Jan Henryk Dombrowski

Jan Henryk Dombrowski, Pools generaal, * Pierszowice (distr. Krakau), 29 aug. 1755, † bij Posen, 6 juni 1818, trad in 1792 uit Keursaksische dienst in die van zijn vaderland en nam onder Stanisław Poniatowski deel aan de veldtocht tegen Rusland. In 1794 sloot hij zich bij de Poolse opstand aan. Nadat deze was neergeslagen begaf hij zich naar Bonaparte in Italië, waar hij een Pools legioen vormde. De Vrede van Lunéville (9 febr. 1801) beëindigde de militaire activiteiten van D. in Italië. In 1802 trad hij als divisiegeneraal in dienst van de Cisalpijnse Republiek, later in die van de koning van Napels.

Toen Napoleon na de Slag bij Jena voornemens was, het koninkrijk Polen in ere te herstellen, riepen D. en de Poolse politieke activist Wybicki op 1 nov. 1805 de Polen op tot de strijd, en weldra trok D. aan het hoofd van twee Poolse divisies Warschau binnen, belegerde vervolgens Dantzig en raakte bij Dirschau en Friedland, waar zijn divisies veel aan de overwinning bijdroegen, gewond. 1807 en 1808 bleef hij in de streek rond Posen, verdreef in 1809 aan het hoofd van mobiele colonnes de Oostenrijkers uit de omgeving van Bromberg naar Galicië en voerde in 1812 het bevel over het 5de legerkorps. Op de terugtocht van het Franse leger droeg hij wezenlijk bij aan de organisatie van de oversteek van de Berezina. In de veldtocht van 1813 onderscheidde hij zich, met zijn Polen deel van het 7de legerkorps uitmakend, vooral bij de gevechten bij Teltow, Grossbeeren en Jüterbog. Bij Leipzig streed hij onder Marmont en verdedigde tot het laatst de Hallische Vorstadt.

Na de dood van Józef Poniatowski nam hij het bevel over de Poolse troepen over, keerde na de afzetting van Napoleon naar Polen terug en werd in 1815 door tsaar Alexander tot generaal der cavalerie en senator van de Poolse provinciale staten benoemd, doch reeds in 1816 trok hij zich op zijn landgoed Wina-Gora in de omgeving van Posen terug waar hij in 1818 stierf.

Lit.: Chodźko, L..: Histoire des légions polonaises en Italie sous le commandement du Général Dombrowski (2 dln., 1829).