Jean-Marie Dorsenne

Jean-Marie François Dorsenne-Le-Paige, Frans generaal, * Ardres (Pas de Calais), 1773, † 24 juli 1812, trad als vrijwilliger in 1791 tot een van de bataljons van Pas de Calais toe, raakte in apr. 1792 tussen Lille en Tournai bij de eerste confrontatie tussen Fransen en Oostenrijkers gewond, en werd al snel bevorderd.

In 1798 tijdens de Franse campagne in Egypte bij de divisie van generaal Desaix kreeg D. een bataljon onder zich. Daarmee vocht hij in de Slag bij de Piramiden (23 juli 1798), en liet zich gelden bij de verdediging van het dorp Biktil. Hij verving de plaatselijke commandant van Kéné, Conroux, en besteedde alle aandacht aan de verdediging van deze plaats. Op 12 febr. 1799 werd hij door een grote groep Arabieren aangevallen, maar ontving ze met een levendig geweervuur, rukte naar hen op in gesloten gelederen, en dreef ze op de vlucht. Twee- of driehonderd van de Arabieren, die zich op hun vlucht tussen de palmbomen hadden verschanst, verdedigden zich fanatiek en ook D. raakte gewond, maar ze werden allemaal gedood. D. kreeg toen het bevel over een deel van de 61ste brigade, en onderscheidde zich, aan het hoofd van dit korps, in een gevecht bij Aboekir op 8 mrt. 1801 onder generaal Friant, om de ontscheping van de Engelsen te voorkomen. Hij keerde naar Frankrijk terug met de restanten van het Franse expeditieleger.

In jan. 1805 benoemde Napoleon D. tot majoor van de grenadiers van zijn garde. Hij blonk uit in de Slag bij Austerlitz (2 dec. 1805), kreeg de rang van kolonel der grenadiers bij de keizerlijke garde bij besluit van 16 dec. van dat jaar en werd nog diezelfde maand (25 dec.) brigadegeneraal. In 1806 en 1807 vocht hij tegen de Pruisen en de Russen, en toonde zijn moed en bekwaamheid bij diverse gelegenheden. Hij werd overgeplaatst naar het leger in Spanje in 1808, en commandeerde de Oude Garde tijdens de veldtocht tegen Oostenrijk in 1809. Bevorderd tot divisiegeneraal werd D. in deze hoedanigheid in 1811 ingezet in Portugal en werd bevelhebber van het Franse noordelijke leger in Spanje.

Toen hij was ingelicht dat een Spaans leger werd opgesteld in Galicië en Astorga had heroverd, besloot D. naar de vijand op te rukken om deze weer uit de bergen te verdrijven. Hiertoe brak hij met zijn troepen op 24 aug. op. Weldra stuitte hij in de hoogten van San Martin de Torres op de vijandelijke achterhoede, die werd neergesabeld en op de vlucht gejaagd. Zijn succes voortzettend, trok D. 28 aug. Astorga binnen en bezette Villafranca, waar men een grote hoeveelheid wapens en munitie aantrof. Hij ontzette Ciudad Rodrigo en sloot zich op 22 sept. in Tamanes met zijn legerkorps bij dat van de hertog van Ragusa aan. Na deze expeditie verplaatste D. zijn hoofdkwartier eerst naar Valladolid, daarop naar Leon, teneinde generaal Bonet te kunnen ondersteunen, die in nov. terugkeerde naar Asturië. D. ging daarna weer terug naar Valladolid. Nadat hij bevel had gekregen om zijn legerkorps over te brengen naar Oud-Castilië, Biscaye en Navarra, wilde hij zijn troepen pas verplaatsen als de belangrijke vesting Ciudad Rodriga was bevoorraad, en belastte generaal Thiébault met deze operatie, die zich daarvan met veel succes kweet.

Teruggekeerd naar Frankrijk in 1812 ging D. naar Parijs, waar hij na een hersenoperatie op 24 juli stierf, slechts 39 jaar oud. Napoleon had hem tot graaf verheven en benoemd tot kamerheer. Voorts was D. commandeur en groot-offcier van het Legioen van Eer.

Bron: Courcelles, Dictionnaire historique et biographique des généraux français, depuis le onzième siècle jusqu'en 1822, dl. 5 (1822).