Jean François Dugommier

Jean (of Jacques) François Coquille-Dugommier, Frans generaal, * Martinique (vgs. Mullié Guadeloupe), 1736 of 1738, &#9876; St. Sebastian, 17 nov. 1794. D., die oorspronkelijk Coquille heette, maar zich later Dugommier liet noemen (naar de gombomen die zo rijkelijk op Martinique groeiden), trad reeds op 13-jarige leeftijd in dienst, maakte enkele promoties, maar verliet de krijgsmacht weer, nadat hij was gedegradeerd, wat door hem als zeer onbillijk werd ervaren. In 1789 werd hij echter tot kolonel bij de Nationale Garde op Martinique benoemd. In 1792 - de koning was net afgezet - werd D. naar Frankrijk gehaald om de uitbuiters van het volk op te sporen, maar bedankte voor de eer om als gedeputeerde tot de Conventie toe te treden.

In sept. 1793 werd D. als brigadegeneraal en daarna als "général-en-chef" (divisiegeneraal) bij het Franse leger in Italië ingezet, leverde daar belangrijke bijdragen aan verscheidene overwinningen op de troepen van Oostenrijk, en onderscheidde zich door zijn ongeëvenaarde durf (die sommigen voor roekeloosheid hielden) eveneens bij de belegering van Toulon. In 1794, als generaal van het leger van de Pyreneeën, versloeg hij de Spanjaarden meermaals, veroverde verscheidene vestingen, en tenslotte ook Bellegarde, de laatste Franse vesting die nog in vijandelijke handen was. Maar onverwacht - wat bij een dergelijk beroep maar al te vaak gebeurt - kwam het einde: een kanonskogel doodde de held op 17 nov. 1794 bij Figueras (volgens anderen bij St. Sebastian), juist op het moment, dat hij de linkervleugel van de Spanjaarden langzaam maar zeker wist terug te dringen en zich een Franse zege begon af te tekenen.

Zijn naam vond volgens besluit van de Conventie eervol vermelding in het Pantheon. Ook was het D., die als eerste het grote talent van Bonaparte, die onder hem diende, onderkende, en hem een keer aan de gedeputeerden voorstelde met de woorden: "Dit is een zeer verdienstelijk officier en als u hem niet bevordert, dan zal hij zich zelf wel weten te bevorderen!"

''Naar Le Bas, France. Dictionnaire encyclopédique, dl. 6 (1842), e.a.''