Friedrich von Gottesheim

Friedrich Heinrich Freiherr von Gottesheim, Oostenrijks generaal, * Geutersheim (Elzas), 1749, † Praag, 5 apr. 1808, was aanvankelijk in Franse dienst, maar zijn groeiende afkeer van het fanatisme van de Franse revolutionairen bracht hem ertoe in Oostenrijkse krijgsdienst te treden als kolonel bij de huzarendivisie "Saxe" (1 febr. 1793). Als zodanig verdedigde hij van febr. tot 4 mei 1794 de stelling bij Valcourt met grote dapperheid. Toen trok de vijand bij Philippeville een zeer sterk korps samen en viel op 21 apr. met 8.000 man aan. Het gevecht had de gehele dag geduurd en G. was ernstig aan een voet gewond geraakt, maar de vijand was teruggeslagen en had aanzienlijke verliezen geleden. Pas nu kreeg G. ondersteuning van 9 compagnieën van het regiment "Hohenlohe" en 60 man Hollandse cavalerie. Daarmee stelde G. zich van 21-26 apr. tegen de vijand, die nu met een troepenmacht van 17 à 18.000 man aanviel, hardnekkig teweer. Eerst nadat de op 26 apr. gezonden nieuwe versterkingen door de oppermachtige vijand waren teruggedrongen zag G. zich genoodzaakt, de stelling die hij zo lang verdedigd had, op te geven. De terugtocht volbracht hij met zoveel tact, dat de vijand geen aanval waagde. Door zijn verwonding was hij evenwel gedwongen zijn troepen op 4 mei te verlaten.

Toen op 3 okt. 1794 het vrijkorps Grün-Loudon voor de talrijke vijandelijke cavalerie moest terugwijken en in het nauw gedreven werd, ging G., zonder dat hij daartoe bevel had gekregen op de vijand af en hield deze zolang tegen, dat het vrijkorps en de vele wagens met vracht in veiligheid waren. Daarvoor en voor zijn optreden bij Valcourt werd hij op 11 mei 1796 onderscheiden met de Maria Theresia-Orde.

Op 27 apr. 1798 werd G. bevorderd tot generaal-majoor. In die hoedanigheid wist hij zich op uiterst eervolle wijze te onderscheiden in de veldslagen bij Verona en Magnano, aan de Stura en bij Marengo en raakte bij de laatste zwaargewond. Op 1 mei 1801 werd G. bevorderd tot luitenant-veldmaarschalk en ging vanwege zijn verwondingen op dezelfde datum met pensioen, maar kwam op 1 juni van dat jaar weer in actieve dienst, en trad in 1805 op als divisiegeneraal bij het leger in Duitsland in het korps van luitenant-veldmaarschalk prins Schwarzenberg. Bij Ulm raakte G. in krijgsgevangenschap. Na zijn vrijlating was hij nog divisiegeneraal in Praag, maar stierf kort daarop op 59-jarige leeftijd.

Bron: Wurzbach, C. v.: Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich, dl. 4, 1858.