Slag bij Wörth

Wörth (Frans: Woerth) is een dorp in Frankrijk in de Beneden-Elzas. Gelegen in de Duitse provincie ('Reichsland') Elzas-Lotharingen behoorde het van 1871-1918 opnieuw aan Duitsland. Hier vond in het begin van de Frans-Duitse Oorlog van 1870/71 een veldslag plaats, die in een Duitse overwinning eindigde. Het 3de Duitse leger (bestaande uit troepen van Pruisen, Beieren en Wurtemberg) onder de Pruisische kroonprins forceerde daarmee een opening voor de opmars door de Vogezen, die Mac Mahon trachtte te verhinderen.

De Slag bij Wörth van 6 aug. 1870 (door de Fransen "Bataille de Reichshoffen" genoemd) werd ingeluid toen Mac Mahon met het 1ste Franse legerkorps, een divisie van het 7de korps en een cavaleriedivisie op 5 aug. 1870 op de westelijke hoge rand van het dal van de Sauerbach een sterke stelling betrok, die van Fröschweiler via Reichshofen (waar het hoofdkwartier was), Görsdorf en Elsasshausen langs de rand van het dal liep; de Sauerbach gaf het hele front dekking.

De kroonprins van Pruisen had na de overwinning in de Slag bij Weissenburg op 5 aug. de opmars in zuidwestelijke richting voortgezet en zijn hoofdkwartier naar Sulz verplaatst. Voor de volgende dag had hij slechts een hergroepering op het oog. Maar op 6 aug. ontstonden tegen het ochtendkrieken schermutselingen tussen beider voorhoedes. Om 7 uur 's ochtends werd Wörth door het 5de Pruisische korps bezet. Tegen 8 uur beval generaal v. Kirchbach de gevechten af te breken, maar moest deze het uur daarop weer hervatten, daar intussen uit het 2de Beierse korps, dat de uiterste rechtervleugel vormde, hels kanongebulder opklonk en ook het 11de Pruisische legerkorps zich in de strijd gemengd had. Dit laatste trok om 11 uur om de Franse stelling heen, wat de 1ste Franse divisie tot een frontwijziging bij Fröschweiler noopte.

Lange tijd waren alle inspanningen van de Pruisen vergeefs. Om 1 uur 's middags nam de kroonprins van Pruisen persoonlijk de leiding op het slagveld. Rond 13.30 uur bestormde het 5de Pruisische korps de westelijke rand van het dal van de Sauerbach tussen Wörth en Fröschweiler, terwijl tegelijkertijd de Wurtembergse cavalerie op de linkervleugel verscheen en het 11de Pruisische legerkorps aanstalten maakte om de bosjes bij Elsasshausen binnen te vallen. De Franse kurassiersbrigade Michel, uit Eberbach komend, ondersteund door een regiment lansruiters, wierp zich op de oprukkende infanterie, maar werd bij Morsbronn bijna volledig weggevaagd. Tegen half drie waren de bosjes in handen van het 11de Pruisische korps, dat spoedig daarna ook het hardnekkig verdedigde Elsasshausen bestormde.

Uit het zuiden en oosten drongen de Pruisen tegen half vier op naar Fröschweiler en bestormden het. Het kwam daarbij tot zware gevechten, maar ten slotte trok het Franse leger zich in wanorde terug, waarna door de beide vleugels van het Duitse leger onverwijld de achtervolging werd ingezet. Het lukte pas aan de uit Niederbrunn aangesnelde divisie onder Lespart, behorend tot het 5de korps uit Bisch, om de verdere terugtocht dekken.

De Duitsers verloren in de Slag bij Wörth 10.642 man; het verlies van de Fransen bedroeg aan doden en gewonden tegen de 8.000 man, buitendien nog 6.000 niet gewonde gevangenen. 9.000 Fransen waren op de vlucht geslagen en er werden één adelaar, vier vaandels, 28 stukken geschut en vijf mitrailleurs door de Duitsers buitgemaakt.

Lit.: Hassel, P.: Von der Dritten Armee (1872); Hahnke, W. von: Operationen der Dritten Armee (1873); Klein, C.: Fröschweiler Chronik (1897); Steiner, G.: Weissenburg und Wörth (1904); Kunz, H.: Die Schlacht bei Wörth in Einzeldarstellungen (1902-04); Id.: Die Kämpfe bei Fröschweiler (1904); Mohr, R.: Die Schlacht bei Wörth (1908).