Friedrich von Wrangel

Friedrich Heinrich Ernst, Graf von Wrangel, Pruisisch generaal-veldmaarschalk, * Stettin, 13 apr. 1784, † Berlijn, 1 nov. 1877, trad in 1796 als cadet toe tot het dragonderregiment von Werther en werd in 1798 luitenant. Hij nam aan de veldtocht van 1807 tegen Frankrijk deel, onderscheidde zich in de oorlog van 1813 vooral bij Hainau en in de Volkerenslag bij Leipzig en werd tot majoor bevorderd. In 1814 was hij eerst tegenwoordig bij de insluiting van Luxemburg en deed zich daarna gelden in de gevechten bij Etoges, Laon en Sézanne. Aan de veldtocht van 1815 nam W. niet deel; werd echter in 1815 tot kolonel, in 1821 tot commandant van de 10de cavaleriebrigade, in 1823 tot generaal-majoor en 1834 tot commandant van de 13de divisie in Münster bevorderd. In 1838 werd hij benoemd tot luitenant-generaal en in 1839 tot bevelvoerend generaal van het 1ste legerkorps. In 1842 kreeg hij het commando over het 2de legerkorps te Stettin.

In de herfst van 1843 leidde hij de legeroefeningen van het bij Berlijn samengetrokken cavaleriekorps. Bij de Duits-Deense Oorlogen van 1848 en 1850 kreeg hij op 20 apr. 1848 het opperbevel van de troepen van de Duitse Bond in Sleeswijk-Holstein opgedragen en werd generaal der cavalerie. Hij zegevierde op 23 apr. 1848 bij Sleeswijk en drong Jutland binnen. Maar reeds op 8 sept. legde hij het opperbevel neer om op 15 sept. dat van Brandenburg op zich te nemen. Op 9 nov. 1848 rukte hij met de bij Berlijn samengetrokken troepen de hoofdstad binnen, kondigde de staat van beleg af en herstelde het door de revolutie van 1848 aangetaste gezag van de regering zonder bloedvergieten.

In 1849 kreeg hij het algehele commando over het 3de legerkorps. In 1856 benoemde de koning hem tot generaal-veldmaarschalk en 15 dec. 1863 tot opperbevelhebber van het voor de oorlog tegen Denemarken (&rarr; Duits-Deense Oorlogen) bestemde leger. Bij het begin van deze oorlog in jan. 1864 was W. eveneens opperbevelhebber van de geallieerde Pruisisch-Oostenrijkse strijdmacht, moest evenwel, daar hij zich niet aan het krijgsplan van Moltke hield en het afsnijden van de Denen in Denemarken zelf verijdelde in mei zijn commando neerleggen en werd op 18 mei 1864 tot graaf verheven. Bij de Pruisisch-Oostenrijkse Oorlog van 1866 was hij nog in Bohemen aanwezig, zij het niet meer in de rol van commandant.

W. was een van de populairste persoonlijkheden van Berlijn waartoe zijn weliswaar weinig verfijnde maar toch hogelijk gewaardeerde humor, evenals zijn snedigheid in gelijke mate bijdroegen.

Lit.: Brunckow, O.: Generalfeldmarschall Graf Wrangel (1876); Meerheimb, F. v.: Graf von Wrangel (1876); Maltitz, E. v.:Lebensgeschichte des königlich preussischen Generalfeldmarschalls Grafen von Wrangel (1884).