Adolf von Thielmann

Johann Adolf Freiherr von Thielmann, Pruisisch generaal der cavalerie, * Dresden, 27 apr. 1765, † Koblenz, 10 okt. 1824, trad in 1782 toe tot de officiersopleiding van de Saksische cavalerie, vocht in de Revolutieoorlogen tegen Frankrijk, nam aan de zijde van Pruisen deel aan de Slag bij Jena en, toen Saksen zich bij Napoleon aansloot (1807), tegen de Pruisen en Russen aan het beleg van Dantzig en aan de Slag bij Friedland. In de Frans-Oostenrijkse Oorlog van 1809 trachtte hij, tot kolonel benoemd, met een klein korps tegen de Saksen binnengedrongen Oostenrijkers stand te houden. Daarna voerde hij bij het Westfaals-Franse hulpkorps de voorhoede aan.

In juli 1809 werd hij generaal-majoor en in febr. 1810 luitenant-generaal. Bij de veldtocht tegen Rusland leidde hij de Saksische kurassiersbrigade, onderscheidde zich bij Borodino en bevond zich bijna voortdurend in het gevolg van Napoleon. De koning van Saksen verhief hem daarop tot baron. Op 26 febr. 1813 werd hem de verdediging van Torgau toevertrouwd, maar droeg de koning hem op strikte neutraliteit in acht te nemen. Toen de koning vervolgens met Oostenrijk in onderhandeling trad, verwachtte T. dat het keerpunt in de oorlog was aangebroken en de bevrijding van Duitsland aanstaande was, en nam contact op met de vorsten van de Bondgenoten in Dresden. Toen hij na de Slag bij Lützen van zijn koning (die door de knieën was gegaan voor dreigementen van Napoleon) evenwel op 10 mei het bevel kreeg, de vesting Torgau aan de Fransen over te geven, legde hij zijn commando neer, begaf zich met zijn stafchef Aster naar het hoofdkwartier van de Bondgenoten en trad eerst in Russische en, nadat hij na de Volkerenslag bij Leipzig het Saksische leger, dat tijdens deze slag voor het grootste deel naar de Bondgenoten was overgelopen gereorganiseerd had en dit in 1814 in de Nederlanden had aangevoerd, in apr. 1815 in Pruisische dienst. De koning van Saksen was tijdens de Volkerenslag door de Bondgenoten gevangengenomen.

Op de dag van Waterloo hield T. bij Wavre met het 3de legerkorps het Franse korps Grouchy lange tijd op en verdedigde zijn stelling met succes, waardoor hij een wezenlijke bijdrage aan de overwinning in het hoofdgevecht leverde. T. werd hierop commanderend generaal van het 7de, later van het 8ste legerkorps en stierf als zodanig in 1824.

Lit.: Hüttel, R. v.: Der General der Cavallerie Freiherr v. Thielmann (1828); Oberreit, J.A.H.: Beitrag zur Biographie und Charakteristik des Generals Freiherrn von Thielmann (1829); Holtzendorff, A. v.: Beiträge zu der Biographie des Generals Freiherrn von Thielmann (1830); Bülau, F.: Geheime Geschichten und rätselhafte Menschen, dl. 10 en 12 (1864); Petersdorff, H. v.: General Johann Adolph, Freiherr von Thielmann (1894).