Monument van de Volkerenslag

Het monument van de Volkerenslag (Duits: Völkerschlachtdenkmal) bij Leipzig werd 100 jaar na de Volkerenslag, in 1913 ingewijd. Al kort na de Slag was het E.M. Arndt, Duits patriot en journalist (1769-1860), die zich sterk maakte de bevrijding van Napoleon vorm te geven in een groots monument ter plekke, en na hem streefden v. Seckendorff, Kotzebue, Weinbrenner, Dannecker e.a. hetzelfde doel na, maar het kwam er nooit van. In 1863 (50 jaar nadien) legden 213 Duitse steden de eerste steen voor een nationaal monument, maar slaagden er niet in de nodige fondsen bijeen te brengen. Toen stichtte architect Clemens Thieme (geboren in 1861 te Leipzig) in 1894 de Duitse Bond van Patriotten met als achterliggend doel een monument ter herdenking van de Volkerenslag op te richten. Het moest volgens hem een gedenkteken zijn dat 1/ recht deed aan degenen die de heldendood stierven voor de bevrijding van Duitsland, 2/ door zijn uitstraling de naam van nationaal monument waardig was en 3/ een waarschuwing moest zijn voor komende generaties. Bruno Schmitz maakte het ontwerp, het beeldhouwwerk was van Franz Metzner en Chr. Behrens. Het werd een kolossaal monument, 91 m hoog, met intern een 68 m hoge koepelhal gesteund door 4 al even kolossale figuren van elk 9,60 m hoogte. De benodigde 6 miljoen Mark, de kosten van de in 1898 begonnen bouw, zamelde Thieme belangeloos in gedurende een periode van 20 jaar.

Het is verbazingwekkend, dat het monument de Tweede Wereldoorlog overleefde, terwijl boekhandelsstad Leipzig nagenoeg werd platgebombardeerd. Zo mogelijk nog verbazingwekkender was de passiviteit van het DDR-regime na de oorlog, dat het monument geen plaats wist te geven in het marxistische gedachtegoed (vertegenwoordigde het nu een verderfelijk nationalisme of symboliseerde het juist de verbroedering der volkeren?) en zich beperkte tot het achterwege laten van onderhoud.

Inmiddels is de restauratie van het monument in volle gang die men in 2013, 200 jaar na de Slag en 100 jaar na de inwijding hoopt te hebben voltooid.