Henry Stimson

Henry Lewis Stimson, Amerikaans politicus (Republikein), * New York, 21 sept. 1867, † Huntington (N.Y.), 20 okt. 1950. Advocaat; was van 1911-13 minister van Oorlog; van 1927-29 gouverneur-generaal van de Filipijnen. Als minister van Buitenlandse Zaken (1929-33) was hij betrokken bij de oplossing van de problemen bij de Duitse herstelbetalingen. Weinig succes boekte hij op het punt van de internationale ontwapeningsagenda. Zijn pogingen de Japanse expansie door middel van de zogenoemde "Stimson-doctrine" in te dammen konden evenmin op succes bogen. Aanleiding tot deze doctrine vormde de Japanse bezetting van Mantsjoerije, waarop de Ver. Staten op 7 jan. 1932 verklaarde in de toekomst alle territoriale aanspraken, verdragen of overeenkomsten die een schending van het Briand-Kellogg-pact (een in 1928 te Parijs gesloten internationaal verdrag tegen militaire agressie) betekenden, niet meer te zullen erkennen. De doctrine werd eveneens vastgelegd in een resolutie van de Volkenbond, maar bleek reeds bij de annexatie van Ethiopië door Italië in 1936 door het ontbreken van sancties krachteloos. Als minister van Oorlog (1940-45) drong hij sterk aan op het gebruik van atoombommen tegen Japan om de oorlog te verkorten en stond sceptisch tegenover de toenadering die Roosevelt tot de Sovjet-Unie zocht.

Over het uitbreken van de oorlog met Japan zei Stimson in zijn dagboekaantekeningen van 25 nov. 1941: "De kwestie was, hoe wij hen (de Japanners) er toe konden brengen het eerste schot te lossen, zonder daarbij zelf al te veel risico te lopen..." (o.a aangehaald in: H.E. Barnes, Perpetual War for Perpetual Peace, Caldwell, 1953, p. 328). Zie over deze al dan niet bewuste uitlokking ook: R.A. Theobald, The final secret of Pearl Harbor (1954) en R.N. Current, How Stimson meant to "maneuver" the Japanese (The Mississippi Valley Historical Review, Vol. 40, No. 1, June 1953, p. 67-74).

Lit.: Hodgson, G.: The colonel. The life and wars of Henry Stimson 1867-1950 (1990); Current, R.N.: Secretary Stimson. A study in statecraft (1954).