Slag bij Weissenburg

Weissenburg (Frans: Wissembourg) is een stadje in Frankrijk in de Elzas. In de toenmalige Duitse provincie ("Reichsland") Elzas-Lotharingen gelegen behoorde het van 1871-1918 opnieuw aan Duitsland. Hier vond op 4 aug. 1870 het eerste grotere treffen van de Frans-Duitse Oorlog van 1870/71 plaats, dat in een Duitse overwinning eindigde.

De 2de divisie (Douay) van het 1ste Franse korps (Mac Mahon) had een sterke stelling op de Geisberg betrokken en werd hier door het 2de Beierse (Bothmer) en het 5de Pruisische legerkorps (v. Kirchbach) onder aanvoering van de kroonprins van Pruisen aangevallen en verslagen; generaal Abel Douay sneuvelde; het slot Geisberg werd door het Koninklijk Regiment Grenadiers nr. 7 bestormd. Weissenburg werd door het 5de Beierse Bataljon Jagers en het 58ste Regiment Infanterie ingenomen.

Het Duitse gedenkboek van de oorlog, "Krieg und Sieg" weet daarover te melden:


 * Met vliegende vaandel en slaande trom ging het voorwaarts. Uit de tuinen, die slot Geisberg omgaven, was de vijand al snel verdreven; maar toen de Jagers naar het slot zelf wilden oprukken, werden ze uit alle gebouwen, die tot de nok toe met schutters waren bezet, op hevig geweervuur onthaald, zodat ze moesten trachten in oneffenheden van het terrein dekking te zoeken. Majoor v. Kaisenberg echter en het grootste deel van het Bataljon Fuseliers van het Koninklijk Regiment Grenadiers stormden naar voren op het versterkte hoofdgebouw toe. Met iedere schrede hoopten de verliezen zich op; de vaandeldrager stortte ter aarde; de majoor greep het vaandel, drie schoten doodden hem; steeds weer ging de banier van hand tot hand als iemand werd getroffen; onverdroten volgde de dappere schare de voortsnellende aanvoerders; weldra waren allen neergeveld. Tegen dit gebouw was geen bestorming mogelijk, de dapperste mannen werden te schande gemaakt; in een dode hoek, dicht tegen de muren gedrukt, zochten de mannen dekking. Ze probeerden achter het slot te komen, riepen om artillerie. Generaal v. Kirchbach, die zich vlakbij de tuinen rond het gebouw bevond, beval verscheidene batterijen in te zetten, en deze begonnen nu de onneembare muren te beschieten. Een tastbaar resultaat werd echter pas geboekt, toen door de rechtervleugel van de aanvalslinie de zogenoemde heuvel der drie populieren op de vijand was veroverd en daar geschut kon worden opgesteld. Het was twee uur 's middags, toen de rest van de verdedigers, 200 man, gedwongen werd zich over te geven. Kort daarvoor raakte generaal v. Kirchbach door een schampschot aan de hals gewond.

Lit.: Giehrl, H.: Weissenburg und Wörth. Darstellung beider Schlachten (1913).