Korps Mariniers

Het Korps Mariniers is het oudste militaire onderdeel van de Nederlandse krijgsmacht en maakt deel uit van de Koninklijke Marine. Het Korps bestaat grotendeels uit infanteristen die oorspronkelijk dienst deden op oorlogsschepen of ingezet werden op de grens van land en water. Tegenwoordig is het korps overal ter wereld inzetbaar, maar de zogenaamde amfibische operaties nemen er toch nog steeds een voorname plaats in.

Algemeen
In de klassieke oudheid was de zeeoorlog vaak een voortzetting van de landoorlog, met dien verstande dat krijgshandelingen ter zee door dezelfde soldaten werden verricht, die dat ook op het land deden. Schepen probeerden elkaar te enteren, waarna soldaten het vijandelijke schip overmeesterden.

Omdat de eerste schepen meestal roeischepen (zoals de Trireem) waren, waren de bemanningen eerst roeier en daarna soldaat. Later kwam er een functiescheiding tussen roeiers en soldaten. In sommige gevallen werden slaven of gevangenen gebruikt om galeien te roeien. Ook na de constructie van de ramsteven, waardoor het mogelijk werd andere schepen door rammen tot zinken te brengen, bleef het enteren bestaan.

Met de komst van scheepsgeschut in de late Middeleeuwen veranderde de zeeoorlog van karakter en verdwenen de soldaten van de schepen.

Nederland
In de 17e eeuw ging de Republiek er toe over enkele infanterieregimenten onder gezag van de vloot te stellen. De infanteristen kregen de taak landingen op vijandelijk grondgebied uit te voeren.

Al in 1627 werden 1000 soldaten over schepen verdeeld, om vijandelijke schepen te kunnen enteren, op initiatief van luitenant-admiraal Philips van Dorp. Na de Vrede van Münster in 1648 verdwenen deze soldaten echter weer van de vloot.

Nadat een verzoek tot oprichting van een regiment zee-infanteristen in 1663 was afgewezen, werd in 1665 alsnog een regiment soldaten aan de marine toegewezen. Dit gebeurde op initiatief van raadspensionaris Johan de Witt en luitenant-admiraal Michiel de Ruyter. De eerste commandant was Willem Joseph van Ghent naar wie de Van Ghentkazerne in Rotterdam is vernoemd. Thans wordt 10 december 1665 gezien als oprichtingsdatum van het Korps Mariniers.

Het Nederlandse korps is het op vier na oudste marinierskorps ter wereld. De Spaanse (1537), Portugese (1610 of 1621), Franse (1622) en Britse (1664) korpsen gingen de Nederlanders voor en ook deze korpsen bestaan nog steeds.

Ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog
Van 1946 tot 1950 was het Korps Mariniers actief in voormalig Nederlands-Indië met de mariniersbrigade, een eenheid die in zijn grootste omvang circa 5.000 man telde. Vanaf november 1950 tot november 1962 was het korps ook actief in voormalig Nederlands Nieuw-Guinea, maar na de overdracht van Nieuw-Guinea aan Indonesië leek er geen bestaansrecht voor het korps meer voor te zijn.

Door het lidmaatschap van de NAVO, met daarin de nadruk op de beveiliging van de zeevaart op de Atlantische Oceaan, werd er zelfs, in de jaren zestig van de 20ste eeuw, over gedacht om het korps op te heffen. Door de oprichting van een "koudweer" getrainde compagnie in het begin van de jaren zeventig, kreeg het korps echter een nieuwe bestemming. Samen met de troepen van NAVO bondgenoten werden mariniers voortaan ingezet op de "flanken" van de NAVO. De "koudweer" getrainde compagnie werd onderdeel van de Britse 3e mariniersbrigade. Aansluitend werd ook de 1ste Amfibische Gevechtsgroep (AGGP) getraind voor optreden in Noorwegen en werd de 2e AGGP een onderdeel van de ACE Mobile Force (tegenwoordig Ace Mobile Force (Land) AMF(L)).

Algemeen
Diverse marines hebben tegenwoordig mariniers in dienst voor het uitvoeren van landingsacties vanuit zee. Zij worden daartoe met behulp van gespecialiseerde schepen naar het landingsgebied vervoerd en met landingsvaartuigen, hovercrafts en/of helikopters aan land gezet.

In de Verenigde Staten is het US Marine Corps een zelfstandig krijgsmachtonderdeel dat zelfs over een eigen luchtmacht beschikt. Het takenpakket van dat korps is dan ook veel uitgebreider dan het Nederlandse. Na een succesvolle landing moeten Amerikaanse mariniers in staat zijn langdurig aan gevechten deel te nemen met tanks, artillerie en vliegtuigen.

Nederland
Het Korps Mariniers is een expeditionaire snel inzetbare strijdmacht gespecialiseerd in amfibische operaties met lichte infanterie-eenheden. Mariniers worden geacht om voor lange tijd achtereen, onder alle klimatologische en geografische omstandigheden inzetbaar te zijn. Om ze hierop voor te bereiden, zijn in het opleidingsprogramma onder andere berg-, koudweer-, woestijn- en jungletrainingen opgenomen.

Militairen van het korps beschouwen zich als 'elite' onderdeel binnen de Nederlandse krijgsmacht omdat de EVO (opleiding tot marinier) de ECO (opleiding tot commando)en de AMOL (algemene militaire opleiding luchtmobiel) tot de fysiek zware krijgsmachtopleidingen behoren.

Er zijn geen vrouwelijke mariniers. Wel is er vrouwelijk vloot personeel werkzaam in de ondersteunende taken bij het Korps Mariniers. Zoals; administratie, medisch en logistiek.

Organisatie
Het Nederlandse Korps Mariniers telt momenteel 3400 militairen, voor het merendeel mariniers maar voor ondersteunende taken als administratie, bevoorrading en medische verzorging is ook gewoon marinepersoneel in dienst. De meeste operationele eenheden zijn ondergebracht bij het Mariniers Trainings Commando (MTC) op de Van Braam Houckgeestkazerne in Doorn.

Er zijn mariniers in Den Helder werkzaam bij:
 * de staf van het Commando Zeestrijdkrachten ('CZSK')
 * het Maritiem Situatie Centrum (MARSITCEN)
 * de Netherlands Maritime Force (NLMARFOR)

Verder zijn mariniers werkzaam als bewakers aan boord van oorlogsschepen of als militair attaché in het buitenland. Met de Britse en Amerikaanse marinierskorpsen worden geregeld officieren en onderofficieren uitgewisseld.

Het korps kent als organieke eenheden:



De infanteriebataljons bestaan uit onder meer een stafcompagnie, 3 infanteriecompagnieën en een ondersteuningscompagnie.

Het gevechtststeunbataljon kent een mortiercompagnie, een luchtverdedigingspeloton en een geniepeloton.

Het amfibisch ondersteuningsbataljon bestaat uit 2 bootcompagnieën en een Amphibious Beach Unit (ABU). Een tweede ABU wordt in 2007 opgericht.

Het logistiek bataljon telt onder andere een logistieke compagnie, een geneeskundige compagnie en een transportcompagnie.

Speciale eenheden zijn de Unit Interventie Mariniers, een anti terroristische sectie (voorheen de Bijzondere Bijstands Eenheid), het Amfibisch Verkenningspeloton en het Mountainleader (ML) verkennerspeloton (MLVERKPEL). De opleiding tot Mountainleader is zeer zwaar. Gedurende 9 maanden krijgen de cursisten training in vrijwel alle vormen van klimtechnieken in rotsachtig gebied en in sneeuw en ijs. Dit onderdeel van het Korps Mariniers is momenteel actief in Afganistan bij de bescherming van de lokale bevolking, het helpen opbouwen, maar met name het bestrijden van de Taliban en Al Qaida eenheden. Deze activiteiten worden uitgevoerd samen met het Korps Commandotroepen. De eenheden opereren in kleine groepen, ongeveer zoals de eerste SAS Long range desert group.

Deze laatste eenheden maken deel uit van het gevechtststeunbataljon. Samen met het Korps Commandotroepen (KCT) van de Koninklijke Landmacht worden deze beschouwd als de Nederlandse 'special forces'. Zij kunnen voor bijzondere acties als terreurbestrijding deels door de Ministeries van Binnenlandse Zaken en van Justitie worden aangestuurd.

Voor de korte termijn wordt een samenvoeging van de operationele delen van het Amfibisch Ondersteuningsbataljon met het Gevechtssteunbataljon voorzien. Het nieuwe, Amfibisch Gevechtssteunbataljon (AMFGEVSTBAT), wordt grotendeels in Den Helder gehuisvest. Het opleidingsdeel van het AMFOSTBAT gaat door als Opleidingscentrum Amfibisch (OC Amfib) en blijft op Texel.

Taken
Sinds 1972 wordt met de Britse Royal Marines samengewerkt in de UK/Netherlands Amphibious Force die uit twee hoofdelementen bestaat, een Amphibious Task Group en een Landing Force. Kern van de strijdmacht is de Britse 3e Commandobrigade die 3 infanteriebataljons telt. Inzet is voornamelijk op de noordflank van de NAVO en één van de twee Nederlandse infanteriebataljons is hiervoor beschikbaar gesteld. Tevens is de 1e Bootcompagnie van het Amfibisch Ondersteuningsbataljon geïntegreerd binnen het 539 Assault Squadron Royal Marines (539 ASRM). De koudweertraining in Schotland en Noorwegen beslaat een groot deel van het trainingsprogramma.
 * Deelname in de UK/NL Force.

Eenheden van het Korps Mariniers worden geregeld bij internationale vredesmissies ingezet. In recente jaren waren mariniers actief in / t.b.v.: Irak (1991), Cambodja (1992-1993), Haïti (1993-1995), Joegoslavië (1995-1997), humanitaire inzet, Honduras (november 1998), Zaïre (1995), Albanië (1995), Ethiopië en Eritrea (2000-2001), Liberia (2003-2004), opnieuw in Irak (2003-2004) en in Afghanistan (2005).
 * Inzet bij vredesmissies.

De eenheden t.b.v. terreurbestrijding worden geselecteerd uit alle krijgsmacht gelederen. Het korps heeft een eigen Unit Interventie Mariniers (UIM) (voorheen de Bijzondere Bijstands Eenheid Mariniers) beschikbaar. Dit is een onderdeel van het gevechtssteunbataljon. De groep kan worden ingezet bij terreuracties op land en op zee (schepen, booreilanden).
 * Anti-Terreuroptreden.

Materieel
Het korps is een pure infanterie-eenheid en heeft geen zware wapens of gepantserde eenheden. Wel zijn sinds enkele jaren 20 Patria voertuigen beschikbaar voor vredesoperaties en zijn in 2007 Bushmasters (licht gepantserde personeels carriers) in gebruik genomen.

Het personeel van het Korps Mariniers beschikt over de Nederlandse persoonlijke gevechts uitrusting (PGU). Deze is geschikt voor optreden in gematigd klimatologisch gebied en in berg- en arctische gebieden. Bij operaties in de jungle en de woestijn wordt aanvullende tropenuitrusting verstrekt.

Bewapening
Standaard infanteriewapens zijn de Diemaco C7A1 en de LOAW (Licht Ondersteunend (semi) Automatisch Wapen). Ook worden de mitrailleurs FN MAG en Browning .50 en het pistool Glock gebruikt. Verkenningseenheden en genisten gebruiken de Diemaco C8.

Voor de mortierpelotons van de infanteriebataljons zijn er mortieren van 60 mm, 81 mm en van 120 mm voor de mortiercompagnie van het Gevechtssteunbataljon. Verder zijn er Stinger luchtdoelraketten bij het TL peloton van het Gevstbat en Gill anti-tankraketten.

Tradities
Het korps viert zijn verjaardag elk jaar op het Oostplein in Rotterdam, waar alle gevallenen worden herdacht. De herdenking vindt plaats dichtbij de plek waar tot de Tweede Wereldoorlog de kazerne van het korps gevestigd was en dichtbij de Maasbruggen waar het standbeeld van de mariniers staat. In 1929 werd een vaandel uitgereikt aan het Korps Mariniers. Hierop zijn wapenfeiten vermeld: Spanje, Algiers, West-Indie, Kijkduin, Doggersbank, Bali, Atjeh, Chatham, Seneffe, Rotterdam, Java en Madoera, Javazee en Nieuw-Guinea.

Na de Tweede Wereldoorlog kende koningin Wilhelmina de strijdkrachten de Militaire Willemsorde toe en in december 1946 hechtte de toenmalige Bevelhebber der Zeestrijdkrachten luitenant-admiraal C.E.L.Helfrich het versiersel van de Militaire Willemsorde aan het vaandel.

Op het wapenschild van het korps staat 'Qua Patet Orbis', zo wijd de wereld strekt.

{{bronnen|bronvermelding=

Bronnen
}}
 * Klein, Edwin, 'The Dutch Marines and the Indonesian Problem', Marine Corps Gazette, Aug 1946.
 * Dorren, C.J.O., De geschiedenis van het Nederlandsche Korps Mariniers van 1665-1945, 's Gravenhage, 1948.
 * Coox, Alvin D., 'The Dutch Invasion of England: 1667', Military Affairs, Vol. 13 No. 4, Winter 1949, pp. 223-233.
 * Dorren, C.J.O., 'Een historische terugblik op de ontsluiting van Japan na de maritieme strafexpedities tegen Kagoshima en Simonoseki (1863-1864)', Marineblad, 1950.
 * Edwards, H. W., 'Netherlands Korps Mariniers', Marine Corps Gazette, Sep 1953.
 * Dorren, C.J.O., Onze marineiersbrigade (1945-1949). Een veelbewogen episode in de korpsgeschiedenis, 's Gravenhage, 1955.
 * Strandberg. Carl, 'Netherlands Marines', Marine Corps Gazette, Dec 1961.
 * Bosscher, Ph. M., 'De gezantschapswacht te Peking', Marineblad, Vol. 75, 1965, pp.1145-1198.
 * Middelhoff, A.J.M., 'De geschiedenis van het 1ste Bataljon Marinetroepen', Marineblad, Vol. 79, 1969, pp. 627-642
 * de Korver, Michael, 'Royal Netherlands Marines belong to the world's second oldest marine corps', Marine Corps Gazette, Feb 1979.
 * Scharfen, 'Het Korps Mariniers' (interview), Marine Corps Gazette, Oct 1987.
 * Schoonoord, D.C.L., De Mariniersbrigade 1943-1949 Wording en inzet in Indonesië, Instituut voor Maritieme Historie, 's Gravenhage, 1988.
 * van Holst-Pellekaan, R.E., de Regst, I.C. and Bastiaans, I.F.J, Patrouilleren voor de Papoea's: de Koninklijke Marine in Nederlands Nieuw-Guinea 1945-1960, Amsterdam, 1989.

Externe links

 * Beknopte geschiedenis Korps Mariniers
 * KorpsMariniers.com