Zak van Falaise

De Zak van Falaise (ook bekend als Falaise omsingeling of Falaise pocket) was een veldslag tijdens de Tweede Wereldoorlog tussen de geallieerden en de Duitsers.

Na de succesvolle landing in Normandië bleek de verdere opmars van de geallieerden zeer moeizaam te verlopen. Pas na de geallieerde uitbraak in Operatie Cobra kwam er beweging in het front.

Uitgangspositie
Hitlers opdracht dat de Duitse troepen niet mochten terugtrekken, zorgde dat de bij Operatie Cobra uitgebroken Amerikaanse eenheden onder George Patton op hun zuidflank bijna geen tegenstand ondervonden.

Bernard Montgomery begon met Operatie Totalize een aanval tegen de Duitse eenheden bij Caen. Deze brachten twee Britse pantserdivisies ver genoeg naar voren om bedreigend te worden voor de achtergelegen delen van de Duitse linie.

Door de combinatie hiervan liepen 28 infanteriedivisies en 11 pantserdivisies het risico in een Amerikaanse tangbeweging genomen te worden.

Na het afbreken van Operatie Lüttich bereikte het 5de pantserleger het bevel, in zuidwestelijke richting aan te vallen, hoewel ze daarmee het risico liep, tussen Falaise en Argentan ingesloten te worden door geallieerde strijdkrachten.

In zijn oorlogsdagboek schreef veldmaarschalk von Kluge:


 * "Unglaublichkeit einer großen militärischen Streitkraft [...], die in Seelenruhe einen Angriff plant, während der Feind weit hinter ihr eifrig eine Schlinge bildet, um sie zu strangulieren."

De insluiting
Op 8 augustus bereikten Pattons 5de pantserdivisie Le Mans, die daar aansloot bij de Franse 2de pantserdivisie onder Leclerc. Bradley en Montgomery kwamen op dezelfde dag overeen, te proberen het Duitse leger ten westen van de Seine in te sluiten. Pattons beide pantserdivisies zouden daar op Montgomery's divisies aansluiten, die evenwijdig vanuit Caen in zuidwestelijke richting zouden draaien, en zich dan vanuit Le Mans naar het noorden wenden. Pattons 15de korps zwenkte nu 90 graden naar Argentan, terwijl zijn overige divisies naar de Seine doorstootten. Hierdoor kon Bradley zowel een korte als een lange tangbeweging opzetten. De lange tangbeweging was bedoeld voor de uit Falaise ontkomende troepen.

Op 16 augustus ontvingen de Duitse troepen van Hitler bevel tot een terugtocht in drie fasen:


 * 1) Alllereerst een terugtocht van de alle Duitse troepen westelijk van de Orne.
 * 2) Aansluitend een terugtocht over de Dives.
 * 3) Ten slotte het oversteken van de Seine.

Het 2de SS-pantserkorps moest het gebied ten oosten van Falaise houden, om de aftocht uit Falaise mogelijk te maken. Dit bevel kwam te laat, omdat het oversteken van drie rivieren onder artilleriebeschieting geen uitzicht op succes had, en omdat door het geallieerde luchtoverwicht er overdag geen grote Duitse troepenverplaatsingen mogelijk waren.

Bradley gaf Pattons 15de korps opdracht ten noorden van Argentan halt te houden. Hierdoor bleef een strook van 25 kilometer breed open waardoor Duitse troepen konden proberen te ontkomen. Vooral delen van de 12de SS-Pantserdivisie "Hitlerjugend" en het 1ste Canadese leger leverden gedurende verschillende dagen verbitterde gevechten. Gedurende deze gevechten sloot de Poolse pantserdivisie de omsingeling, om de vlucht van de Duitse troepen te verhinderen. Onder de geconcentreerde aanvallen van de 2de SS-pantserdivisie en andere SS-divisies konden ook de Polen, die omsingeld waren geraakt bij Mont Ormel, echter niet verhinderen dat een aantal SS-eenheden uitbrak, die daarbij wel grote verliezen leden doordat ze beschoten konden worden door de Polen die het hoger gelegen gebied in handen hielden. Meer dan 5000 Duitsers, incl. een divisiecommandant, werden door de Polen krijgsgevangen gemaakt. Tussen 18 augustus en 21 augustus slonk het terrein voor het omsingelde Duitse leger tot een 8 km brede strook. Dagelijks werd deze met 80.000 granaten beschoten en voortdurend vonden er luchtaanvallen plaats. Toch wisten er in navolging van de 2de SS-pantserdivisie nog enkele Duitse eenheden te ontkomen. Op 1 september eindigde de strijd. Het Duitse 7de leger was praktisch vernietigd.