Dagobert von Wurmser

Graaf Dagobert Siegmund von Wurmser, Oostenrijks generaal-veldmaarschalk, * Straatsburg, 7 mei 1724, † Wenen, 17 aug. 1797, trad in 1741 in Franse krijgsdienst, maakte in de Oostenrijkse successieoorlog in 1742 deel uit van het korps van graaf Belle-Isle in Bohemen, nam deel aan de Zevenjarige Oorlog en verwisselde in 1762 als kolonel het Franse voor het Oostenrijkse leger. In de Beierse successieoorlog gelukte het hem op 18 jan. 1779 Habelschwerdt bij verrassing in te nemen. Na de vrede werd hij benoemd tot bevelvoerend generaal in Galicië en in 1787 tot generaal der cavalerie.

Bij het uitbreken van de oorlog na de Franse Revolutie kreeg hij een legerkorps onder zich, waarmee hij in 1793 bij Rohrbach (29 juni), Germersheim (5 juli) en Esslingen (27 juli) zegevierde. Samen met de hertog van Brunswijk veroverde hij de Weissenburger linies, maar moest in dec. over de Rijn terugtrekken en het bevel in jan. 1794 neerleggen, kreeg in aug. 1795 andermaal het opperbevel aan de Rijn toevertrouwd, versloeg de Fransen op 23 en 29 okt. bij Mannheim en nam op 22 nov. deze vesting in.

In juni 1796 werd W. het opperbevel in Italië opgedragen. Hij rukte spoedig op om Mantua te ontzetten, dat door Bonaparte belegerd werd, werd echter op 5 aug. bij Castiglione verslagen, zodat hij naar Tirol moest terugtrekken. Bij een tweede bevrijdingspoging, door het Brentadal, viel Bonaparte van Tirol uit W. in de rug aan, versloeg hem op 4 sept. bij Roveredo en op 8 sept. bij Bassano, waardoor W. zich in de vesting Mantua moest verschansen, die nu opnieuw geblokkeerd werd. Ondanks verschillende succesvolle uitvallen moest hij Mantua op 2 febr. 1797 na een verdediging van 9 maanden overgeven. Hij begaf zich daarna naar Wenen, om het opperbevel in Hongarije te aanvaarden, maar stierf nog voordat hij deze post had kunnen innemen.

Lit.: Vivenot, A. v. (red.): Thugut, Clerfayt und Wurmser (1869).