Gary Powers

Francis Gary Powers (Jenkins 17 augustus 1929 – Los Angeles 1 augustus 1977) was een Amerikaans piloot die op 1 mei 1960 in opdracht van de C.I.A. boven het grondgebied van de Sovjet-Unie vloog om militaire objecten te fotograferen. Zijn U-2 vliegtuig werd neergehaald en hij moest zich gevangen laten nemen.

Nadat het tot de C.I.A. was doorgedrongen wat er gebeurd was, werd de NASA gedwongen een persconferentie te geven dat er een U-2 vliegtuig tijdens een vlucht voor de NASA om weerkundige informatie te verzamelen, in de problemen was gekomen, omdat de zuurstoftoevoer van de piloot problemen veroorzaakte. Tijdens de persconferentie toonde men een U-2 vliegtuig dat speciaal voor dit doel in de NASA-kleuren was gespoten.

De Russisch-Amerikaanse betrekkingen daalden prompt tot onder het vriespunt, nadat op een topontmoeting van de "Grote Vier" in Parijs op 16 mei 1960, partijleider Chroestsjov verontschuldiging eiste van president Dwight D. Eisenhower van de Verenigde Staten voor de vluchten van de U-2-spionagevliegtuigen over de Sovjet-Unie. Eisenhower ontkende dat zulke vluchten plaatsvonden, waarop Chroesjtsjov een gevangen piloot uit de hoed toverde die bij zo'n vlucht was neergeschoten. Powers werd veroordeeld tot drie jaar gevangenis en zeven jaar werkkamp, maar na 21 maanden gevangenschap besloot men de piloot-spion uit te wisselen tegen de Russische spion Vilyam Genrikhovich Fisher, misschien beter bekend als Rudolf Abel.

Eenmaal terug in Amerika moest Powers verantwoording afleggen. Velen namen hem kwalijk dat hij geen zelfmoord had gepleegd. Waarom had hij zijn met geheime spionageapparatuur volgestouwde toestel niet vernietigd? De C.I.A. vreesde dat hij was gehersenspoeld en ontsloeg hem; zijn vrouw liet hem in de steek. "Men beschouwde mij als een soort verrader omdat ik in leven was gebleven", schreef hij in zijn boek over de affaire. "Ik had zelfmoord kunnen plegen met de speciale gifnaald die ze me hadden meegegeven. Maar ik hield zoveel van het leven".

Omdat het een spionagevliegtuig betrof, werd hem later vaak gevraagd: "Hoe hoog vloog je toen?" Waarop hij altijd het antwoord gaf: "Niet hoog genoeg". Op 1 augustus 1977 kwam de piloot op zijn zevenenveertigste om het leven toen de helikopter neerstortte waarmee hij voor een plaatselijk televisiestation in Los Angeles de verkeerssituatie bekeek.