Slag bij Grossbeeren

Grossbeeren is een gemeente 20 km ten zuiden van het centrum van Berlijn. Bij Grossbeeren vond op 23 aug. 1813 tijdens de Zesde Coalitieoorlog een veldslag plaats die eindigde in een overwinning van de bondgenoten op de Fransen.

Na afloop van de wapenstilstand op 17 aug. 1813 kreeg de Franse maarschalk Oudinot bevel naar Berlijn op te rukken. Om Berlijn te dekken lag in Brandenburg de hoofdmacht van het Noordelijke Leger van de bondgenoten onder Bernadotte, uit het 3de en 4de Pruisische legerkorps (Bülow en Tauenzin), drie Russische korpsen (Woronzow, Wintzingerode en Tsjernytsjew) en 22.000 Zweden samengesteld, tezamen ongeveer 100.000 man, voor een deel nieuw geformeerde troepen.

Het Franse leger (korpsen Bertrand, Reynier, Oudinot en het 3de cavaleriekorps onder de hertog van Padua), 75.000 man sterk, lag 20 aug. bij Luckenwalde, en rukte 21 aug. ondanks hardnekkige weerstand van de voorhoede van de bondgenoten bij Trebbin steeds verder op, stak op 22 aug. na verwoede strijd bij Wietstock en Jühnsdorf het drassige laagland van de Nuthe over, en dwong de kroonprins van Zweden zijn leger bij Berlijn te concentreren. De kroonprins wilde Berlijn prijsgeven, maar Bülow weigerde daaraan mee te werken. Het Noordelijke Leger betrok nu een stelling voor Berlijn, de Russen op de rechter-, de Pruisen op de linkervleugel, de Zweden in het centrum.

Op 23 aug. liet Oudinot het 4de korps oprukken naar Blankenfelde, waar de troepen van Tauenzin stonden opgesteld, het 7de naar Grossbeeren, dat door de voorhoede van Bülow bezet was, terwijl het 12de op links een teruggetrokken positie innam. Bij Blankenfelde ontspon zich het eerst een gevecht, dat tegen 2 uur door Bertrand werd afgebroken, aangezien het 7de korps nog altijd niet kwam opdagen. Dit (twee Saksische en één Franse divisie sterk) arriveerde tegen 3 uur en wierp de Pruisische voorhoede naar Grossbeeren terug, waarop Oudinot beval in bivak te gaan. Bülow echter besloot tegen het bevel van Bernadotte in tot de aanval en rukte uit Heinersdorf met ongeveer 35.000 man in de stromende regen naar Grossbeeren op.

De slag begon om 6 uur 's avonds. Toen de 2de Saksische divisie terugweek voor de overmacht, beval Oudinot de 2de Franse divisie bij te springen. Deze sloeg evenwel op de vlucht en werd voor een deel door de Pruisische cavalerie neergesabeld. Oudinot moest zich onder de kanonnen van Wittenberg terugtrekken; de uit Maagdenburg te hulp gesnelde divisie Girard werd op 27 aug. bij de Hagelberg door de Pruisische generaal Hirschfeld met nauwelijks 12.000 man landweer en 600 Kozakken onder Tsjernytsjew volledig vernietigd. De Pruisen maakten 1.500 gevangenen en maakten 14 stukken geschut buit.

Lit.: Köhn von Jaski, W.: Die Schlacht von Gross-Beeren am 23. August 1813 (1863); Pallmann, R.: Die Schlacht bei Grossbeeren und General von Bülow (1872); Wiehr, E.: Napoleon und Bernadotte im Herbstfeldzuge 1813 (1893).