Willem Santema

Willem Santema (Scharnegoutum, 2 maart 1902 - (gefusilleerd) Vught, 10 augustus 1944) was een Nederlands verzetsstrijder.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Santema een van de oprichters van de "Verzetsgroep Lever", een verzetsgroep uit Sneek rond de familie Lever. De kern van deze verzetsgroep werd gevormd door Santema, Hendrik Jacob Lever en diens drie kinderen. In januari 1943 verhuisde hij naar Amsterdam. Santema nam de schuilnaam Ype Brandsma aan en kwam zogenaamd uit Workum. Hij werd de belangrijkste verspreider van het illegale blad Trouw, en was in april 1943 een van de oprichters van de Raad van Verzet.

Arrestatie, proces en executie
Op 23 december 1943 werd hij door de Sicherheitsdienst gearresteerd in ‘Ons Huis’. Dit was een bovenverdieping aan de Ruysdaelstraat in Amsterdam waar stiekem naar de verboden zenders Radio Oranje en sw BBC werd geluisterd, waarna het aldus opgevangen nieuws in het illegale blad "Radio Londen" werd gepubliceerd. Een groot aantal leden van de Trouw-groep werd gearresteerd. De groep werd naar Haaren overgebracht en later naar kamp Vught. Op zaterdag 5 augustus 1944 werden de verzetsstrijders voorgeleid bij het Polizeistandgericht. Santema en nog 23 verspreiders van Trouw werden ter dood veroordeeld. Op 9 augustus werd het vonnis in de landelijke dagbladen gepubliceerd. Een van de veroordeelden had alsnog strafvermindering gekregen; de andere vonnissen bleven gehandhaafd. Op 9 augustus werden zes leden van de groep te Vught gefusilleerd; op 10 augustus de overigen, onder wie Santema.

Nalatenschap
Santema ontving postuum het Verzetskruis. In de Jaren Zestig is naar hem een straat vernoemd in de wijk Lemmerweg-oost te Sneek. Kinderen had hij niet. Een neef uit Heeg publiceerde in 1990 samen met de Sneker onderwijzer Henk van de Veer een boekje over zijn oom.

Literatuur

 * H. van Amstel en A. Booij De Waag staat in brand Leeuwarden, 1995
 * Willem O. Santema en Henk van der Veer Willem Santema, in fersetsman 1902-1944 Oosterend, 1990

Externe links

 * Friestalige boekrecensie