Arthur Harris

Arthur Travers Harris, bijgenaamd "Bomber-Harris", Brits luchtmaarschalk, * Cheltenham, 13 apr. 1892, † Henley-on-Thames, 5 apr. 1984, was opperbevelhebber van het RAF-Bomber Command in de Tweede Wereldoorlog en vanwege zijn massale terreurbombardementen op open Duitse steden waarbij honderdduizenden slachtoffers vielen omstreden.

In de Eerste Wereldoorlog kwam H. bij het pas opgerichte Royal Flying Corps, de voorloper van de Royal Air Force (RAF). Hij behaalde als vlieger boven Frankrijk met zijn "Sopwith 1½ Strutter" en "Sopwith Camel" 5 overwinningen bij luchtgevechten. Hij besloot de oorlog als majoor.

Na de oorlog diende hij bij de RAF in het Midden-Oosten, waar hij vanaf 1930 bij de luchtstaf actief was om verschillende opstanden tegen het Britse koloniale bewind op bloedige wijze neer te slaan. Daarbij gebruikte hij ook strooibommen, landmijnen en gifgas tegen de burgerbevolking. Dit rechtvaardigde hij door te verklaren, dat Arabieren en Koerden alleen naar de "politiek van de harde hand" luisterden.

Om 14 febr. 1942 werd bij het Britse ministerie van luchtvaart het zgn. "Area Bombing Directive" van kracht, de opdracht voor het systematisch platbombarderen van Duitse steden om Duitsland tot capitulatie te dwingen. In dit kader werd H. in febr. 1942 tot opperbevelhebber van het "Bomber Command" van de RAF benoemd, een functie, die hem op het lijf geschreven was.

H. was intensief betrokken bij de ontwikkeling van de "vuurstorm". Bij de eerste aanvalsgolf werden grote luchtmijnen ("blockbusters") afgeworpen, die de daken van de huizen lichtten en de ruiten deden springen om zo het schoorsteeneffect (de trek) te versterken. Bij de tweede golf werden brandbommen gegooid, die in korte tijd een heel huizenblok in een vlammenzee veranderden.

Om de Duitse luchtafweer en de radar langs de zgn. "Kammerhuberlinie" te overrompelen, ontwikkelde H. een tactiek waarbij zoveel mogelijk bommenwerpers dezelfde koers volgden en in korte tijd één doel aanvielen, in plaats van elk afzonderlijk over een breed front aan te vallen. Om dit te demonstreren viel hij eind mei 1942 met 1047 bommenwerpers ("Operation Millennium") Keulen aan. Deze aanval overtuigde de sceptici van het effect van de luchtaanvallen en voorkwamen de dreigende opheffing van het "Bomber Command".

De technische mogelijkheden voor precisiebombardementen tegen strategische doelen zoals de wapenindustrie en vliegtuigfabrieken waren halverwege de oorlog nog volop in ontwikkeling. De zware verliezen van de 8ste Amerikaanse luchtvloot bij aanvallen in 1943 en begin 1944 deden H. aanvankelijk vasthouden aan nachtvluchten, tot de nieuwe Amerikaanse langeafstandsjagers als bescherming konden worden ingezet. Nu konden de bombardementen 24 uur doorgaan: de Amerikaanse aanvallen op strategische doelen ook overdag, terwijl de bombardementen van de RAF ook 's nachts belangrijk bleven.

Onder de bezielende leiding van H. bracht de RAF in talrijke Duitse steden zware verwoestingen teweeg, zoals bij "Operatie Gomorrha" tegen Hamburg in juli/aug. 1943, voorts in Kassel (22 okt. 1943), Brunswijk (15 okt. 1943), Maagdenburg (16 jan. 1945), Dresden (13/14 febr. 1945), Pforzheim (23 febr. 1945), Mainz (27 febr. 1945), Würzburg (16 mrt. 1945) en Hildesheim (22 mrt. 1945).

Bij de systematische verwoesting van stadswijken ("carpet bombing") werden naast de in het stadsgebied aanwezige fabrieken, de burgerbevolking en de infrastructuur het voornaamste doel van de aanvallen. Volgens H. moesten heel bewust burgerdoelen worden aangevallen, om het moreel en het verzet van de Duitse bevolking te breken ("moral bombing"). In zijn memoires noemde hij bombarderen een "relatief humane methode".

Op 15 sept. 1945 nam H. na een conflict met de nieuwe minister-president Attlee ontslag uit de RAF en droop verbitterd af naar Zuid-Afrika. Zijn onderscheidingen zoals zijn benoeming tot baronet in 1953 en de onthulling van een door veteranen bekostigd standbeeld in Londen door koningin-moeder Elizabeth in 1992 zijn, zelfs onder de Britten, omstreden. Binnen 24 uur werd het standbeeld met rode verf besmeurd en later nog meermaals beschadigd, waarna het maandenlang dag en nacht bewaakt werd. Deze aversie tegen H. houdt echter niet zozeer verband met compassie met de Duitse slachtoffers van de luchtoorlog, maar veeleer met de door H. gevoerde strategie. Van de vliegtuigbemanningen keerde de helft niet terug: 55.000 vliegers kwamen bij de aanvallen om. Vandaar dat H. ook nog de bijnaam van "slager" heeft verworven. (Gebaseerd op een artikel in de Duitse Wikipedia).