Iwan Diebitsj-Sabalkanskij

Iwan Iwanowitsj Diebitsj-Sabalkanskij, Russisch veldmaarschalk, * Grossleipe (Silezië), 13 mei 1785, † Kleczewo bij Pultusk, 10 juni 1831, heette eigenlijk Hans Karl Friedrich Anton von Diebitsch und Narden. Sinds 1797 volgde hij de opleiding aan de cadettenschool in Berlijn, nam echter in 1801 ontslag uit Pruisische dienst om in Russische dienst te treden, en nam als vaandrig deel aan de veldtochten van 1805 en 1807 tegen Napoleon. In de Driekeizerslag bij Austerlitz (2 dec. 1805) gewond geraakt, werd hij voor zijn dapperheid met de gouden degen beloond en na de Slag bij Friedland van 14 juni 1807 tot kapitein bevorderd.

In 1812 kwam D. als opperkwartiermeester bij de generale staf van het korps van Wittgenstein en onderscheidde zich op 18 en 19 okt. 1812 op uiterst roemvolle wijze bij Polock. Nadat hij tot generaal-majoor bevorderd was, was hij verplicht, zich tegen de Pruisen onder Yorck te keren. Hij haalde laatstgenoemde over, omdat deze nagenoeg van de Fransen afgesneden was, Napoleon te laten vallen (Conventie van Tauroggen, 30 dec. 1812). Met Yorck trok D. als Russisch kwartiermeester-generaal op 12 mrt. 1813 triomfantelijk Berlijn binnen.

Na de Slag bij Lützen op 2 mei 1813 werd hij naar het legerkorps van Barclay de Tolly in Silezië overgeplaatst en nam deel aan de veldslagen bij Dresden, Kulm en Leipzig, waarna hij door de tsaar tot luitenant-generaal werd bevorderd. Bij Napoleons terugkeer van Elba in mrt. 1815 werd hij door het Congres van Wenen als chef van de generale staf naar het 1ste leger gestuurd, dat onder het bevel van Barclay de Tolly in Mohilew stond opgesteld.

Nadat hij in 1820 tot chef van de keizerlijke grote generale staf was benoemd, begeleidde hij als generaal-adjudant Alexander I op bijna al diens reizen. Na onderdrukking van de militaire revolutie van de Dekabristen in 1825 werd D. tot graaf verheven. Bij de Turkse veldtocht van 1828 nam D. op 7 okt. onder prins Mensjikow II en admiraal Greigh II deel aan de bestorming van de vesting Varna, nam het opperbevel over het 2de legerkorps van Wittgenstein over, versloeg op 11 juni 1829 de grootvizier Resjid Pasja in de ravijnen van Külefče, veroverde op 30 juni de vesting Silistria en baande zich een weg over de Balkan (bedoeld wordt de bergrug in Bulgarije). Zijn offensief tegen Abdul-Rahman Pasja was succesvol, en hij veroverde op 23 juli het versterkte legerkamp bij Misivria en nam 30 juli na hardnekkige tegenstand Aïtos in. Voor deze overwinningen op de Balkan kreeg hij op 11 aug. de erenaam Sabalkanskij ("hij die over de Balkan klom"). Hij verscheen met zijn zegevierende troepen op 19 aug. voor Adrianopel, dat zich op 20 aug. met aanzienlijke voorraden, 560 kanonnen, 25 vaandels en 5 paardenstaarten (een Turks waardigheidssymbool) aan hem overgaf. Op 14 sept. 1829 sloot hij de Vrede van Adrianopel. D. kreeg op 4 okt. 1829 de rang van generaal-veldmaarschalk.

Bij de Poolse revolutie had hij weer het opperbevel over het Russische leger. Op 5 febr. 1831 rukte hij met ongeveer 120.000 man Polen binnen en zegevierde op 25 febr. bij Grochow, maar durfde de aanval op Warschau niet aan. Spoedig na de zegerijke Slag bij Ostrolenka (26 mei) verplaatste hij zijn hoofdkwartier naar Kleczewo bij Pultusk, waar hij op 10 juni 1831 aan de cholera bezweek.

Lit.: Belmont, H.A.: Hans Carl Friedrich Anton Graf von Diebitsch-Sabalkanski, Kaiserlich-Russischer Feldmarschall (1830); Stürmer, Th.: Der Tod des Russisch-Kaiserlichen General-Feldmarschalls Grafen Diebitsch-Sabalkansky (1832).