André Masséna

André Masséna, hertog van Rivoli, prins van Eßling, * Nice, 6 mei 1758, † Parijs, 4 april 1817, was een Franse generaal.

Jeugd en Franse revolutionaire tijd
Masséna (oorspronkelijke achternaam Menasse) werd geboren in Nice, destijds in Piëmont (Italië), en groeide op in het nabije Levens als zoon van een Joodse winkelier. Op 17-jarige leeftijd ging hij het Franse koninklijke leger in. Na de Franse Revolutie in 1789 verliet hij het leger en werd smokkelaar. Hij keerde twee jaar later terug naar het leger, werd benoemd tot officier en kreeg het bevel over een vrijwilligerseenheid. Masséna maakte al snel promotie, tot kolonel in 1792, brigadegeneraal in augustus 1793 en generaal in december 1793.

Hij onderscheidde zich in de Eerste Coalitieoorlog met een aantal overwinningen tegen de Oostenrijkers in Noord-Italië. In 1799, tijdens de Tweede Coalitieoorlog, kreeg hij het bevel over de Franse troepen in Zwitserland. Hij verloor de Eerste Slag bij Zürich (4-7 juni 1799) tegen de Oostenrijkers, maar versloeg de Russen in de beslissende Tweede Slag bij Zürich (25-26 september 1799), waarna de Russen de coalitie tegen Frankrijk verlieten.

Masséna keerde daarna terug naar Italië, waar hij werd belegerd door de Oostenrijkers in Genua, en na drie maanden beleg moest hij capituleren. Hij nam deel aan de Slag bij Marengo op 14 juni 1800 en werd daarna benoemd tot bevelhebber van de Franse troepen in Italië, tot hij werd ontslagen omdat hij verantwoordelijk werd gehouden voor plundering.

Napoleontische tijd
Pas in 1804 speelde hij weer een rol van betekenis. Na Napoleons kroning als keizer benoemde deze hem tot "Maarschalk van Frankrijk". Ook kreeg hij de Légion d'honneur. In de Derde Coalitieoorlog nam hij Verona in en versloeg de Oostenrijkers in de Slag bij Caldiero op 30 oktober 1805. Hij kreeg het bevel over de Franse troepen die het Koninkrijk Napels moesten veroveren, maar werd nogmaals ontslagen omdat hij verantwoordelijk werd gehouden voor plundering en afslachtingen door zijn troepen. Desondanks kreeg hij de eretitel "Hertog van Rivoli".

In 1807, tijdens de Vierde Coalitieoorlog, verloor hij een oog tijdens een door maarschalk Berthier georganiseerde jachtpartij in Polen. In 1809, tijdens de Vijfde Coalitieoorlog, speelde hij een belangrijke rol in de Slag bij Aspern-Eßling (21-22 mei 1809), nabij Wenen, en in de Slag bij Wagram (5-6 juli 1809). Hiervoor kreeg hij de eretitel "Prins van Essling".

Tijdens de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog leidde hij de invasie van Portugal in 1810 en dwong de geallieerden terug achter de Linies van Torres Vedras, die Lissabon beschermden. Na de komst van verse Britse troepen werd hij verslagen door Wellington, onder andere in de veldslagen bij Fuentes de Oñoro in mei 1811. Hij moest zijn troepen uit Portugal terugtrekken en werd vervangen door Auguste de Marmont.

Hierdoor geraakte hij uit de gratie bij Napoleon en verdween in de daaropvolgende twee jaren naar de achtergrond. Na de Volkerenslag bij Leipzig in 1813 gaf Napoleon hem echter weer een functie als bevelhebber: commandant van de 8e divisie bij Marseille. Masséna diende nog als commandant van de nationale garde in Parijs na Napoleons nederlaag in de Slag bij Waterloo.

Masséna's dood
Masséna overleed in 1817 en werd begraven op Cimetière du Père-Lachaise in Parijs. Hij stierf schatrijk, en die rijkdom had hij zeker niet op eerlijke wijze – als daarvan in die tijd al sprake kon zijn – verworven. Hij was een berucht plunderaar. Masséna a bien volé ("Masséna heeft zich rijk gestolen") merkte Napoleon eens op tijdens zijn ballingschap op Sint-Helena.

(Grotendeels overgenomen uit wikipedia.nl)