Karl von Wrede

Karl Philipp von Wrede, Beiers veldmaarschalk, * Heidelberg, 29 apr. 1767, † Ellingen, 12 dec. 1838, studeerde in zijn geboorteplaats rechten en landbouwwetenschappen en trad na een aantal functies bij het openbaar bestuur bekleed te hebben in Oostenrijkse krijgsdienst. In 1799 richtte hij voor aartshertog Karl in de Keurpalts een legerkorps op, werd kolonel en nam aan de veldtochten van 1799 en 1800 deel; aan de Slag bij Hohenlinden als generaal-majoor. In 1804 werd hij luitenant-generaal en kreeg in 1805, het jaar waarin Beieren een alliantie met Frankrijk was aangegaan, het opperbevel over het staande Beierse leger. In 1807 in Polen en in 1809 in de oorlog tegen Oostenrijk was W. commandant van de 2de divisie van het Beierse leger, die hij ook bij Abensberg en Landshut aanvoerde. Hij redde bij Neumarkt het al verslagen leger van Bessières, veroverde Salzburg, viel Tirol binnen en bezette Innsbruck. Vervolgens trok hij via Salzburg en Linz naar de hoofdmacht en mengde zich tijdig in de Slag bij Wagram. Tot generaal der artillerie benoemd, leidde hij samen met Deroy de Beieren naar Rusland, vocht in de Slag bij Polozk en nam na de dood van Deroy het opperbevel over het 6de korps over.

Nadat hij in 1813 met het opnieuw gevormde Beierse leger lange tijd aan de Inn het hoofd aan de Oostenrijkse agressie had geboden, sloot hij op 8 okt. het Verdrag van Ried, op grond waarvan Beieren zich bij de coalitie tegen Napoleon aansloot en nam het opperbevel over een gezamenlijk Beiers/Oostenrijks leger op zich, waarmee hij Napoleon bij Hanau de terugweg trachtte te versperren, maar werd 30 en 31 okt. verslagen. Hierna werd hij commandant van het 5de Duitse legerkorps, nam deel aan de Slag bij La Rothière op 1 febr. 1814, dekte 18 febr. de terugtocht van de hoofdmacht bij Troyes, dwong op 27 febr. de overwinning af bij Bar-sur-Aube en leverde op 21 mrt. een belangrijke bijdrage aan de zege bij Arcis-sur-Aube.

Reeds sinds 7 mrt. 1814 Beiers veldmaarschalk, werd hem op 9 juni de vorstelijke waardigheid verleend en in 1815 de heerlijkheid Ellingen geschonken. Als diplomaat nam W. deel aan het Congres van Wenen, en toen de oorlog in 1815 opnieuw uitbrak geleidde hij het Beierse leger naar Frankrijk. In 1818 werd hij tot erfelijk rijksraad en voorzitter van de Eerste Kamer van de Beierse Landdag benoemd en kreeg later tal van belangrijke missies toevertrouwd, doch werd op 1 okt. 1822 als generalissimo aan het hoofd van het Beierse leger geplaatst. Als laatste - overigens geweldloos - wapenfeit kan worden vermeld dat W. er in 1832 in slaagde de orde in de Rijnpalts zonder bloedvergieten te herstellen nadat daar onlusten waren uitgebroken.

Lit.: Heilmann. J.: Feldmarschall Fürst Wrede (1881).