevelhebber onder de hertog fungeerde. Toen deze daarop de belegering van Duinkerken kreeg opgedragen, moest F. met een "observatiekorps" van 19 bataljons, 33 eskadrons en 4 divisies artillerie - Hannoveranen, Engelsen, Oostenrijkers en Hessen - voor dekking zorgen. Door een reeks succesvolle gevechten, waarbij zijn troepen o.a. 16 kanonnen, 17 vaandels en drie standaards buit maakten, behaalde hij de noodzakelijke terreinwinst, maar omdat hij de situatie waarin hij verkeerde niet vertrouwde, zond hij zijn adjudant v. Spörken naar Engeland om verslag uit te brengen en zocht ondertussen naar een stelling, naar welke zijn korps zich terug kon trekken. Hij bleek het juist gezien te hebben. Houchard, die strikt bevel had gekregen om Vlaanderen te redden, trok ten aanval, dwong het observatiekorps in felle gevechten (5-8 sept.) bij Arnèke, Rexpoëde en Hondschoote tot de terugtocht en bereikte daardoor tegelijkertijd dat het beleg van Duinkerken werd opgegeven. Bij de nachtelijke terugtrekking door het dorp Rexpoëde (6/7 sept.) werd F. gewond en geraakte zelf korte tijd in gevangenschap, waaruit hij evenwel door een spectaculaire reddingsactie van zijn troepen onder luitenant-generaal von dem Bussche werd bevrijd. Zijn verwonding noopte hem echter, het commando aan generaal graaf Wallmoden over te dragen, en, hoewel hij in de loop van de daaropvolgende winter nog eenmaal bij het leger terugkeerde, belette zijn gezondheid hem om verder aan de oorlog deel te nemen.

Hij nam daarom het bevel van de troepen in Hannover zelf ter hand, welke functie hij tot zijn dood in 1798 uitoefende. Hij werd bijgezet in het familiegraf te Landsbergen aan de Wezer. Bron: Allgemeine Deutsche Biographie, dl. 7 (1878).